Hollywood chuyển mình trước làn sóng phim ngắn

Hai năm trước, khi Craig Williams (cựu nhà sản xuất âm nhạc của Death Row Records, 65 tuổi) mở một cơ sở sản xuất trong nhà kho cải tạo ở trung tâm Los Angeles, ông dự định cho thuê để quay video ca nhạc. Nhưng một loại hình khác nhanh chóng chiếm gần hết trường quay của ông, những phim ngắn nhiều tập được quay dọc, mỗi tập chỉ khoảng hai phút và thiết kế để xem trên điện thoại.

Nhu cầu tăng đến mức ông Williams phải mở thêm cơ sở. Những bối cảnh bệnh viện, đồn cảnh sát hay phòng xử án tại đây được mua thanh lý từ Sony Pictures và Paramount. Giữa lúc Hollywood truyền thống thu hẹp sản xuất, trường quay và nhân lực cũ đang tìm thấy công việc trong một ngành giải trí mới.

Hai phút giữ chân khán giả

Phim ngắn theo khung hình dọc hay microdrama thường gồm 50 - 75 tập, mỗi tập kéo dài khoảng 45 giây đến hai phút. Cốt truyện được đẩy nhanh, xung đột xuất hiện gần như lập tức và đoạn kết thường tạo nút thắt để kéo người xem sang tập tiếp theo.

“Bạn được đưa thẳng vào giữa câu chuyện, vì vậy nó thu hút sự chú ý ngay lập tức”, Lily Darragh Harty, Giám đốc sản xuất tại Inkitt CandyJar giải thích với Reuters. Công thức này phù hợp với những chiếc điện thoại, nơi người Mỹ hiện dành trung bình khoảng 99 phút mỗi ngày để xem video.

Thị trường vì thế đang phát triển rất nhanh. Công ty nghiên cứu và tư vấn công nghệ hàng đầu thế giới Omdia dự báo phim ngắn tạo ra khoảng 1,5 tỷ USD doanh thu tại Mỹ năm 2026 và gần 2 tỷ USD vào năm tới. Lượng người dùng hoạt động hàng tháng tại Mỹ cũng tăng từ 26 triệu năm 2024 lên khoảng 66 triệu năm 2025.

ReelShort, một trong những nền tảng phim ngắn lớn nhất nước Mỹ ghi nhận thời gian xem trên điện thoại khoảng 38 phút mỗi ngày trong quý II-2026, tăng 40% và vượt thời gian sử dụng ứng dụng di động của Netflix, Amazon Prime Video hay Disney+, theo phân tích của Omdia dựa trên dữ liệu Sensor Tower.

Maria Rua Aguete, Giám đốc Truyền thông và Giải trí tại Omdia ví TikTok, Instagram Reels, Facebook và YouTube Shorts như những “đoạn giới thiệu mới”. Người xem bắt gặp một câu chuyện trên mạng xã hội rồi được dẫn tới ứng dụng để tiếp tục theo dõi.

“Cuộc chiến” trên màn hình dọc

Sức hấp dẫn của phim ngắn khung hình dọc còn nằm ở kinh tế sản xuất. Theo đó một series 50-75 tập thường mất khoảng 3 tháng và chỉ tiêu tốn 100.000-300.000 USD. Trong khi một tập sitcom truyền thống dài nửa giờ có thể tốn từ 2-4 triệu USD.

Đặc biệt, sự bùng nổ của AI đã giúp sức cho việc rút ngắn và giảm thiểu chi phí sản xuất. Ironblood, nền tảng phim ngắn sử dụng AI tạo sinh để sản xuất phim hành động trong khoảng 3-4 tuần với kinh phí chỉ vỏn vẹn khoảng 60.000 USD hoặc thấp hơn. Kịch bản vẫn do con người viết, còn AI hỗ trợ tạo hình ảnh và điều chỉnh nhân vật.

Mô hình mới cũng tạo thêm việc làm. Nam diễn viên Robert Palmer Watkins cho biết phim ngắn giúp anh có công việc thường xuyên trở lại sau thời kỳ sản xuất khan hiếm vì đại dịch và các cuộc đình công ở Hollywood. “Điều này đã hoàn toàn thay đổi tình hình tài chính của tôi”, Watkins nói.

Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh – Liên đoàn Nghệ sĩ Truyền hình và Phát thanh Hoa Kỳ thậm chí còn xây dựng hợp đồng riêng cho loại hình này, quy định mức lương tối thiểu, thời gian nghỉ bắt buộc và tiêu chuẩn an toàn. Một định dạng từng nằm bên lề giờ đây đang định hình lại cả thị trường lao động và có những quy tắc sản xuất riêng.

Phim ngắn khó thay thế điện ảnh hay những series truyền hình dài tập. Nhưng sự bùng nổ của nó cho thấy Hollywood đang phải cạnh tranh từng phút chú ý của khán giả với TikTok, YouTube Shorts và Instagram Reels. Nội dung vì thế phải thay đổi theo chính chiếc màn hình mà người xem dành nhiều thời gian nhất.

Và sự thay đổi ấy có thể nhìn thấy ngay trong những nhà kho của Craig Williams. Những bối cảnh từng thuộc về Sony Pictures và Paramount giờ phục vụ các bộ phim chỉ dài vài phút trên màn hình dọc. Hollywood chưa từ bỏ cách kể chuyện cũ, nhưng ngay trong những trường quay cũ, một Hollywood mới đã bắt đầu hình thành.

Tổng hợp