Ứng phó khí hậu cực đoan, Quảng Ngãi đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp công nghệ cao

4 năm trở lại đây, mô hình trồng rau sạch theo tiêu chuẩn VietGAP trong nhà lưới của ông Võ Hồng Dương (thôn Bình Đông, xã An Phú) mang lại hiệu quả kinh tế ổn định. Trước kia, sản xuất ngoài trời khiến gia đình ông thường xuyên thất thu do thời tiết diễn biến bất thường.

Từ năm 2022, được chính quyền địa phương và Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Nghĩa Hà hỗ trợ vốn và kỹ thuật, ông Dương đầu tư nhà lồng, áp dụng hệ thống tưới tự động.

“Trồng rau trong nhà lồng đảm bảo độ ẩm, ánh sáng, nước tưới ổn định giúp rau phát triển tốt. Sản phẩm được chứng nhận VietGAP nên các siêu thị và cửa hàng rau sạch thu mua hết. Nhưng với vùng thấp trũng, muốn làm mô hình này bà con phải nâng nền đất để tránh ngập úng”- ông Dương chia sẻ.

Ngoài ông Dương, thời gian qua, nhiều nông dân ở xã An Phú cũng đầu tư kinh phí để trồng rau, hoa trong nhà lồng, nhà lưới. Không chỉ chuyên cung ứng cho thị trường, những mô hình này còn là địa chỉ quen thuộc được các đơn vị lữ hành trên địa bàn tỉnh lựa chọn để triển khai hoạt động du lịch trải nghiệm.

Tại thôn Thọ Trung (xã Thọ Phong), mô hình trồng rau trong nhà lưới của bà Hồ Thị Hồng đang phát huy hiệu quả. Trên diện tích 1.000m², các luống rau được sắp xếp khoa học, đảm bảo thông thoáng và sạch sẽ. Trước đây, bà Hồng trồng rau truyền thống nên năng suất bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết.

Đầu năm 2025, khi được chính quyền địa phương hỗ trợ vốn và tập huấn kỹ thuật, bà quyết định đầu tư trồng rau trong nhà lưới theo tiêu chuẩn VietGAP. Mặc dù có nhiều năm kinh nghiệm, thế nhưng bà Hồng vẫn gặp bỡ ngỡ trong giai đoạn đầu chuyển sang lối canh tác mới.

“Trồng rau an toàn khó ở chỗ phải tuân thủ nghiêm quy trình, có sổ ghi chép. Từ nhà lưới, giống, phân bón đến đường ống tưới đều phải làm đúng kỹ thuật”- bà Hồng cho hay.

Tuy nhiên, hiệu quả đạt được rất rõ rệt. Sản xuất trong nhà lưới ít chịu ảnh hưởng thời tiết, ít sâu bệnh, năng suất gấp 3–4 lần so với trồng truyền thống. Bà Hồng còn chủ động tăng số vụ từ 4 lên 6 vụ/năm nhờ kiểm soát tốt điều kiện canh tác.

Hiệu quả kinh tế cũng là điểm sáng của mô hình. Với rau mồng tơi, mỗi sào (500m²) cho sản lượng khoảng 750kg. Giá bán dao động 13.000–15.000 đồng/kg, doanh thu đạt trên 10 triệu đồng/sào/vụ; lợi nhuận khoảng 7 triệu đồng sau khi trừ chi phí. “So với cách làm cũ, thu nhập tăng đáng kể mà rủi ro lại thấp hơn”- bà Hồng nói.

Dù mô hình mang lại năng suất cao và giảm đáng kể công lao động, nhưng nhiều nông hộ cho rằng, chi phí đầu tư ban đầu cho việc canh tác trong nhà lồng, nhà lưới  khá lớn, không phải ai cũng đủ khả năng đầu tư. Do đó, họ mong muốn nhà nước tiếp tục duy trì các chương trình hỗ trợ để nhiều người có điều kiện tham gia sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Quảng Ngãi, thời gian qua, ngành đã sử dụng nhiều nguồn vốn để hỗ trợ hàng chục mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tập trung vào các hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ dân có nhu cầu mở rộng sản xuất. Các hỗ trợ chủ yếu gồm nhà lưới, nhà kính, hệ thống tưới tự động và đào tạo kỹ thuật.

Phó Giám đốc Sở NN&MT Nguyễn Quang Trung cho biết, tỉnh Quảng Ngãi hiện có khoảng 82ha rau, hoa, trái cây sản xuất trong nhà lồng, nhà lưới, nhà kính.

“Mô hình này giúp hạn chế tối đa tác động bất lợi của thời tiết, ngăn côn trùng xâm nhập và dễ dàng áp dụng các công nghệ tưới, dinh dưỡng tiên tiến”- ông Trung đánh giá.

Phó Giám đốc Sở NN&MT cũng chia sẻ, định hướng của tỉnh là phát triển nông nghiệp an toàn, tạo sản phẩm hàng hóa chất lượng và thúc đẩy liên kết tiêu thụ. Thời gian tới, sở sẽ phối hợp các địa phương tiếp tục hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tham gia mô hình nhà lồng, nhà lưới, nhà kính, đồng thời đẩy mạnh kết nối thị trường để nâng cao hiệu quả tiêu thụ sản phẩm.