Hà Nội: hàng chục thanh niên cởi trần, thi nhau “kéo mỏ” dưới trời rét đậm
Kinhtedothi - Nghi lễ và trò chơi kéo mỏ tại Lễ hội Đền Bà (thôn Xuân Lai, xã Đa Phúc) không chỉ là một trò diễn dân gian độc đáo, mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết, niềm tin và bản sắc văn hóa Việt.
Ngày 24/1, tại lễ khánh thành và gắn biển công trình Tu bổ, tôn tạo di tích Đền Bà, nghi lễ và trò chơi kéo mỏ đã được xã Đa Phúc tái hiện, trình diễn. Đây là một nghi thức đặc sắc trong Lễ hội Đền Bà, được tổ chức vào ngày 4/1 âm lịch hàng năm tại thôn Xuân Lai.
Dụng cụ của trò kéo mỏ là hai cây tre bánh tẻ dài khoảng 7 - 8 mét, được các gia đình trong làng cung tiến, chọn lựa kỹ lưỡng theo những quy định mang tính thiêng liêng. Việc làm mỏ, treo mỏ, rước mỏ đều được thực hiện trang trọng, thể hiện sự tôn kính với Đức Thánh Bà - vị thần được nhân dân tôn thờ.
Ngày 24/1, dù thời tiết rét đậm, hai đội trai đinh khỏe mạnh đại diện cho hai xóm trong làng Xuân Lai đã tề tựu về ngôi đền từ sáng để cùng tham gia trình diễn trò chơi kéo mỏ, dưới sự điều khiển của các cụ cao niên.
Trong tiếng hò reo, cổ vũ không ngớt của bà con Nhân dân, các thanh niên ra sức thi đấu, cống hiến cho người xem những pha kéo mỏ gay cấn, hấp dẫn và giàu cung bậc cảm xúc.
Phó Trưởng phòng Văn hoá - Xã hội xã Đa Phúc Trần Kiên cho biết, trò diễn kéo mỏ vừa là trò chơi dân gian, vừa là nghi thức linh thiêng, thể hiện tính cộng đồng, tính giáo dục và tinh thần đoàn kết của người dân thôn Xuân Lai nói riêng, xã Đa Phúc nói chung.
Cũng theo ông Trần Kiên, trò kéo mỏ tại lễ hội Đền Bà đã tồn tại hàng trăm năm, chưa từng bị gián đoạn, kể cả trong thời kỳ chiến tranh hay giai đoạn đất nước còn khó khăn. Điều này thể hiện ý thức gìn giữ di sản mạnh mẽ của cộng đồng địa phương.
Từ năm 2015, cùng với nghi lễ và trò chơi kéo co của nhiều địa phương trong cả nước, nghi lễ và trò chơi kéo mỏ Xuân Lai đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Với ý nghĩa và tầm quan trọng của di tích Đền Bà, UBND TP Hà Nội đã quan tâm đầu tư tu bổ, tôn tạo đồng bộ.
Công trình hoàn thành và được khánh thành ngày 24/1/2026, không chỉ góp phần bảo tồn không gian thờ tự và sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng truyền thống, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lễ hội; từ đó thu hút khách tham quan, nghiên cứu và trải nghiệm văn hóa dân gian.