“Sợi chỉ thời gian” - Dự án nghệ thuật cộng đồng kết nối ký ức và di sản Hà Nội
Kinhtedothi - Dự án nghệ thuật cộng đồng “Sợi chỉ thời gian” do nghệ sĩ thêu Phạm Ngọc Trâm khởi xướng, với sự phối hợp tổ chức của trường THCS Trưng Vương và sự bảo trợ của UBND phường Cửa Nam, hướng tới việc khơi gợi ký ức gia đình, kết nối đời sống đô thị với di sản văn hóa Hà Nội đương đại thông qua thực hành thêu tay, khâu vá và thủ công truyền thống.
Hoạt động mở màn của dự án – giai đoạn 1 – được tổ chức sáng 12/8/2025 tại giảng đường di sản trường THCS Trưng Vương, phường Cửa Nam.
Sự kiện thu hút 150 người tham dự trực tiếp, gần 3.000 lượt theo dõi trực tuyến, cùng 24 tin, bài đăng tải trên báo giấy và báo hình. Chỉ trong vòng 3 ngày, từ khóa “Phường Cửa Nam” và “Sợi chỉ thời gian” ghi nhận hơn 1.500 kết quả tìm kiếm, cho thấy sự quan tâm của công chúng đối với một dự án văn hóa xuất phát từ những ký ức đời thường.
Theo báo cáo sự kiện, giai đoạn 1 đặt mục tiêu tái hiện không gian lớp học thêu nữ công gia chánh thời trường nữ sinh Đồng Khánh – Trưng Vương, qua đó kết nối di sản kiến trúc với nghệ thuật đương đại; đồng thời khởi động chuỗi hoạt động dài hơi mang tên “Sợi chỉ thời gian”, hướng tới bảo tồn di sản nghề thêu từ cấp độ cá nhân đến cộng đồng, khơi gợi ký ức và khẳng định vai trò của nghề thêu trong giáo dục và đời sống người Hà Nội.
Tham gia và trực tiếp dẫn dắt các hoạt động tại sự kiện là nghệ sĩ thêu Phạm Ngọc Trâm. Các nội dung chính bao gồm buổi trò chuyện chuyên đề với chủ đề “Nghề thêu Việt Nam và câu chuyện trường nữ sinh Đồng Khánh”, chia sẻ góc nhìn nghiên cứu nghề thêu như một di sản văn hóa phi vật thể; trưng bày hiện vật, ảnh tư liệu, trình diễn kỹ thuật thêu ren truyền thống; cùng workshop thêu cổ điển kiểu Pháp, nơi người tham dự được trực tiếp trải nghiệm những mũi thêu từng được giảng dạy trong chương trình nữ công gia chánh trước đây.
Tiếp nối nền tảng của giai đoạn 1, từ tháng 9/2025 đến đầu năm 2026, dự án bước vào giai đoạn 2 – Khơi nguồn ký ức – với chuỗi hoạt động cộng đồng đa dạng, bao gồm các buổi trò chuyện chuyên đề, workshop thêu tại trường THCS Trưng Vương; các workshop online kết nối cộng đồng từ xa; hoạt động khâu vá cộng đồng; cùng các bài viết chuyên sâu nhằm củng cố và lan tỏa ý tưởng xuyên suốt của dự án.
Thông qua các hoạt động này, dự án cho thấy ký ức không chỉ là hoài niệm, mà còn là nguồn lực văn hóa sống, có khả năng kích hoạt đối thoại giữa các thế hệ, truyền tải giá trị lịch sử, văn hóa và tình cảm gia đình trong đời sống đô thị Hà Nội hôm nay.
Khép lại giai đoạn 2, “Sợi chỉ thời gian” dự kiến bước sang giai đoạn 3 với hướng tiếp cận chuyên sâu hơn, tập trung phỏng vấn, ghi chép, thu âm, chụp ảnh và biên tập tư liệu ký ức của từng cá nhân, gia đình một cách hệ thống. Đây sẽ là nền tảng xây dựng kho tư liệu ký ức sống, phục vụ cho triển lãm cộng đồng dự kiến tổ chức vào quý II năm 2026.