Chương trình hành động số 08-CTr/TU: Từ quyết sách đến hành động tạo sức bật cho văn hóa Thủ đô
Sau 8 tháng triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Hà Nội đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận trên các lĩnh vực: Hoàn thiện cơ chế, chính sách; bảo tồn, phát huy di sản; chuyển đổi số; phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch, thể thao và xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Hà Nội đang khẳng định vai trò đi đầu trong việc thực hiện các Nghị quyết lớn của Trung ương, trong đó có lĩnh vực phát triển văn hóa.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 27-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, ngày 17-3-2026, Thành ủy Hà Nội đã sớm ban hành Chương trình hành động số 08-CTr/TU. Trên cơ sở đó, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 128/KH-UBND, cụ thể hóa thành 101 chỉ tiêu, nhiệm vụ, gồm: 24 chỉ tiêu và 77 nhiệm vụ; đồng thời phân công rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm và tiến độ thực hiện.
Với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm và sự quan tâm đặc biệt dành cho lĩnh vực văn hóa, con người, ngày 13-5-2026, Ban Thường vụ Thành ủy đã công bố Quyết định số 1857-QĐ/TU thành lập Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội. Ban Chỉ đạo do đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội làm Trưởng ban; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong là Phó Trưởng ban Thường trực. Tham gia Ban Chỉ đạo còn có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố cùng lãnh đạo một số sở, ban, ngành.
Ngay sau khi được thành lập, Ban Chỉ đạo đã tập trung đẩy nhanh việc triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU của Thành ủy thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW. Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng, Trưởng Ban chỉ đạo yêu cầu việc phát triển văn hóa phải đi vào những vấn đề thiết thực của đời sống, trong đó cần có giải pháp căn cơ để phục hồi, phát triển các rạp chiếu phim, đoàn nghệ thuật, không gian sinh hoạt văn hóa; đồng thời kiên quyết không để các cơ sở văn hóa bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc xuống cấp kéo dài. Bên cạnh đó, Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu đặc biệt quan tâm thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, nhất là số hóa di tích, xây dựng và khai thác dữ liệu văn hóa, qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn mà còn mở rộng khả năng tiếp cận, trải nghiệm các giá trị văn hóa đối với người dân và du khách.
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô, sau 8 tháng triển khai Chương trình hành động số 08-CTr/TU, 3 trong số 24 chỉ tiêu đã hoàn thành, trong đó có 2 chỉ tiêu hoàn thành vượt kế hoạch. Trong 77 nhiệm vụ, đã có 7 nhiệm vụ hoàn thành, 23 nhiệm vụ có kết quả cụ thể hoặc kết quả bước đầu, 34 nhiệm vụ được tổ chức triển khai. 9 nhiệm vụ chưa có kết quả cụ thể và 4 nhiệm vụ chưa triển khai do có lộ trình thực hiện từ năm 2027.
Đáng chú ý, thành phố đã xác định và triển khai 7 sự kiện lớn nhằm xây dựng thương hiệu Hà Nội trong lĩnh vực âm nhạc, điện ảnh và lễ hội văn hóa, vượt mục tiêu 5 sự kiện. Trong đó, Liên hoan Âm nhạc quốc tế Crescendo và Festival Quốc tế Võ thuật Hà Nội đã được tổ chức, tạo được tiếng vang và sự ảnh hưởng lớn; 5 sự kiện còn lại đang được chuẩn bị theo kế hoạch, gồm: Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội; Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội; Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội; Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ II; Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II. Ngoài ra, thành phố cũng đang cụ thể hóa 2 dự án công nghiệp văn hóa quan trọng, mang tính dẫn dắt là Dự án phát triển sản phẩm sáng tạo tại Đoài Creative, Đường Lâm và Dự án Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội.
Tại buổi họp báo giới thiệu Dự án Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội vừa qua, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết, các sự kiện lớn được tổ chức quy mô lớn, có tính định kỳ nhằm thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật trên nền tảng truyền thống, tăng cường giao lưu văn hóa trong nước và quốc tế, góp phần phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố Vì hòa bình, Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Điểm nhấn của các sự kiện là biên độ mở rộng có tính quốc tế, không chỉ là điểm hẹn nghệ thuật giao lưu quốc tế mà còn nhằm hình thành các thương hiệu văn hóa Thủ đô có sức lan tỏa, góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế, tạo động lực cho sự phát triển của các ngành Công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, đến nay Hà Nội đã thành lập 4 trung tâm, khu phát triển công nghiệp văn hóa, thương mại và văn hóa, gồm: Trung tâm công nghiệp văn hóa Cửa Nam; Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân - Bắc Qua; Trung tâm công nghiệp văn hóa Hồ Văn; Khu phát triển thương mại và văn hóa bảo tàng sinh thái làng cổ Bát Tràng. Đồng thời, hoàn thiện hồ sơ trình thành lập thêm 1 trung tâm công nghiệp văn hóa nghệ thuật ẩm thực tại 36 Bà Triệu. Đến nay, Hà Nội cũng đã hoàn thành xây dựng 3 tác phẩm, chương trình nghệ thuật chất lượng cao, gồm: Chương trình “Nét duyên Chèo Hà thành” tại Rạp Đại Nam; chương trình “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” tại 31-33 Lương Văn Can; vở cải lương “Người con gái Hà thành” tại Rạp Chuông Vàng.
Chia sẻ về chương trình nghệ thuật chất lượng cao, NSND Tấn Minh, Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long cho biết, ngay sau khi thực hiện chương trình nghệ thuật “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội”, đơn vị đã “bắt tay” ngay với các công ty lữ hành bàn về kế hoạch tổ chức các tour đưa khách du lịch đến thưởng thức nghệ thuật, góp phần phát triển kinh tế đêm cho Thủ đô. Dự kiến, tháng 9, Nhà hát sẽ định hình các đêm diễn thường xuyên để phục vụ khách du lịch với lịch diễn cố định.
Cùng với việc xây dựng các trung tâm công nghiệp văn hóa quy mô lớn, Hà Nội cũng xác định định hướng phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao theo 9 cực và các dự án du lịch theo 6 cụm, phù hợp với quy hoạch, tiềm năng, lợi thế từng khu vực. Những định hướng như: Không gian văn hóa Làng nghệ sĩ tại Sóc Sơn, Tổ hợp văn hóa Bắc Bộ tại Thư Lâm, các trung tâm văn hóa, biểu diễn ở khu vực trung tâm và phía Tây, hay các thiết chế thể thao gắn với cảnh quan sông, hồ, đồi, núi đang được đặt trong định hướng phát triển đồng bộ, tạo điểm nhấn và động lực cho từng khu vực.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng là địa phương đầu tiên hoàn thành Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành Công nghiệp văn hóa với hệ thống nhận diện 11 ngành, 7 nhóm cùng 62 chỉ tiêu cụ thể. Mạng lưới trung tâm công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo bước đầu được hình thành với 82 không gian sáng tạo kết nối hoạt động sáng tạo với 11 trường đại học.
Một trong những kết quả đáng chú ý là công tác hoàn thiện cơ chế, chính sách. Trong 6 tháng đầu năm 2026, HĐND thành phố đã ban hành 11 nghị quyết liên quan đến văn hóa, thể thao, tập trung vào huy động nguồn lực xã hội hóa; bảo tồn, phát huy giá trị di sản; phát triển thiết chế văn hóa, thể thao; hỗ trợ nghệ nhân; quản lý quảng cáo; phát triển kinh tế ban đêm và cơ chế chi cho các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Thành phố cũng đã rà soát, xác định 1.023 nhà văn hóa thôn, tổ dân phố đủ điều kiện về cơ sở vật chất và hiệu quả hoạt động để triển khai chính sách hỗ trợ.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội, thời gian qua, Hà Nội nhanh chóng ban hành các nghị quyết quan trọng liên quan đến phát triển công nghiệp văn hóa, như: Nghị quyết số 24/2025/NQ-HĐND quy định cụ thể về tổ chức và hoạt động của các Trung tâm công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố; Nghị quyết số 25/2025/NQ-HĐND quy định về việc phát triển các khu thương mại và văn hóa tại Hà Nội; Nghị quyết 31/2026/NQ-HĐND về việc quy định một số chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố Hà Nội…
Điều này cho thấy sự quyết liệt và thống nhất trong hành động của thành phố trong việc phát triển văn hóa, coi văn hóa là trụ cột phát triển chiến lược, con người là trung tâm của sự phát triển như tinh thần của Nghị quyết 80/NQ-TW.
Các chính sách lớn của thành phố Hà Nội đã nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần tạo cơ chế mới phù hợp với sự phát triển mới của Thủ đô. Những kết quả trong phát triển du lịch tiếp tục cho thấy hiệu quả của việc gắn văn hóa với phát triển dịch vụ. 7 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đón khoảng 21,24 triệu lượt khách, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó có 5,32 triệu lượt khách quốc tế, tăng 25%. Tổng thu từ khách du lịch đạt khoảng 86,68 nghìn tỷ đồng, tăng 18,2%.
Trong lĩnh vực thể thao, từ đầu năm đến nay, thành phố Hà Nội đã tổ chức 35 giải thể thao cấp thành phố; đăng cai 8 giải thể thao quốc gia và tổ chức 12 sự kiện thể thao xã hội hóa quy mô lớn. Đáng chú ý, Festival Quốc tế Võ thuật Hà Nội lần đầu tiên tổ chức quy tụ 66 đoàn, trong đó có 7 đoàn quốc tế đến từ 6 quốc gia, thu hút gần 2.000 người trực tiếp tham gia và khoảng 17.000 lượt khán giả. Qua đó, thể thao từng bước được phát triển theo hướng trở thành sản phẩm dịch vụ và kinh tế sự kiện.
Chuyển đổi số đang tạo thêm những phương thức mới để bảo tồn, quản lý và khai thác di sản. Thành phố đã xây dựng danh mục 30 cơ sở dữ liệu gốc, gồm: 26 cơ sở dữ liệu văn hóa, thể thao và 4 cơ sở dữ liệu du lịch; tiếp nhận tài khoản trên nền tảng LakeHouse để từng bước tập trung, kết nối và khai thác dữ liệu dùng chung.
Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 200 hiện vật đã được số hóa 3D, cùng 12 video, 3 triển lãm số, hệ thống thuyết minh tự động bằng 12 ngôn ngữ, 40 mã QR và Tủ sách Văn Miếu trực tuyến với 35 đầu sách. Bảo tàng Hà Nội đã xây dựng cơ sở dữ liệu cho 9.000 hiện vật, số hóa 3D 50 tác phẩm của họa sĩ Bùi Xuân Phái và 4 hiện vật, nhóm bảo vật quốc gia. Di tích Nhà tù Hỏa Lò cũng đưa vào khai thác hệ thống thuyết minh tự động, ứng dụng thực tế tăng cường và 6 phim 3D phục vụ trưng bày.
Cùng với việc số hóa, công tác tuyên truyền, quảng bá được đẩy mạnh ở nhiều hình thức, góp sức cùng thành phố trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa, biến “di sản thành tài sản”. Điển hình như, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tập trung tuyên truyền những nội dung cốt lõi của Chương trình số 08-CTr/TU, trong đó, nhấn mạnh định hướng xây dựng Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”. Nổi bật như trên ấn phẩm Báo Hànộimới đã có các tuyến bài phân tích, chính luận, như: “Phát triển văn hóa Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Hội nhập - Kết nối”, “Phát huy giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội”, “Hà Nội là trung tâm hội tụ, kết tinh, lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc”...
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong tuyên truyền của Cơ quan là chuyển cách tiếp cận từ “văn hóa cần được đầu tư” sang “đầu tư cho văn hóa để tạo ra giá trị và động lực phát triển”. Cơ quan đã tổ chức hàng loạt chương trình Thời sự đặc biệt, chương trình Hà Nội chuyển động với chủ đề: “Hà Nội: Văn hóa là trung tâm trong chiến lược phát triển”, “Để di sản Thủ đô trở thành tài sản”, “Hà Nội - Đô thị có ký ức”… Đáng chú ý, Cơ quan đã bước đầu hình thành cách tiếp cận gắn văn hóa - công nghệ - chuyển đổi số - kinh tế số. Các nội dung tuyên truyền đã làm rõ yêu cầu số hóa tư liệu, di sản, đưa giá trị văn hóa lên các nền tảng số, mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng và tạo điều kiện để hình thành những sản phẩm văn hóa, du lịch mới.
Lãnh đạo Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội cho biết, thời gian tới, cơ quan tiếp tục phát huy thế mạnh của mô hình báo chí đa phương tiện; đẩy mạnh xây dựng các tuyến bài, phóng sự, tọa đàm về văn hóa tạo ra giá trị kinh tế; tập trung phản ánh những điểm nghẽn trong phát triển công nghiệp văn hóa, gắn phát triển văn hóa với tầm nhìn phát triển 100 năm của Thủ đô. Các hoạt động tuyên truyền sẽ góp sức cùng thành phố trong việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
Thực hiện: Hoàng Quyên
Thiết kế: Thanh Nga