Hà Nội xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh từ xa
Ngày 21-8, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký ban hành Quyết định Quyết định số 4434/QĐ-UBND về việc phê duyệt Đề án xây dựng và vận hành hệ thống khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth) của thành phố.
Theo đó, thành phố đặt mục tiêu xây dựng điểm cầu trung tâm điều hành tại Sở Y tế Hà Nội với 2 điểm cầu, cùng hệ thống MCU và nền tảng Telehealth dùng chung. Đây sẽ là đầu mối quản lý, điều phối và giám sát toàn bộ hoạt động hội chẩn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa trên phạm vi toàn ngành Y tế Thủ đô.
Đề án đặt mục tiêu bảo đảm 100% bệnh viện công lập, gồm bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến thành phố trực thuộc Sở Y tế; chi cục, trung tâm chuyên khoa, trung tâm khối bảo trợ và trạm y tế có phòng khám đa khoa hoàn thành xây dựng hệ thống hội chẩn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa, kết nối kỹ thuật và trực tiếp tham gia cung cấp dịch vụ hỗ trợ, tư vấn, hội chẩn từ xa.
Đối với 7 bệnh viện đã được đầu tư hệ thống từ trước, thực hiện tái đầu tư, nâng cấp khi hết thời gian khấu hao theo quy định.
Cùng với đó, thành phố hoàn thiện trung tâm dữ liệu, kho dữ liệu y tế dùng chung và hệ thống an toàn thông tin đạt tối thiểu cấp độ 3; liên thông với hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử, hệ thống bảo hiểm y tế, VNeID, iHanoi và các nền tảng dùng chung của thành phố.
Xây dựng mạng lưới Telehealth thống nhất
Để triển khai hiệu quả Đề án, thành phố yêu cầu hệ thống được xây dựng theo mô hình tập trung, thống nhất từ Sở Y tế đến các bệnh viện, chi cục, trung tâm thuộc Sở và trạm y tế. Mỗi điểm cầu được thiết kế theo tiêu chuẩn tối thiểu, phù hợp chức năng, nhiệm vụ của đơn vị; bảo đảm truyền tải hình ảnh, âm thanh và dữ liệu y tế theo thời gian thực với chất lượng ổn định, an toàn, liên tục.
Sở Y tế tổ chức điểm cầu trung tâm điều hành, quản lý, điều phối và giám sát hoạt động hội chẩn, tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa trên toàn mạng lưới; đồng thời thực hiện quản trị hệ thống dùng chung và giám sát an toàn thông tin trên phạm vi toàn thành phố.
Đối với điểm cầu bệnh viện, mô hình được tổ chức theo phòng hội chẩn chuyên dụng, phục vụ đồng thời hội chẩn đa điểm, đào tạo trực tuyến, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn từ xa. Các bệnh viện bố trí đầu mối công nghệ thông tin hoặc cán bộ kỹ thuật phụ trách vận hành điểm cầu tại đơn vị. Các bệnh viện tuyến thành phố, chuyên khoa, hạng I đóng vai trò trung tâm hỗ trợ chuyên môn, hội chẩn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới.
Điểm cầu chi cục, trung tâm thuộc Sở được tổ chức theo mô hình phòng hội chẩn trực tuyến chuyên ngành, phục vụ chỉ đạo, điều hành, đào tạo, hội nghị chuyên môn và tư vấn chuyên gia. Các trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế bố trí cán bộ kiêm nhiệm tham gia vận hành, khai thác hệ thống và tiếp nhận hỗ trợ kỹ thuật từ tuyến trên.
Tại trạm y tế, điểm cầu được tổ chức theo mô hình điểm khám, chữa bệnh từ xa tuyến cơ sở, ưu tiên tính linh hoạt, dễ vận hành và kết nối nhanh với tuyến trên.
Về nền tảng công nghệ, lớp nền tảng ứng dụng là trung tâm điều phối toàn bộ hoạt động, cung cấp các phân hệ nghiệp vụ gồm: quản lý người dùng và phân quyền; quản lý cơ sở y tế và danh mục dùng chung; quản lý lịch và đăng ký yêu cầu hội chẩn, tư vấn; tổ chức phòng hội chẩn trực tuyến đa điểm; tư vấn khám, chữa bệnh từ xa một-một; chia sẻ bệnh án điện tử và hình ảnh y khoa (PACS).
Lớp tích hợp gồm API Gateway, Integration Engine, HL7-FHIR Adapter, DICOM Gateway, Master Patient Index (MPI) và hệ thống chuẩn hóa thuật ngữ ICD-10, SNOMED CT. Các thành phần này cho phép kết nối đồng bộ với các hệ thống HIS, LIS, RIS-PACS, EMR hiện có mà không làm thay đổi cấu trúc nghiệp vụ của đơn vị.
Bảo đảm an toàn thông tin trong toàn bộ vòng đời
An toàn thông tin được triển khai xuyên suốt trên toàn bộ kiến trúc hệ thống, gồm quản lý định danh và xác thực người dùng; xác thực đa yếu tố (MFA); phân quyền truy cập theo vai trò (RBAC); mã hóa dữ liệu khi truyền và lưu trữ; ghi nhật ký truy cập (Audit Log).
Sở Y tế xây dựng điểm cầu quản lý, điều phối và giám sát toàn bộ hoạt động hội chẩn, tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa của toàn ngành. Điểm cầu trung tâm được đầu tư hệ thống hội nghị truyền hình chuyên dụng kết hợp hệ thống MCU, phục vụ điều phối các phiên hội chẩn trực tuyến đa điểm giữa Sở Y tế, các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa, chi cục và trạm y tế.
Hệ thống khám bệnh, chữa bệnh từ xa của ngành Y tế thành phố được xây dựng theo nguyên tắc bảo đảm an toàn thông tin ngay từ khâu thiết kế (security by design), đáp ứng yêu cầu về bảo vệ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sức khỏe và an ninh mạng trong toàn bộ quá trình vận hành.
Theo Đề án, an toàn thông tin không phải là một hạng mục độc lập mà là yêu cầu xuyên suốt trong toàn bộ vòng đời hệ thống, từ thiết kế, đầu tư, triển khai, vận hành, khai thác đến nâng cấp, mở rộng và kết thúc sử dụng.
Để bảo đảm hệ thống hội chẩn, tư vấn khám bệnh, chữa bệnh từ xa được khai thác thường xuyên, hiệu quả và bền vững sau đầu tư, Đề án xác định rõ cơ chế quản lý, vận hành, bảo trì và nâng cấp. Trong đó gồm quản lý hệ thống; vận hành hệ thống; bảo trì, bảo dưỡng và hỗ trợ kỹ thuật; nâng cấp hệ thống; kiểm tra, đánh giá hiệu quả sử dụng.
Sau khi Đề án được phê duyệt, Sở Y tế xây dựng kế hoạch đào tạo chi tiết, tổ chức tập huấn cho đội ngũ tham gia mạng lưới hội chẩn, khám bệnh, chữa bệnh từ xa. Nội dung tập huấn gồm kỹ năng vận hành hệ thống hội nghị truyền hình và nền tảng Telehealth; quy trình tổ chức hội chẩn, tư vấn, chuyển tuyến điện tử; khai thác bệnh án điện tử, PACS và ký số; bảo đảm an toàn thông tin.
Đề án ưu tiên đào tạo cán bộ y tế cơ sở về quản lý bệnh mạn tính và kỹ năng khám, chữa bệnh từ xa. Đồng thời, tổ chức truyền thông, hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ khám, chữa bệnh từ xa tại trạm y tế; tuyên truyền chính sách bảo hiểm y tế ưu tiên khi khám, chữa bệnh tại y tế cơ sở để củng cố niềm tin của nhân dân.
Thành phố cũng bố trí, từng bước chuẩn hóa nhân lực công nghệ thông tin tại các đơn vị; kết hợp thuê dịch vụ kỹ thuật để bảo đảm hệ thống được vận hành ổn định.