Thêm lực cho “cánh tay nối dài” của chính quyền cơ sở
Với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ trưởng thôn giữ vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương, chính sách đến với người dân và nắm bắt tâm tư từ cơ sở. Tại xã Thiên Lộc (Hà Nội), việc củng cố, kiện toàn đội ngũ này đang được quan tâm, nhằm tăng thêm lực cho “cánh tay nối dài” của chính quyền, nhất là trong triển khai các nhiệm vụ mới.
Từ “vừa làm, vừa học” đến chủ động việc thôn
Những năm gần đây, thôn Võng La là một trong những địa bàn triển khai nhiều dự án trọng điểm đặt ra yêu cầu, thách thức mới cho cán bộ cơ sở, đặc biệt là trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận giải phóng mặt bằng.
Anh Nguyễn Quang Hiếu, Trưởng thôn Võng La cho biết: Trước đây các dự án về đầu tư công trên địa bàn thôn thường là làm hệ thống đường dân sinh, công trình an sinh phúc lợi. Cán bộ thôn chủ yếu làm công tác giám sát cộng đồng. Nhưng hiện nay, liên quan đến công tác thu hồi và bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng có rất nhiều khúc mắc của người dân đòi hỏi cán bộ vừa phải nắm luật vừa phải tuyên truyền vận động người dân hiểu và đồng hành thực hiện.
Là người địa phương, có hiểu biết nhất định về phong tục, tập quán và đời sống dân cư, nhưng theo anh Hiếu, đó chỉ là một thuận lợi rất nhỏ. Bởi trước bối cảnh địa phương và thành phố phải thực hiện nhiều nhiệm vụ lớn và khó, yêu cầu đặt ra với cán bộ cơ sở cũng cao hơn rất nhiều. Người trưởng thôn không chỉ nắm địa bàn, gần dân mà còn phải có khả năng tổ chức công việc, phối hợp với các lực lượng và chủ động xử lý nhiệm vụ được giao.
"Trước đây, khi triển khai một số nhiệm vụ xuống cơ sở, công chức cấp xã có thể trực tiếp hướng dẫn, “cầm tay chỉ việc” cho cán bộ thôn. Nay trong bối cảnh mới, khi công văn, kế hoạch được chuyển xuống, đội ngũ ở thôn phải chủ động triển khai, phân công nhiệm vụ, xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và tiến độ hoàn thành"- anh Nguyễn Quang Hiếu chia sẻ và cho biết, dù đã là nhiệm kỳ thứ hai giữ vai trò trưởng thôn song với anh, đây vẫn là hành trình "vừa học, vừa làm".
Với thôn Bầu, bài toán đặt ra có phần khác biệt. Thôn có dân cư đông, thành phần đa dạng, địa bàn rộng và bị chia cắt bởi tuyến đường Võ Nguyên Giáp khiến công tác quản lý, tuyên truyền, vận động nhân dân có những khó khăn riêng.
Trưởng thôn Lê Thành Long cho biết, trước khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, trong thôn từng tồn tại tâm lý mong muốn tách khu vực Đông Bầu và Tây Bầu thành hai thôn riêng. Vì vậy, một trong những việc được cấp ủy, lãnh đạo thôn quan tâm là củng cố sự đoàn kết, tạo đồng thuận giữa các khu dân cư.
Đến nay, các nhiệm vụ của thôn được triển khai đều có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Việc phân công nhiệm vụ được thực hiện cụ thể, cơ bản bảo đảm tiến độ, không để xảy ra sai sót. "Đặc biệt, trong khoảng thời gian cao điểm thực hiện công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án Khu đô thị mới G8 và Đông Nam thôn Bầu, ban lãnh đạo thôn đã vào cuộc rà từng hộ, từng trường hợp tìm hiểu hoàn cảnh, quan hệ gia đình, nghề nghiệp của từng trường hợp để phân công cán bộ đoàn thể phù hợp đến tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận"- anh Lê Thành Long cho biết.
Từ thực tiễn công tác, Trưởng thôn Lê Thành Long chia sẻ, khi xác định lấy dân làm gốc, xây dựng chính quyền phục vụ nhân dân, tạo điều kiện và bảo đảm quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân thì người dân sẽ ghi nhận, đồng hành và hỗ trợ trở lại.
Củng cố đội ngũ, thêm "lực" cho cơ sở
Ông Vương Xuân Trường, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội xã Thiên Lộc cho biết: Quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và các quy định mới của thành phố đã tạo cơ sở để địa phương kiện toàn đội ngũ ở cơ sở. Hiện xã có 8 trưởng thôn, 5 phó trưởng thôn đủ tiêu chuẩn về trình độ học vấn và trình độ chuyên môn theo Điều 7 Nghi quyết số 21/2026/NQ-HĐND.
Căn cứ quy mô dân cư, tính chất phức tạp, khối lượng công việc, yếu tố đặc thù của đơn vị hành chính, xã Thiên Lộc đã bố trí tăng thêm 1 phó trưởng thôn đối với 13 thôn hiện có (Riêng thôn Cầu Thăng Long bố trí thêm 1 phó trưởng thôn vào thời điểm thực hiện nhiệm kỳ trưởng thôn tiếp theo). Đến nay, 5 thôn đã được bố trí thêm phó trưởng thôn; các thôn còn lại đang tiếp tục rà soát để bổ sung.
Cũng theo ông Vương Xuân Trường, xã Thiên Lộc có 14/14 thôn có quy mô dân số đạt trên 500 hộ, trong đó 5/14 thôn trên 2000 hộ, cá biệt thôn Bầu trên 5000 hộ. Việc bổ sung nhân lực không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu về tổ chức bộ máy mà còn xuất phát từ thực tế khối lượng công việc tại cơ sở ngày càng lớn.
“Bổ sung này nhằm tăng thêm lực cho "cánh tay nối dài" của chính quyền, nhất là khi xã Thiên Lộc đang triển khai nhiều dự án, đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ mới”, ông Vương Xuân Trường cho biết.
Thực tế cho thấy, ban lãnh đạo thôn có thể giải quyết ngay từ cơ sở nhiều vụ việc phát sinh trong đời sống dân cư như mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ, những vấn đề liên quan đến sinh hoạt cộng đồng, qua đó giảm áp lực cho cấp xã.
Bên cạnh đó, đội ngũ này còn là cầu nối quan trọng, giúp chủ trương, chính sách của chính quyền đến gần người dân và phản ánh kịp thời những tâm tư, nguyện vọng từ cơ sở đến cấp xã. Nếu được quan tâm, đào tạo để phát huy trình độ tiếp cận công nghệ thông tin, kỹ năng mới cùng kinh nghiệm, sự am hiểu phong tục, tập quán và đặc biệt là uy tín trong cộng đồng, các trưởng, phó thôn sẽ là một nguồn lực quan trọng để cấp xã bám sát cơ sở, đưa chính quyền sát lại gần dân…