Mở cánh cửa để nông dân bước vào đời sống số
Đợt cao điểm 100 ngày thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số đang được xã Phù Đổng triển khai đồng bộ từ xã đến 31 thôn, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Từ trưởng thôn trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng iHanoi, các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng đi từng ngõ, gõ từng nhà, đến đoàn viên, thanh niên hỗ trợ người cao tuổi, cựu chiến binh sử dụng VNeID và nhận diện lừa đảo trên mạng..., chuyển đổi số đang được cụ thể hóa bằng những phần việc sát với nhu cầu hằng ngày của người dân.
“Đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hiện thực hóa mục tiêu “Thôn số”
Những ngày này, ông Đoàn Công Trang, Trưởng thôn Phù Đổng, cùng 9 thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng đi từng ngõ, đến từng hộ hướng dẫn người dân tham gia cộng đồng thôn trên iHanoi. Công việc khá đơn giản: mở ứng dụng, đăng nhập, vào mục Cộng đồng, quét mã QR để tham gia nhóm của thôn, sau đó theo dõi thông tin và phản hồi.
Thôn Phù Đổng có hơn 6.000 dân, tỷ lệ người sử dụng điện thoại thông minh đạt hơn 70%. Tuy nhiên, để người dân chuyển từ việc sử dụng điện thoại thông minh sang khai thác các nền tảng số phục vụ đời sống, vẫn cần được hướng dẫn cụ thể. Với một số người cao tuổi, những thao tác này không dễ thực hiện ngay từ lần đầu. Vì vậy, các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng phải trực tiếp làm mẫu, hướng dẫn từng bước rồi để người dân tự thao tác.
Mục tiêu của Tổ chuyển đổi số cộng đồng thôn Phù Đổng là trong vòng 3 tháng, 100% người dân tham gia iHanoi và sử dụng thành thạo ứng dụng.
Ông Trang chia sẻ, với cá nhân ông, iHanoi trước hết giải quyết một vấn đề rất cụ thể trong công việc của trưởng thôn. Trước đây, mỗi khi có thông báo, ông phải đăng cùng một nội dung vào 3 nhóm Zalo của ba thôn Phù Đổng 1, Phù Đổng 2 và Phù Đổng 3. Sau khi 3 thôn sáp nhập thành một, cách làm này vẫn được duy trì do người dân chưa quen sử dụng iHanoi.
Sau khi tham gia Hội nghị tập huấn kỹ năng tổ chức truyền thông, quảng bá, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trên nền tảng số và hướng dẫn tham gia cộng đồng thôn trên iHanoi do UBND xã Phù Đổng tổ chức, ông Trang bắt đầu sử dụng nền tảng này cho công việc của thôn.
“Trước đây, tôi thường phải đăng thông báo vào 3 nhóm Zalo của thôn. Bây giờ, khi cần thông báo, tuyên truyền chủ trương, thông tin hội họp, tôi chỉ cần đăng một lần trên iHanoi là bà con có thể nắm được thông tin”, ông Trang nói.
Tại thôn Yên Tân, công việc được tính toán theo quy mô hộ dân. Thôn có hơn 1.400 hộ, nên Tổ chuyển đổi số cộng đồng dự kiến chia thành các nhóm 2 người, đến từng nhà hướng dẫn cài đặt, sử dụng iHanoi và tham gia cộng đồng thôn. Ông Phạm Văn Tiến, Trưởng thôn Yên Tân, cho biết việc đến từng hộ là cần thiết, nhất là với người cao tuổi và những người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ. Tổ chuyển đổi số cộng đồng sẽ kết hợp hướng dẫn sử dụng ứng dụng với phổ cập các kỹ năng số cơ bản.
“Chúng tôi dự định trong vòng một tháng, mọi người dân trong thôn sử dụng điện thoại thông minh đều có thể cài đặt iHanoi, nắm thông tin và tương tác trên ứng dụng”, ông Tiến chia sẻ.
Cả hệ thống chính trị vào cuộc
Nếu các Tổ chuyển đổi số cộng đồng là lực lượng trực tiếp đưa nền tảng số đến từng hộ dân thì đoàn viên, thanh niên xã đảm nhận một phần việc quan trọng khác, đó là hướng dẫn những người ít sử dụng công nghệ, đặc biệt là người cao tuổi và cựu chiến binh.
Tại các lớp “Bình dân học vụ số” do Đoàn Thanh niên xã Phù Đổng tổ chức, các cựu chiến binh, người cao tuổi được đoàn viên hướng dẫn từng thao tác trên VNeID: Cài đặt ứng dụng, đăng ký tài khoản, xác thực thông tin. Có người làm được ngay, có người phải thực hiện lại vài lần song các đoàn viên vẫn kiên trì tiếp tục hướng dẫn đến khi người học tự thao tác được. Ở những lớp học này, người cao tuổi, cựu chiến binh còn còn được hướng dẫn kỹ năng an toàn số, nhận diện những nguy cơ lừa đảo trên mạng.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Đạo (thôn Lại Hoàng) cho biết, trước đây ông chỉ nghe nói về lừa đảo qua mạng nhưng chưa hình dung rõ các thủ đoạn. Sau buổi hướng dẫn, ông nhận biết rõ hơn những tình huống như giả danh cơ quan chức năng, gửi đường link lạ hoặc tìm cách chiếm đoạt tài khoản.
“Gần đây, xảy ra nhiều vụ người cao tuổi bị các đối tượng lừa đảo thao túng khi tham gia mạng xã hội. Khi được hướng dẫn cụ thể, nhận diện nguy cơ mất an toàn khi sử dụng mạng xã hội, chúng tôi mới thấy việc này thực sự cần thiết, để tránh được nguy cơ bị lừa đảo", ông Đạo chia sẻ.
Đoàn Thanh niên xã Phù Đổng cũng hỗ trợ Hội Cựu chiến binh xã xây dựng Fanpage, hướng dẫn hội viên theo dõi, tương tác, đăng bài và chia sẻ hình ảnh. Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Phù Đổng Phùng Văn Đảng, cho biết, đây cũng là bước để các cựu chiến binh làm quen với phương thức sinh hoạt trên môi trường số. Từ các buổi sinh hoạt trực tiếp, thông tin về hoạt động của Hội có thể được chia sẻ tới hội viên qua nền tảng trực tuyến.
Theo ông Nguyễn Đình Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng, trong đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, xã đã ra mắt 31 Tổ chuyển đổi số cộng đồng, tương ứng với 31 thôn trên địa bàn. Đây là lực lượng trực tiếp thực hiện nhiều phần việc tại cơ sở, từ hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số đến hỗ trợ truyền thông, tiếp nhận thông tin và phổ biến kỹ năng số.
UBND xã cũng tổ chức Hội nghị tập huấn kỹ năng tổ chức truyền thông, quảng bá, ứng dụng AI trên nền tảng số và hướng dẫn tham gia cộng đồng thôn trên iHanoi cho các thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng. Nội dung tập huấn tập trung vào những kỹ năng có thể sử dụng ngay tại thôn như lựa chọn chủ đề, xây dựng thông điệp, viết tin, chụp ảnh, quay và biên tập video, quản trị trang thông tin, đăng tải nội dung và tương tác với người dân trên môi trường số; hướng dẫn các trường thôn, Tổ chuyển đổi số cộng đồng tham gia cộng đồng thôn trên iHanoi.
Đây cũng là cơ sở để các thôn chủ động cập nhật thông tin về hoạt động của địa phương, sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm), làng nghề, nông sản, di sản, điểm đến... trên môi trường số. Thông qua cộng đồng thôn trên iHanoi, chính quyền có thêm một kênh cung cấp thông tin, còn người dân có thể theo dõi, trao đổi và phản hồi.
Trong đợt cao điểm, Phù Đổng xác định 5 nhóm mục tiêu lớn, trong đó có hoàn thiện mô hình “Thôn số” tại 31/31 thôn, củng cố hoạt động của các Tổ chuyển đổi số cộng đồng và đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”.
"Đợt cao điểm 100 ngày được triển khai theo hướng lấy tiến độ và kết quả sử dụng làm thước đo. Nhiệm vụ được đưa về từng thôn, gắn với những việc người dân có thể sử dụng ngay, từng bước hình thành thói quen số và hoàn thiện mô hình “Thôn số”, từ đó, tạo nền tảng góp phần xây dựng xã hội số", Phó Chủ tịch UBND xã Phù Đổng Nguyễn Đình Quang nhấn mạnh.