Thực hiện các giải pháp thúc đẩy chế độ ăn lành mạnh, vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn

Phát biểu tại hội thảo, TS Lê Thái Hà, Phó Cục Trưởng Cục Phòng bệnh nhấn mạnh, Việt Nam đang phải đối mặt với gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng từ các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư và các bệnh hô hấp mạn tính.

Một trong những căn nguyên cốt lõi dẫn đến tình trạng này bắt nguồn từ chế độ ăn uống không lành mạnh, nổi bật là thói quen tiêu thụ quá nhiều muối của người dân, kết hợp với xu hướng gia tăng sử dụng thực phẩm siêu chế biến, thức ăn nhanh và đồ uống có đường.

Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia, khẩu phần ăn dư thừa natri làm tăng đáng kể áp lực lên hệ thống tuần hoàn, dẫn đến các biến cố tim mạch và đột quỵ nguy hiểm.

Trước thực tế đó, Chính phủ đã xác định định hướng chiến lược trong chăm sóc sức khỏe nhân dân là chuyển mạnh từ “điều trị bệnh tật” sang “chủ động dự phòng và nâng cao sức khỏe”. Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ về dinh dưỡng, đặc biệt là giảm lượng muối tiêu thụ hàng ngày, được xem là giải pháp then chốt để kéo giảm tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh không lây nhiễm.

Thạc sĩ Lê Thị Thu Hà, Trường Đại học Y tế công cộng chỉ ra, việc dán nhãn cảnh báo dinh dưỡng nổi bật ở mặt trước bao bì là công cụ trực quan giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện sản phẩm chứa hàm lượng cao về muối, đường hoặc chất béo bão hòa chỉ trong vài giây. Khi thông tin được hiển thị rõ ràng, người dân sẽ chủ động đưa ra lựa chọn có lợi cho sức khỏe, đồng thời tạo áp lực tích cực buộc ngành công nghiệp thực phẩm phải tái cấu trúc công thức sản phẩm.

ThS.BS Phạm Thị Quỳnh Nga (WHO Việt Nam) cảnh báo về tác động tiêu cực của các hoạt động tiếp thị thực phẩm siêu chế biến nhắm vào trẻ em. Những chiến dịch quảng cáo hấp dẫn, gây hiểu lầm trên không gian mạng và truyền hình có thể định hình sở thích ăn uống sai lệch, kéo dài suốt đời và làm gia tăng nguy cơ béo phì, bệnh mạn tính sớm ở thế hệ trẻ. Do đó, xây dựng rào cản pháp lý hạn chế quảng cáo thực phẩm không lành mạnh tới trẻ nhỏ là nhiệm vụ cấp bách.

Chia sẻ tại hội thảo, TS Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam và các chuyên gia đều khẳng định báo chí, truyền thông giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong việc đưa các chính sách y tế vào đời sống thực tế.

Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam đề xuất một số nhóm hành động cụ thể, bao gồm việc chuyển tải những kiến thức chuyên môn thành thông điệp dễ nhớ đối với công chúng. Đơn cử như việc cảnh báo một lon nước ngọt có ga 330ml có thể chứa tới 40g đường (khoảng 10 thìa cà phê), xấp xỉ ngưỡng tối đa 50g đường/ngày mà WHO khuyến nghị cho một người trưởng thành.

Cùng với đó, WHO tích cực ủng hộ các chính sách y tế dựa trên bằng chứng, khuyến khích chủ động truyền thông về các biện pháp tiến bộ như dán nhãn dinh dưỡng mặt trước, kiểm soát quảng cáo thực phẩm bẩn, tạo sự đồng thuận xã hội để các nhà hoạch định chính sách có cơ sở ban hành quy định bảo vệ sức khỏe.