Hà Nội: Khơi thông thị trường khoa học, công nghệ từ cơ chế voucher
Cơ chế voucher, tức phiếu hỗ trợ chuyển đổi số, được thành phố Hà Nội kỳ vọng không chỉ đơn giản hóa thủ tục hỗ trợ doanh nghiệp, mà còn tạo thêm “cầu” cho sản phẩm công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và đưa nguồn lực khoa học, công nghệ lưu thông nhanh hơn trên thị trường.

Gỡ “nút thắt” thủ tục, đưa nguồn lực đến đúng địa chỉ
Là doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, Công ty cổ phần AIZ đang tập trung phát triển các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số, hướng tới mô hình “doanh nghiệp AI”. Đầu năm 2026, doanh nghiệp ra mắt giải pháp chuyển đổi AI dành cho doanh nghiệp, nhằm nâng cao hiệu suất và tối ưu chi phí vận hành.
Từ thực tiễn phát triển sản phẩm và tìm kiếm thị trường, Chủ tịch Công ty cổ phần AIZ Vũ Thanh Thắng đánh giá cao những chính sách mới của Hà Nội trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông Vũ Thanh Thắng, điều doanh nghiệp công nghệ quan tâm không chỉ là mức hỗ trợ, mà còn là cách thức tiếp cận và sử dụng nguồn lực.
“Điểm nghẽn của doanh nghiệp khoa học, công nghệ lâu nay không chỉ nằm ở nguồn lực, mà còn ở thủ tục để tiếp cận và giải ngân nguồn hỗ trợ. Tại Hà Nội, Nghị quyết số 58/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 về việc quy định chính sách phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn thành phố và Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND ngày 15-6-2026 về việc quy định các cơ chế, chính sách ưu đãi thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trên địa bàn đã góp phần tháo gỡ những hạn chế này”, ông Vũ Thanh Thắng nói thêm.
Dẫn ví dụ, vị lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ này cho biết, trước đây, để giải ngân một nhiệm vụ hay một nội dung hỗ trợ, doanh nghiệp phải chuẩn bị nhiều giấy tờ để chứng minh, từ hóa đơn, chứng từ, tính toán ngày công, tháng công của nhân sự đến chứng minh các tình huống ứng dụng cụ thể. Mọi thứ đều rất phức tạp; thậm chí, điều này còn phát sinh nhiều vấn đề bởi để chứng minh, đa số nhà khoa học, doanh nghiệp làm khoa học, công nghệ lại phải thực hiện những công việc liên quan đến tài chính.
Khi những thủ tục này chiếm quá nhiều thời gian, nguồn lực đáng lẽ dành cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới công nghệ lại bị phân tán sang các công việc hành chính, tài chính. Từ “nút thắt” này, cơ chế voucher được kỳ vọng tạo ra cách tiếp cận nguồn lực đơn giản và sát nhu cầu doanh nghiệp hơn.

Tạo “cầu” cho công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua 8 nghị quyết triển khai các chính sách ưu đãi đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó lấy doanh nghiệp làm trung tâm, với mức hỗ trợ có thể lên tới 100% chi phí. Đáng chú ý, Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND với chính sách thiết lập cơ chế voucher có mức hỗ trợ tới 70% chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và làng nghề ứng dụng nền tảng số.
Điểm mới của Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND không chỉ nằm ở việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, mà còn hướng tới hình thành cơ chế kết nối cung - cầu trên thị trường khoa học, công nghệ. Trong đó, điểm cốt lõi của cơ chế phiếu hỗ trợ nằm ở quyền lựa chọn của doanh nghiệp.
Thay vì nhà nước lựa chọn và mua sẵn một giải pháp để phân bổ, doanh nghiệp có nhu cầu được lựa chọn sản phẩm, dịch vụ phù hợp trong danh mục được thành phố công bố. Mức hỗ trợ có thể lên tới 70% chi phí sử dụng theo từng nội dung chính sách.
Sau khi sản phẩm được đưa vào sử dụng và kết quả được xác nhận, phần kinh phí hỗ trợ mới được thanh toán cho nhà cung cấp. Như vậy, doanh nghiệp sử dụng công nghệ vừa được giảm một phần chi phí, vừa có quyền lựa chọn giải pháp phù hợp với bài toán sản xuất, kinh doanh của mình.
Có thể hình dung dòng chảy của cơ chế này khá rõ: Nhà nước tạo nguồn lực hỗ trợ - doanh nghiệp lựa chọn công nghệ - nhà cung cấp đưa sản phẩm vào sử dụng - kết quả được xác nhận - nhà nước thanh toán phần hỗ trợ. Chính cách thiết kế này khiến phiếu hỗ trợ không chỉ là công cụ giảm chi phí chuyển đổi số, mà còn tạo thêm “cầu” cho thị trường công nghệ.
Theo Chủ tịch Công ty cổ phần AIZ Vũ Thanh Thắng, khi doanh nghiệp được quyền lựa chọn nhà cung cấp, thị trường sẽ trở thành một “bộ lọc” đối với sản phẩm công nghệ. Doanh nghiệp công nghệ muốn có khách hàng phải chứng minh sản phẩm phù hợp, hiệu quả và giải quyết được nhu cầu thực tế. Tác động vì thế diễn ra ở cả hai phía. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm điều kiện tiếp cận công nghệ với chi phí phù hợp; doanh nghiệp công nghệ có thêm khách hàng để thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm. Đây cũng là điểm nghẽn lâu nay của thị trường khoa học, công nghệ.
Nghị quyết số 59/2026/NQ-HĐND cũng không dừng ở khâu ứng dụng. Chính sách còn hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức khoa học, công nghệ, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục đại học trong nghiên cứu, thử nghiệm, sản xuất thử và hoàn thiện sản phẩm. Như vậy, chính sách được đặt trong một chuỗi từ nghiên cứu - phát triển - thử nghiệm - ứng dụng - thương mại hóa.
Trong chuỗi này, phiếu hỗ trợ đóng vai trò kết nối quan trọng, đưa nhu cầu của doanh nghiệp vào quá trình lựa chọn và sử dụng công nghệ. Nếu được triển khai hiệu quả, cơ chế này không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí chuyển đổi số, mà còn tạo thêm đầu ra cho các sản phẩm khoa học, công nghệ, thúc đẩy các bên cùng tham gia vào thị trường.
Đây cũng là nền tảng để thành phố Hà Nội từng bước hình thành thị trường khoa học, công nghệ theo hướng lấy nhu cầu thực tế của doanh nghiệp làm động lực, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tạo dư địa cho tăng trưởng trong thời gian tới.