Rộng cửa đón tài năng gốc Việt, nâng tầm thể thao nước nhà

Nhiều gương mặt gốc Việt tạo dấu ấn

Thực tế cho thấy, nguồn nhân lực là những người có nguồn gốc Việt hoàn toàn có thể tạo ra những giá trị thiết thực. Tại SEA Games 33 năm 2025 ở Thái Lan, tay vợt gốc Việt Savanna Lý Nguyễn, sinh sống tại Canada, được Liên đoàn Quần vợt Việt Nam trao suất thi đấu chính thức nội dung đơn nữ và đôi nữ. Dù dừng bước ở tứ kết, Savanna Lý Nguyễn vẫn là một trong những gương mặt đáng chú ý của quần vợt nữ Việt Nam khi trước đó từng giành 2 Huy chương bạc và 1 Huy chương đồng tại các kỳ SEA Games.

Ở môn bơi, Lương Jeremie Loic Nino là một ví dụ khác. Có cha là người Pháp, mẹ là người Việt, Lương Jeremie Loic Nino trở về Việt Nam cùng gia đình từ năm 2010 và gia nhập đội tuyển bơi quốc gia từ năm 2018. Sở hữu thể hình lý tưởng, cùng quá trình đào tạo, tập luyện ở cả Việt Nam và Pháp, kình ngư này từng giành Huy chương bạc nội dung 4x100m tự do nam tại SEA Games 33.

Cùng với đó, hai chị em Trương Thảo My và Trương Thảo Vy, sinh ra tại Mỹ, đã trở thành những gương mặt nổi bật của bóng rổ nữ Việt Nam. Bộ đôi này góp công vào tấm Huy chương bạc tại SEA Games 31 và đặc biệt là tấm Huy chương vàng lịch sử ở nội dung 3x3 tại SEA Games 32 của đội tuyển Việt Nam.

Những trường hợp trên cho thấy, việc thu hút vận động viên gốc Việt không phải câu chuyện mới, nhưng dư địa vẫn còn rất lớn. Quan trọng hơn, nguồn lực này không chỉ nằm ở bóng đá - môn thể thao vốn có số lượng cầu thủ gốc Việt đáng kể - mà còn có thể mở rộng sang các môn thể thao trong chương trình thi đấu Olympic, ASIAD, nơi thể thao Việt Nam đang cần bổ sung những vận động viên chất lượng cao.

Thêm nhiều hướng tiếp cận mới

Điểm đáng chú ý hiện nay là việc tìm kiếm vận động viên gốc Việt trên thế giới đã bắt đầu xuất hiện ở những môn thể thao vốn không có nhiều tiền lệ trong việc này.

Ở môn vật, Cục Thể dục thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) hiện vẫn giữ liên hệ với Isabella Thien-Van, vận động viên gốc Việt đang học đại học tại Mỹ. Vận động viên này có nguyện vọng được cống hiến cho vật Việt Nam, còn gia đình cũng rất ủng hộ và sẵn sàng tự đầu tư kinh phí cho con. Cục Thể dục thể thao Việt Nam đã giới thiệu Isabella Thien-Van cho các cơ quan quản lý của Hà Nội để tiến hành các thủ tục cần thiết, hướng tới khả năng thi đấu cho thể thao Thủ đô trước khi được xem xét vào đội tuyển quốc gia.

Ở môn đấu kiếm, câu chuyện rõ nét hơn. Bộ môn đã liên hệ và đưa kiếm thủ Nguyễn Thiên Ân, đang sinh sống tại Pháp, vào đội hình đội tuyển Việt Nam dự Giải vô địch châu Á năm 2026 ở Ấn Độ. Đây là trường hợp đầu tiên của một vận động viên gốc Việt góp mặt trong thành phần đội tuyển đấu kiếm Việt Nam dự một giải đấu quốc tế. Đáng chú ý, Nguyễn Thiên Ân được kết nối với đấu kiếm Việt Nam thông qua kiếm thủ Vũ Thành An của Hà Nội. Từ trường hợp này, bộ môn tiếp tục tìm kiếm các vận động viên trẻ gốc Việt trên thế giới.

Tại Pháp, hiện có một nữ kiếm thủ 15 tuổi tên Elisa, đã 4 lần liên tiếp vô địch nội dung U17 trong hệ thống thi đấu của Liên đoàn Đấu kiếm Pháp. Gia đình nữ vận động viên cũng đã tính tới khả năng để Elisa thi đấu cho Việt Nam trong tương lai. Điều đặc biệt, gia đình Elisa còn sẵn sàng hỗ trợ nếu ngành Thể thao đưa các vận động viên đấu kiếm Việt Nam sang tập huấn.

Phụ trách bộ môn đấu kiếm (Cục Thể dục thể thao Việt Nam) Nguyễn Hồng Đăng cho biết, khi tạo dựng được lực lượng vận động viên cả trong nước và quốc tế, các nhà chuyên môn sẽ có thêm cơ hội phát hiện, tuyển chọn những nhân tố tài năng để đầu tư trọng điểm. Đây cũng là hướng đi được nhiều nhà quản lý thể thao ủng hộ. Trưởng phòng Thể thao thành tích cao (Cục Thể dục thể thao Việt Nam) Hoàng Quốc Vinh cho rằng, các bộ môn, liên đoàn cần chủ động tìm kiếm nguồn vận động viên gốc Việt đang sinh sống, học tập và tập luyện trên khắp thế giới. Xa hơn, đây còn là câu chuyện kết nối nguồn lực người Việt trên toàn thế giới với thể thao trong nước, qua đó bắt nhịp với dòng chảy chung của đất nước trong việc phát huy mạnh mẽ hơn nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài.

Đồng tình với hướng đi này, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao Hà Nội (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội) Đinh Văn Luyến cho hay, ngành Thể thao Thủ đô sẵn sàng hỗ trợ về thủ tục để các vận động viên gốc Việt có trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu được thi đấu cho Hà Nội.

Dù vậy, việc tìm kiếm các vận động viên gốc Việt đang sinh sống ở khắp nơi trên thế giới không phải là giải pháp thay thế cho công tác đào tạo trong nước, mà nên được xem là một kênh bổ sung lực lượng. Không phải vận động viên gốc Việt nào cũng đủ khả năng khoác áo đội tuyển, nhưng nếu không chủ động tìm kiếm, thể thao Việt Nam có thể bỏ lỡ một nguồn nhân lực đáng kể, góp phần gia tăng sức cạnh tranh và từng bước tiến gần hơn tới những mục tiêu lớn tại ASIAD, Olympic.