Văn hóa

Kết nối truyền thống hiếu học từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám đến đất mỏ Quảng Ninh

Hoàng Lân 13/08/2026 - 21:59

Ngày 13-8, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh khai mạc triển lãm “Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống hiếu học tỉnh Quảng Ninh”. Đây là hoạt động hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).

5w0a9851.jpeg
Khai mạc triển lãm “Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống hiếu học tỉnh Quảng Ninh”. Ảnh: V.M

Được chắt lọc từ hàng nghìn tư liệu, triển lãm tái hiện quá trình hình thành, phát triển của Văn Miếu - Quốc Tử Giám - biểu tượng của văn hiến, trí tuệ Việt Nam, đồng thời giới thiệu hành trình 950 năm của Quốc Tử Giám. Qua đó, những giá trị tinh hoa của đạo học Việt Nam được đặt trong sự kết nối với truyền thống hiếu học, khoa bảng và các danh nhân văn hóa của vùng đất Quảng Ninh.

Triển lãm gồm hai chủ đề chính. Trong đó, chủ đề “Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám” giới thiệu những nội dung về Văn Miếu - Quốc Tử Giám; các danh nhân tiêu biểu; Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên; hệ thống trưng bày cố định; các hoạt động trải nghiệm và quá trình xây dựng di tích trở thành một trung tâm văn hóa sáng tạo. Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, triển lãm chuyển tải thông điệp về Văn Miếu - Quốc Tử Giám - nơi hội tụ tinh hoa của đạo học Việt Nam, gắn với những dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục và văn hóa dân tộc.

5w0a9869.jpeg
Học sinh được tìm hiểu truyền thống hiếu học của Việt Nam. Ảnh: V.M

Nổi bật trong dòng chảy ấy là những đóng góp của các danh nhân văn hóa như vua Lý Thánh Tông, vua Lý Nhân Tông, vua Lê Thánh Tông và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An. Mỗi nhân vật đều gắn với những dấu ấn quan trọng trong quá trình hình thành, phát triển nền giáo dục, khoa cử và truyền thống trọng dụng hiền tài của đất nước.

Ở chủ đề “Truyền thống hiếu học tỉnh Quảng Ninh” mở ra những lát cắt về lịch sử giáo dục, khoa bảng trên vùng đất mỏ. Triển lãm giới thiệu các nội dung về Văn Miếu Quảng Yên; các vị Tiến sĩ, Giám sinh Quốc Tử Giám là người Quảng Ninh; những nhà khoa bảng có đóng góp đối với vùng đất Quảng Ninh; cùng các tác phẩm thơ của vua Lê Thánh Tông trên núi Bài Thơ.

5w0a9997.jpeg
Trải nghiệm thư pháp tại triển lãm. Ảnh: V.M

Hệ thống tư liệu góp phần điểm lại quá trình phát triển của giáo dục khoa bảng tại Quảng Ninh dưới các triều đại quân chủ, qua đó làm nổi bật truyền thống hiếu học, trọng chữ nghĩa, đề cao tri thức được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Thông qua hai mạch nội dung có sự kết nối chặt chẽ, triển lãm giúp người xem có cái nhìn đầy đủ hơn về mối liên hệ giữa Quốc Tử Giám với truyền thống học hành, khoa cử của các địa phương.

Tham quan triển lãm, công chúng như được thực hiện một cuộc du hành ngược thời gian, đắm mình trong không gian tri thức và văn hóa truyền thống của cha ông. Những tư liệu được giới thiệu không chỉ cung cấp thêm thông tin về Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám mà còn giúp người xem hiểu sâu hơn về lịch sử giáo dục khoa bảng của tỉnh Quảng Ninh.

Ban Tổ chức kỳ vọng triển lãm sẽ trở thành nguồn tư liệu phong phú, bổ ích, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của công chúng, đồng thời góp phần khơi dậy sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với truyền thống hiếu học và những giá trị văn hóa được cha ông vun đắp. Sự kiện cũng là dịp tăng cường kết nối văn hóa giữa Hà Nội và Quảng Ninh, mở rộng hoạt động phối hợp giữa các thiết chế văn hóa trong việc bảo tồn, giới thiệu, phát huy giá trị di sản.

Triển lãm kéo hết ngày 13-9-2026 tại Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh.