Kim Anh siết kỷ cương đất đai khu vực hồ Đồng Đò

Từ giải tỏa công trình vi phạm đến rà soát đất rừng, xã Kim Anh đang xác định rõ trách nhiệm, xử lý dứt điểm tồn tại, ngăn chặn vi phạm tái diễn, từng bước lập lại kỷ cương quản lý đất đai, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Thành ủy chỉ đạo làm rõ vi phạm, trách nhiệm

Ngày 7-8, Thường trực Thành ủy Hà Nội ban hành Công văn số 1030-CV/TU, yêu cầu kiểm tra, xác minh thông tin phản ánh về vi phạm tại khu vực rừng phòng hộ Sóc Sơn; làm rõ vi phạm và trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật nếu có.

Thành ủy đồng thời giao Công an thành phố nắm tình hình, làm rõ các dấu hiệu vi phạm; giao Ủy ban Kiểm tra Thành ủy theo dõi, phối hợp kiểm tra công tác lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của tổ chức Đảng, cán bộ lãnh đạo, địa phương liên quan. Các đơn vị được yêu cầu báo cáo kết quả trước ngày 20-8-2026.

Chỉ đạo kịp thời, rõ việc, rõ trách nhiệm của Thường trực Thành ủy tạo thêm cơ sở để xã Kim Anh chuyển từ xử lý từng vụ việc sang rà soát tổng thể, không bỏ sót vi phạm, đồng thời xem xét cả trách nhiệm quản lý để xảy ra tồn tại.

Chủ tịch UBND xã Kim Anh Đỗ Minh Tuấn cho biết, ngay sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh, UBND xã yêu cầu các đơn vị kiểm tra toàn diện khu vực hồ Đồng Đò; xác định rõ vị trí, diện tích, nguồn gốc, loại đất, quy hoạch, thời điểm phát sinh công trình và chủ sử dụng đất.

Những trường hợp vi phạm phải được lập hồ sơ, yêu cầu dừng hoạt động làm thay đổi hiện trạng và tham mưu xử lý, cưỡng chế theo quy định.

Trong ngày 11 và ngày 12-8, khu vực ven hồ Đồng Đò, thôn Thái Vụ trở thành một công trường giải tỏa. Máy móc cùng lực lượng chức năng xã Kim Anh tháo dỡ sàn gỗ, lều bạt, chòi, khung sắt, mái tôn, quầy bán nước và các hạng mục phục vụ kinh doanh, cắm trại nằm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi.

Đây là giai đoạn 1 trong kế hoạch giải tỏa 18 trường hợp vi phạm. Trước đó, xã đã tuyên truyền, thông báo, yêu cầu các hộ tự tháo dỡ, di chuyển tài sản; trường hợp không chấp hành sẽ bị xử lý theo quy định.

Nhìn vào diễn biến này có thể thấy, việc chấn chỉnh tại Đồng Đò không chỉ là một đợt ra quân mang tính tình thế. Ngay từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Kim Anh đã xác định quản lý đất đai, xây dựng là nhiệm vụ trọng tâm; ban hành nghị quyết chuyên đề, thành lập tổ chỉ đạo xử lý vi phạm, tổ chức giao ban với các thôn và yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu.

Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương đã kiểm tra 34 trường hợp có dấu hiệu vi phạm, xử lý 26 trường hợp. Cuối tháng 6, xã tổ chức cưỡng chế 7/8 trường hợp.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay không phải Kim Anh đã tổ chức bao nhiêu đợt ra quân cưỡng chế, mà là vì sao những vi phạm tại khu vực nhạy cảm về đất đai, đất rừng và công trình thủy lợi vẫn có thể phát sinh, tồn tại? Câu hỏi này cần được trả lời thẳng thắn khi chính UBND xã thừa nhận trong báo cáo gửi cơ quan chức năng rằng, có thời điểm việc kiểm tra, phát hiện, thiết lập hồ sơ chưa kịp thời; việc áp dụng biện pháp ngăn chặn còn lúng túng. Một số cán bộ phụ trách địa bàn chưa sâu sát, thiếu chủ động trong phát hiện và tham mưu xử lý.

Đây là điểm cần được nhìn nhận nghiêm túc bởi trong quản lý đất đai, đất rừng và trật tự xây dựng, chậm một bước trong kiểm tra có thể tạo ra một công trình hoàn chỉnh; chậm thêm một bước nữa có thể biến vi phạm thành hoạt động kinh doanh, kéo theo những hệ lụy phức tạp. Vì thế, yêu cầu đặt ra với xã Kim Anh không chỉ là xử lý những gì đã tồn tại, mà phải thay đổi phương thức quản lý theo hướng chủ động, sát địa bàn và rõ trách nhiệm hơn.

Giải tỏa phải đi cùng quản lý

Khu vực hồ Đồng Đò có cảnh quan tự nhiên đẹp, rất thuận lợi để phát triển du lịch nghỉ dưỡng. Vì vậy, mỗi khoảng trống trong quản lý đều có thể trở thành cơ hội cho các đối tượng san gạt, dựng công trình, kinh doanh tự phát.

Trưởng phòng Kinh tế xã Kim Anh Nguyễn Văn Huynh cho biết, địa phương xác định phải quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt công trình thủy lợi, kiên quyết xử lý các trường hợp lấn chiếm, xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình.

Sau giai đoạn 1, xã tiếp tục kiểm tra, định vị các vị trí lấn chiếm, xây dựng để xây dựng kế hoạch xử lý tiếp theo; mục tiêu hoàn thành việc xử lý các vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi trước ngày 30-9.

Tuy nhiên, tháo dỡ vi phạm mới chỉ giải quyết phần “ngọn”. Nếu không quản lý tốt mặt bằng sau giải tỏa, những công trình mới lại được dựng lên và vòng luẩn quẩn xử lý - tái vi phạm sẽ lặp lại. Vì vậy, yêu cầu xây dựng phương án quản lý, bảo vệ mặt bằng sau xử lý cần được xã Kim Anh xem là nhiệm vụ lâu dài. Chính quyền phải duy trì kiểm tra, xác định rõ trách nhiệm của lực lượng quản lý địa bàn và xử lý ngay từ khi có dấu hiệu tái lấn chiếm, thay vì chờ công trình hoàn thiện mới cưỡng chế.

Một vấn đề phức tạp hơn là các công trình nằm trong khu vực quy hoạch rừng phòng hộ. Với nhóm này, không thể chỉ dựa vào hiện trạng mà phải làm rõ nguồn gốc đất, ranh giới quy hoạch, thời điểm phát sinh và căn cứ pháp lý của từng trường hợp. Bởi vậy, việc thành phố sớm phê duyệt điểu chỉnh quy hoạch có ý nghĩa căn cơ đối với Kim Anh.

Quy hoạch rõ ràng, thống nhất sẽ giúp địa phương có căn cứ quản lý, đồng thời rà soát những diện tích rừng trồng lấn, không còn phù hợp thực tế để đề xuất đưa ra khỏi quy hoạch theo đúng quy định.

Ngoài ra, các chuyên gia lâm nghiệp cho rằng, thành phố Hà Nội và xã Kim Anh cần nhìn nhận khu vực hồ Đồng Đò dưới góc độ phát triển dài hạn. Không thể bảo vệ rừng chỉ bằng những đợt ra quân. Cũng không thể phát triển du lịch bằng cách để các hoạt động xây dựng, kinh doanh tự phát len vào khu vực rừng và hành lang công trình thủy lợi. Bài toán đúng phải là quy hoạch trước, quản lý chặt và phát triển có kiểm soát.

Với lợi thế cảnh quan hồ Đồng Đò và diện tích rừng, Kim Anh có thể nghiên cứu đề án phát triển du lịch, dịch vụ gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan; từng bước phát triển kinh tế dưới tán rừng theo hướng phù hợp quy hoạch, đúng pháp luật. Khi hoạt động du lịch, dịch vụ được tổ chức trong khuôn khổ rõ ràng, chính quyền sẽ có thêm công cụ kiểm soát xây dựng, bảo vệ rừng và mặt nước.

Đồng Đò cần được trả lại trật tự. Xa hơn, nơi đây cần một bài toán phát triển đủ rõ để rừng được bảo vệ, hồ được gìn giữ và giá trị cảnh quan trở thành nguồn lực cho phát triển bền vững thay vì trở thành khoảng trống cho vi phạm tiếp tục phát sinh.