Nâng chất lượng nguồn nhân lực để tạo lợi thế cạnh tranh cho Thủ đô

“Đắt giá” nhân lực chất lượng cao

Tại Trường Cao đẳng công nghệ cao Hà Nội - cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của Thủ đô, Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh cho biết: “100% sinh viên tốt nghiệp đạt chuẩn đầu ra được giới thiệu việc làm với mức thu nhập từ 10 đến 50 triệu đồng/tháng, tùy ngành nghề và vị trí. Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp đến tuyển dụng sinh viên ngay khi các em chưa tốt nghiệp”.

Vừa hoàn thành 4 năm học hệ đại học chính quy chuyên ngành công nghệ thông tin tại Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông, anh Nguyễn Thế Khiêm trúng tuyển vào chương trình “Đào tạo nhân tài AI thực chiến” của Tập đoàn Vingroup phối hợp cùng VinUni kéo dài 12 tuần. “Với kiến thức sát thực tế mà nhà trường trang bị cho sinh viên trong suốt 4 năm học qua, tôi và nhiều bạn đã vượt qua kỳ thi sát hạch đầu vào của tập đoàn để có tên trong khóa học này. Tham gia khóa học, chúng tôi được miễn 100% học phí và nhận phụ cấp 8 triệu đồng/tháng. Khi hoàn thành khóa học, nếu trình độ đáp ứng yêu cầu, chúng tôi sẽ có cơ hội làm việc tại tập đoàn với mức thu nhập gần 50 triệu đồng/tháng”, anh Nguyễn Thế Khiêm cho biết.

Ở phân khúc cao hơn, thị trường lao động Hà Nội cũng xuất hiện những vị trí có mức thu nhập từ 70 đến 100 triệu đồng/tháng. Hospitality Vietnam hoạt động về lĩnh vực công nghệ cho biết: “Công ty chúng tôi từng tuyển dụng vị trí Phó Giám đốc với mức thu nhập 70 - 100 triệu đồng/tháng. Yêu cầu trình độ đại học, hơn 5 năm kinh nghiệm chuyên môn và 5 năm kinh nghiệm quản lý”.

Những con số này cho thấy giá trị của nhân lực không còn được quyết định đơn thuần bởi bằng cấp, mà do năng lực thực tế, kinh nghiệm, khả năng giải quyết vấn đề và mức độ đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

Đào tạo theo nhu cầu, trọng dụng theo năng lực

Hiện nay, doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến mặt bằng, hạ tầng hay ưu đãi đầu tư mà còn đến khả năng tiếp cận nhân lực chất lượng cao. Điều đó đặt ra yêu cầu mới cho thị trường lao động Thủ đô, đó là phải tạo ra lực lượng lao động đủ năng lực tham gia những công đoạn có giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Vì vậy, Hà Nội xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là nhiệm vụ của ngành Giáo dục hay ngành Khoa học và Công nghệ, mà là chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, gắn chặt với thu hút đầu tư, phát triển doanh nghiệp và tái cấu trúc thị trường lao động. Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Nguồn nhân lực chất lượng cao chính là “hạ tầng mềm” quan trọng của mỗi quốc gia và địa phương. Trong thu hút FDI thế hệ mới, thành phố xác định đây là lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Một trong những chuyển biến quan trọng là thay đổi tư duy đào tạo, từ “đào tạo những gì mình có” sang “đào tạo những gì doanh nghiệp cần”. Thành phố định hướng tăng cường liên kết Nhà nước - nhà trường - viện nghiên cứu - doanh nghiệp; khuyến khích doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình, đặt hàng đào tạo, tổ chức thực tập và tuyển dụng sau đào tạo”.

Định hướng này cũng được các chuyên gia đánh giá là cần thiết để rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thị trường. TS Trịnh Hoàng Phương, giảng viên Quản trị nhân lực (Viện Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh: “Nếu doanh nghiệp công khai nhu cầu nhân lực, các cơ sở đào tạo chủ động đổi mới chương trình, hình thành những “đơn đặt hàng” đào tạo cụ thể, thời gian đào tạo có thể được rút ngắn, người lao động sớm gia nhập thị trường và doanh nghiệp giảm chi phí đào tạo”.

Ở lĩnh vực đào tạo, Nghị quyết số 57/2026/NQ-HĐND về việc quy định một số chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố Hà Nội đã tiếp tục mở rộng chính sách hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, từ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đến hỗ trợ học sinh, sinh viên học tập ở nước ngoài trong các ngành trọng điểm; hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh để giải quyết những “bài toán lớn” của thành phố. Đáng chú ý, người học các ngành, nghề trọng điểm ở trình độ trung cấp, cao đẳng được hỗ trợ 100% học phí theo các mức quy định. Ngoài ra, Hà Nội đang hoàn thiện cơ chế thu hút và trọng dụng người có tài năng. Nghị quyết số 92/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố về việc ban hành quy định về cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng của thành phố Hà Nội cũng xác định các lĩnh vực ưu tiên thu hút nhân tài, trong đó có khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; quy hoạch và phát triển đô thị; kinh tế; năng lượng; đối ngoại; giáo dục, đào tạo; y tế; môi trường…

Theo Kế hoạch số 212/KH-UBND về phát triển công nghiệp bán dẫn của thành phố Hà Nội đến năm 2030, mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội đào tạo ít nhất 22.000 nhân lực trình độ đại học trở lên cho ngành bán dẫn; hình thành Trường Đại học Công nghệ quốc tế tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Trung tâm R&D về dữ liệu và bán dẫn, Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội. Hà Nội cũng hướng tới nâng cấp lực lượng lao động hiện hữu thông qua đào tạo lại, cập nhật kỹ năng về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin và quản trị số; đầu tư phát triển các trung tâm R&D, phòng thí nghiệm, không gian thử nghiệm công nghệ và hạ tầng số, qua đó tạo môi trường để nhân lực chất lượng cao nghiên cứu, sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Từ “việc làm” đến “việc làm chất lượng cao”, từ thu hút lao động đến thu hút người tài, thị trường lao động Hà Nội đang đứng trước một bước chuyển quan trọng. Khi đào tạo thực sự gắn với nhu cầu doanh nghiệp, chính sách đãi ngộ đi cùng môi trường sáng tạo, người lao động được đặt đúng vị trí, nguồn nhân lực sẽ không chỉ đáp ứng thị trường mà còn góp phần tạo ra thị trường mới.