Giải mã câu chuyện ý thức nhỏ để sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quảBài 3: Tiết kiệm điện trước hết là vì lợi ích của chính mình
Chỉ cần một bộ phận khách hàng điều chỉnh thói quen sử dụng điện, hoặc dịch chuyển việc tiêu thụ điện ra khỏi giờ cao điểm cũng có thể góp phần giảm công suất đỉnh, nâng cao độ an toàn vận hành và hỗ trợ bảo đảm cung ứng điện ổn định. EVN đã có nhiều giải pháp, trong đó đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân, doanh nghiệp ý thức: Tiết kiệm điện trước hết là vì lợi ích của chính mình.
Áp lực lớn đến lưới điện
Chia sẻ tại Diễn đàn “Tiết kiệm năng lượng cần sự chung tay của toàn xã hội” do Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội tổ chức giữa đợt nắng nóng năm 2026, ông Phạm Viết Thạch, Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững (EVN) cho biết, hiện tượng nắng nóng kéo dài và diễn biến thời tiết cực đoan tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác bảo đảm cung ứng điện. Đặc biệt vào buổi trưa và buổi tối, khiến phụ tải hệ thống điện quốc gia tăng đột biến và liên tục lập các mức kỷ lục mới."
Để ứng phó, EVN đã chỉ đạo các đơn vị thành viên chuẩn bị đầy đủ nhiên liệu, tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, nâng cao độ khả dụng của các tổ máy, bố trí lực lượng trực vận hành 24/7 và chủ động các phương án xử lý sự cố…
Theo ông Phạm Viết Thạch, trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng trưởng cao, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí cho người sử dụng mà còn là một trong những giải pháp quan trọng để bảo đảm an ninh cung ứng điện quốc gia.
“Mỗi kWh điện được tiết kiệm đồng nghĩa với việc giảm áp lực đầu tư thêm nguồn và lưới điện, giảm nhu cầu huy động các nguồn điện có chi phí cao, giúp sử dụng hiệu quả hơn tài nguyên năng lượng của đất nước”, ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.
Đồng thời ông Phạm Viết Thạch cho rằng, tiết kiệm điện và quản lý nhu cầu điện có ý nghĩa đặc biệt trong các đợt cao điểm nắng nóng, khi phụ tải tăng nhanh. EVN luôn xác định đầu tư phát triển nguồn và lưới điện phải song hành với thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả. Đây không phải là giải pháp trước mắt mà là định hướng lâu dài, bền vững, đòi hỏi sự chung tay của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và mỗi người dân nhằm đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của nền kinh tế.
Dư địa tiết kiệm còn lớn
Những năm gần đây, nhận thức của người dân và doanh nghiệp về sử dụng điện tiết kiệm đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải; trong khi các hộ gia đình ngày càng quan tâm hơn đến việc sử dụng thiết bị hiệu suất cao và theo dõi lượng điện tiêu thụ.
Tuy nhiên, ông Phạm Viết Thạch khẳng định, dư địa tiết kiệm điện vẫn còn rất lớn. Tình trạng sử dụng điện chưa hiệu quả hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó, chủ yếu là nhận thức, công nghệ và thói quen sử dụng điện.
Trong các đợt nắng nóng, nhiều hộ gia đình vẫn sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn, đặc biệt là điều hòa nhiệt độ với mức cài đặt thấp trong thời gian dài, khiến nhu cầu điện tăng đột biến, chưa quan tâm tăng cường cách nhiệt cho nhà ở, tận dụng thông gió tự nhiên hoặc tắt thiết bị khi không sử dụng.
Ở khu vực sản xuất, kinh doanh, không ít doanh nghiệp chưa tối ưu quy trình vận hành, chưa áp dụng hiệu quả các giải pháp quản lý năng lượng hoặc dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm. Đặc biệt, hơn 3.000 cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên cả nước được đánh giá là nhóm có tiềm năng tiết kiệm điện rất lớn. Nếu các đơn vị này thực hiện nghiêm quy định không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.
“Tiết kiệm điện cần được coi là một giải pháp thường xuyên, chứ không chỉ là biện pháp ứng phó trong mùa hè. Khi mỗi hộ gia đình và mỗi doanh nghiệp thay đổi một chút trong hành vi sử dụng điện, hiệu quả cộng hưởng sẽ rất lớn, góp phần bảo đảm cung ứng điện an toàn và tăng cường an ninh năng lượng quốc gia”, ông Phạm Viết Thạch nhấn mạnh.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng tiết kiệm điện, ông Phạm Viết Thạch cho biết thêm, EVN đẩy mạnh tuyên truyền, tư vấn sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả thông qua các kênh truyền thông, ứng dụng chăm sóc khách hàng, website và mạng xã hội, giúp người dân tiếp cận dễ dàng các giải pháp sử dụng điện hợp lý.
Đối với các khách hàng sử dụng điện lớn, EVN chỉ đạo các tổng công ty điện lực tăng cường tư vấn, hỗ trợ triển khai các giải pháp tiết kiệm điện; theo dõi sát tình hình tiêu thụ, chủ động cảnh báo khi sản lượng điện tăng bất thường để kịp thời đưa ra khuyến nghị phù hợp.
Ngoài ra, EVN tiếp tục triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện (DSM) và điều chỉnh phụ tải (DR) theo quy định của Bộ Công Thương; mở rộng hợp tác với các doanh nghiệp có khả năng dịch chuyển phụ tải khỏi giờ cao điểm, góp phần giảm công suất đỉnh và nâng cao độ an toàn vận hành hệ thống điện.
Đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, EVN tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và hộ gia đình triển khai theo quy định; phối hợp với các địa phương trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ thực hiện… Mục tiêu để người dân và cộng đồng doanh nghiệp hiểu rằng: “Tiết kiệm điện trước hết là vì lợi ích của chính mình”.
Nền tảng pháp lý quan trọng là Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được Quốc hội ban hành năm 2010 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ngày 8-6-2025, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thúc đẩy các hoạt động sử dụng năng lượng hiệu quả trong toàn xã hội.
Đồng thời, triển khai Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 (VNEEP3) nhằm thúc đẩy các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải và khu vực dân dụng, với mục tiêu tiết kiệm từ 8-10% tổng tiêu thụ năng lượng toàn quốc đến năm 2030.
Đặc biệt, Chỉ thị số 09/CT-TTg và Chỉ thị số 10/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ là giải pháp có ý nghĩa rất quan trọng trong việc giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia, nâng cao tính chủ động của các doanh nghiệp và hộ tiêu dùng trong sử dụng năng lượng, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm nắng nóng.Ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng phòng Hiệu quả năng lượng và Chuyển đổi xanh - Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương)
EVN thông tin, sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống tháng 7-2026 đạt 32,03 tỷ kWh. Lũy kế 7 tháng năm 2026, sản lượng toàn hệ thống đạt 203,57 tỷ kWh. Trong tháng 8, khu vực miền Bắc bước vào mùa lũ chính vụ và bước qua giai đoạn mùa khô, tuy nhiên nhu cầu phụ tải cực đại Pmax của khu vực miền Bắc trong 2 năm gần đây đều rơi vào tháng 8. Do đó, EVN mong tiếp tục nhận được sự chia sẻ và phối hợp tích cực của người dân và các khách hàng sử dụng điện thông qua việc tiết kiệm điện; chú ý hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện có công suất lớn trong giờ cao điểm. Việc triệt để sử dụng điện tiết kiệm cũng giảm thiểu nguy cơ sự cố điện và hạn chế tình trạng hóa đơn tiền điện tăng cao.
