Lãi suất cho vay hạ nhiệt: Gợn sóng nhỏ hay con sóng lớn?

Thêm ngân hàng công bố giảm lãi suất

Sáng 12-8, một loạt ngân hàng tiếp tục thông báo điều chỉnh lãi suất sau khi mặt bằng lãi suất bất ngờ giảm theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) từ đầu tuần.

Động thái này diễn ra sau một thời gian lãi suất huy động có xu hướng tăng trở lại. NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng ổn định mặt bằng lãi suất, bảo đảm thanh khoản và phấn đấu giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ nền kinh tế.

Đáng chú ý, Nam A Bank từ ngày 12-8 đồng loạt điều chỉnh giảm lãi suất. Với khách hàng cá nhân, các khoản vay phục vụ sản xuất kinh doanh và nông nghiệp được giảm từ 0,5 - 0,7%/năm. Đối với các khoản vay mua nhà hoặc tiêu dùng phục vụ đời sống, mức giảm từ 0,1 - 0,3%/năm.

Cùng với giảm lãi suất cho vay, Nam A Bank cũng điều chỉnh giảm lãi suất huy động lên đến 0,3%/năm. Đối với khách hàng doanh nghiệp, ngân hàng điều chỉnh giảm biểu lãi suất niêm yết tối đa 0,5%/năm.

Không chỉ giảm trên biểu lãi suất, Nam A Bank đang triển khai các chương trình ưu đãi chuyên biệt dành cho những lĩnh vực trọng tâm của nền kinh tế, với tổng hạn mức lên đến 25.000 tỷ đồng. Lãi suất cho vay trong các gói này được giảm từ 1 - 1,8%/năm so với biểu niêm yết.

Trong đó, gói ưu đãi có quy mô lớn nhất dành cho lĩnh vực nông, lâm, thủy sản với 15.000 tỷ đồng. Gói tín dụng dành cho lĩnh vực hạ tầng và công nghệ số có quy mô 4.000 tỷ đồng. Ngân hàng cũng dành 3.600 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản và trái cây, 1.400 tỷ đồng cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh tại các khu công nghiệp và 1.000 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tại NCB, từ ngày 11-8, ngân hàng triển khai chính sách giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Đối với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), NCB giảm đồng loạt 0,5%/năm ở tất cả các kỳ hạn vay, với lãi suất ngắn hạn từ 10%/năm trong 3 tháng đầu. Ngân hàng ưu tiên vốn cho các dự án xanh, kinh tế số và doanh nghiệp tham gia các công trình trọng điểm quốc gia.

Với khách hàng cá nhân, lãi suất cho vay từ 8,49%/năm được áp dụng cho các mục tiêu sản xuất kinh doanh hoặc mua nhà.

Ở nhóm ngân hàng lớn, Agribank triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, kéo dài đến năm 2028, với lãi suất thấp hơn từ 1 - 2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn. Chương trình hướng tới các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo và các dự án xanh.

BIDV cũng triển khai gói tín dụng 50.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với lãi suất hiện hành, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm 2026 theo Nghị quyết 168/NQ-CP.

Doanh nghiệp cần nhiều hơn một mức lãi suất thấp

Số liệu đến ngày 31-7-2026 cho thấy dư nợ toàn nền kinh tế tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Tính đến giữa tháng 6, tín dụng tăng 6,38%, trong khi huy động vốn chỉ tăng khoảng 4,3%. Chênh lệch này khiến tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) ở mức cao, tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống.

Tổng Giám đốc Ngân hàng Quân Đội (MB) Phạm Như Ánh cho rằng, thanh khoản là yếu tố đáng lo ngại nhất trong 6 tháng cuối năm. MB khẳng định sẽ không bằng mọi giá tăng lãi suất huy động quá cao để tránh phá vỡ mặt bằng thị trường, mà sẽ cân bằng giữa huy động và tín dụng. Trong khi đó, lãnh đạo VPBank cũng cho biết hoạt động huy động vốn sẽ đối mặt với thách thức lớn để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tín dụng 35% của ngân hàng.

Trong bối cảnh lãi suất được điều chỉnh giảm, bài toán đặt ra với doanh nghiệp không chỉ là vay được với giá vốn thấp hơn.

Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn cho biết, cộng đồng doanh nghiệp ghi nhận những kết quả tích cực trong điều hành tiền tệ, tín dụng thời gian qua. Tuy nhiên, dù tín dụng toàn hệ thống tăng khá cao, nhiều doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và vừa, nông, lâm, thủy sản vẫn khó tiếp cận vốn hoặc phải vay với chi phí cao.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, doanh nghiệp không chỉ cần lãi suất thấp hơn mà cần nguồn vốn đủ dài, ổn định và có thể dự báo để chủ động tính toán chi phí sản xuất, kinh doanh.

Một điểm nghẽn khác nằm ở cách thức ngân hàng đánh giá doanh nghiệp. Ông Lưu Công Thành, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho biết, tín dụng vẫn phụ thuộc nhiều vào bất động sản thế chấp. Trong khi đó, cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, hóa đơn, hàng hóa còn hạn chế do thiếu dữ liệu kiểm chứng và mô hình chấm điểm phù hợp.

“Doanh nghiệp không đề nghị hạ chuẩn tín dụng, cũng không mong Nhà nước hay ngân hàng chịu toàn bộ rủi ro. Điều doanh nghiệp mong muốn là được đánh giá đầy đủ hơn, không chỉ bằng tài sản đang sở hữu mà còn bằng dòng tiền, đơn hàng, năng lực quản trị và công nghệ”, ông Thành nhấn mạnh.

Ở góc độ ngân hàng, ông Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, 3 vấn đề doanh nghiệp quan tâm nhất hiện nay là khả năng vay được nhiều vốn hơn, lãi suất thấp hơn và thời hạn vay dài hơn.

Theo ông Tú, khó khăn không chỉ nằm ở cơ chế, chính sách mà còn ở nội tại doanh nghiệp, ngân hàng thương mại và sự phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các bên. Vì vậy, không thể đặt toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn lên hệ thống ngân hàng mà cần phát triển mạnh thị trường vốn, thị trường chứng khoán và trái phiếu.

Có thể thấy, đợt giảm lãi suất trong tháng 8 có thể tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp, nhưng hiệu quả cuối cùng không chỉ nằm ở con số giảm bao nhiêu phần trăm lãi suất. Quan trọng hơn là doanh nghiệp có tiếp cận được khoản vay hay không, thời hạn vốn có đủ dài hay không và chi phí vốn có đủ ổn định để họ lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh hay không.

Trong khi đó, với áp lực thanh khoản và nhu cầu tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, khả năng lãi suất tiếp tục giảm sâu vẫn là vấn đề cần được theo dõi. Nếu nguồn vốn không được cải thiện tương ứng với tốc độ tăng tín dụng, dư địa giảm lãi suất sẽ khó duy trì lâu dài.

Bởi vậy, câu chuyện của những tháng cuối năm không chỉ là ngân hàng có tiếp tục giảm lãi suất hay không, mà còn là liệu mặt bằng lãi suất mới có đủ ổn định để doanh nghiệp thực sự chủ động được bài toán vốn.