Biến phế liệu thành nguồn lực cộng đồng
Từ những món phế liệu nhỏ bé, các chi hội phụ nữ ở Hà Nội đang tạo nên giá trị lớn hơn đó là góp phần bảo vệ môi trường, gây quỹ giúp người khó khăn và lan tỏa tinh thần sẻ chia. Khi “rác” trở thành nguồn lực cộng đồng, nếp sống xanh và nghĩa tình cũng được bồi đắp từ những việc làm bình dị.
Những việc làm thiết thực
Chị Nguyễn Thị Thu Hoài (làng Vạn Phúc, xã Nam Phù) không nhớ mình đã tham gia bao nhiêu đợt thu gom phế liệu cùng Chi hội Phụ nữ. Trong góc nhỏ của nhà mình, chị dành riêng một chỗ để cất những chai nhựa, lon nước, bìa carton sau khi sử dụng. Đến ngày thu gom, chị lại mang đến điểm tập kết.
Chị Nguyễn Thị Thu Hoài cho biết, mỗi chai nhựa hay tờ giấy cũ giữ lại đều có thể góp thêm một phần nhỏ vào quỹ giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. "Số tiền bán phế liệu được dùng để mua quà tặng cho những người khó khăn vất vả hơn mình. Mỗi lần đi trao quà, nhìn thấy các bác, các em vui mừng, tôi lại càng có động lực tiếp tục tham gia hoạt động mang nhiều ý nghĩa này", chị Nguyễn Thị Thu Hoài chia sẻ.
Trong câu chuyện về mô hình mang ý nghĩa thiết thực này, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn 1, làng Vạn Phúc Phạm Thị Vân Anh cho biết, mỗi tháng hoặc theo từng quý, chi hội bán số phế liệu thu gom được để tặng quà trẻ em, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, thăm hỏi, tặng quà các gia đình chính sách vào các dịp lễ, Tết... Gần đây, chi hội hỗ trợ một hội viên mắc bệnh ung thư, đồng thời nhận đỡ đầu cho con của một bệnh nhân ung thư vừa qua đời.
Theo chị Phạm Thị Vân Anh, điều quý giá nhất mà mô hình mang lại không phải là số tiền bán được từ phế liệu mà là niềm vui khi những phần quà đến đúng người cần giúp. Mỗi chai nhựa, vỏ lon hay tờ giấy cũ được giữ lại không chỉ góp thêm một phần kinh phí, mà còn thể hiện sự quan tâm đối với những người kém may mắn trong cộng đồng. Chính từ những việc làm nhỏ ấy, tinh thần sẻ chia được hình thành và lan tỏa trong mỗi gia đình. Chi hội Phụ nữ thôn 1, làng Vạn Phúc cũng duy trì hoạt động đổi rác thải lấy cây xanh, góp phần xây dựng lối sống xanh trong khu dân cư.
Nhận định về mô hình này, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Nam Phù Phạm Thị Dương cho biết, mô hình đã được duy trì nhiều năm và đang được các chi hội phụ nữ trên địa bàn phát huy với nhiều hoạt động phong phú. Những phần quà tuy không lớn, nhưng người nhận đều rất phấn khởi. Chính ý nghĩa nhân văn trong mỗi hoạt động là động lực để các chi hội tiếp tục duy trì hoạt động, lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái trong cộng đồng.
Tinh thần ấy cũng đang được lan tỏa tại xã Chuyên Mỹ thông qua các mô hình: "Thu gom phế liệu gây quỹ nhân ái", "Ngôi nhà xanh thu gom phế liệu, chung tay khắc phục điểm nghẽn về môi trường".
Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Chuyên Mỹ Vũ Ngọc Yến, thời gian đầu triển khai, nhiều người chưa có thói quen phân loại rác tại nguồn. Họ cho rằng vài chai nhựa hay tờ giấy vụn không mang nhiều giá trị. Cán bộ, hội viên đã kiên trì tuyên truyền để người dân hiểu rằng, mỗi món phế liệu được giữ lại đều góp phần bảo vệ môi trường và giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.
Lan tỏa tinh thần nhân ái
Mô hình giàu tinh thần nhân văn ấy đã được các cấp Hội Liên hiệp phụ nữ trên địa bàn thành phố Hà Nội duy trì thường xuyên. Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ xã Chuyên Mỹ Vũ Ngọc Yến, giá trị lớn nhất không nằm ở số tiền gây quỹ mà ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động của người dân. Việc phân loại rác tại nguồn, tái sử dụng phế liệu từng bước trở thành thói quen; cảnh quan sạch đẹp hơn, tinh thần đoàn kết và sẻ chia cũng được vun đắp từ những đóng góp nhỏ của mỗi người.
Gắn với phong trào thi đua "Chuyên Mỹ chung tay khắc phục 5 điểm nghẽn, xây dựng Thủ đô Hà Nội xanh, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững", mô hình đang tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ. Tại nhiều trường học, học sinh được hướng dẫn tận dụng vật liệu tái chế để làm đồ dùng học tập, qua đó hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ nhỏ
Ở phường Hoàng Mai, mô hình "Biến rác thành tiền" đã được duy trì hơn chục năm. Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ tổ dân phố số 15 (phường Hoàng Mai) Lê Thị Thanh Hoa cùng các tổ trưởng phụ nữ hằng ngày thu gom thêm thùng giấy, chai nhựa, vỏ lon trên phố Tân Mai để tăng nguồn quỹ, bên cạnh lượng phế liệu hội viên mang đến điểm tập kết. Từ nguồn quỹ đó, Chi hội đã hỗ trợ gia đình bà Trần Thị Linh, có cháu ngoại mắc bệnh nặng; gia đình ông Nguyễn Trọng Dũng, cựu chiến binh bị tai biến nặng, có con gái khuyết tật bẩm sinh... Những phần quà cùng sự động viên chân tình đã tiếp thêm động lực để các gia đình vượt qua khó khăn.
Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ phường Hoàng Mai Nguyễn Thị Kim Thu cho biết, hiện 30/41 chi hội trên địa bàn duy trì hiệu quả mô hình. Mỗi năm, nguồn quỹ hỗ trợ từ 8 đến 10 hội viên có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí hơn 35 triệu đồng và góp phần sửa chữa nhà ở cho một số hội viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Từ Nam Phù, Chuyên Mỹ đến Hoàng Mai, mỗi địa phương có cách làm khác nhau nhưng đều chung một mục tiêu, biến những vật dụng đã qua sử dụng thành nhịp cầu kết nối yêu thương. Điều đáng quý không chỉ là số tiền gây quỹ hay số phần quà được trao, mà là cách những mô hình ấy khơi dậy tinh thần sẻ chia trong cộng đồng.
Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Hà Nội Nguyễn Kim Quý cho biết, mô hình "Biến rác thành tiền" được Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Hà Nội triển khai từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026. Đến nay, mô hình đã được nhân rộng trên toàn thành phố với nhiều hình thức phù hợp với từng địa bàn, trở thành hoạt động thường xuyên của các chi hội trong thu gom, phân loại phế liệu gây quỹ hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, bình quân tạo nguồn quỹ khoảng 5 tỷ đồng mỗi năm.
Không chỉ góp phần giảm lượng rác thải, hình thành các điểm thu gom rác tái chế thuận tiện, mô hình còn tạo vòng tuần hoàn từ rác tái chế đến nguồn lực an sinh tại địa phương. Quan trọng hơn, mô hình này đã góp phần hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, xây dựng hình ảnh người phụ nữ Thủ đô thân thiện với môi trường, nhân ái, trách nhiệm với gia đình và cộng đồng. Thời gian tới, Hội tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, huy động nguồn lực xã hội và tăng cường phối hợp để duy trì, nhân rộng, nâng cao hiệu quả mô hình.
Người Hà Nội văn minh, thanh lịch thể hiện qua lời nói đẹp, cung cách ứng xử văn hóa và những việc làm bình dị trong đời sống hằng ngày. Mỗi món phế liệu được góp lại là một thông điệp của sự quan tâm, mỗi phần quà được trao đi là một sợi dây gắn kết tình người. Khi niềm vui của người trao gặp sự ấm lòng của người nhận, văn hóa sẻ chia không còn là khẩu hiệu mà trở thành nếp sống đẹp, bền vững trong mỗi địa bàn dân cư của Thủ đô.