Hà Nội chủ động chăm sóc người cao tuổi

Trong bối cảnh Thủ đô đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, nhu cầu quản lý bệnh mạn tính, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe tinh thần ngay tại nơi cư trú trở nên vô cùng cấp thiết. Chương trình tập trung phản ánh quá trình Hà Nội cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Qua đó, làm rõ những giải pháp đổi mới nhằm nâng cao vai trò của y tế cơ sở, gia đình và cộng đồng.

Điểm nhấn của Chương trình là phần phân tích hiệu quả bước đầu từ các mô hình thí điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại 4 địa phương: Long Biên, Quốc Oai, Đống Đa và Việt Hưng. Mô hình không chỉ hỗ trợ theo dõi sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng mà còn tạo không gian giao lưu, sinh hoạt tinh thần bổ ích, giúp người cao tuổi “sống khỏe, sống vui”.

Chương trình có sự tham gia của hai khách mời: Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong và Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường.

Trong khuôn khổ chương trình, cùng với các phóng sự do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện, các khách mời sẽ giải đáp những bài toán đặt ra trong thực tiễn, cơ chế kiểm tra chất lượng chuyên môn, cũng như định hướng hoàn thiện tiêu chí để nhân rộng mô hình linh hoạt, phù hợp với điều kiện từng địa phương.

Chủ động chăm sóc sức khỏe, thích ứng với già hóa dân số

Ông Đinh Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, hiện nay, Hà Nội đang trong tình trạng già hóa dân số. Thành phố có khoảng 1,4 triệu người cao tuổi, chiếm khoảng 16,3% dân số. Theo tính toán, đến năm 2040, tỷ lệ này có thể tiếp tục tăng lên khoảng 20%. Đây là một trong những vấn đề được thành phố Hà Nội rất quan tâm, từ đó nghiên cứu, đưa ra những mô hình hoạt động phù hợp với nhóm người cao tuổi.

Ông Đinh Hồng Phong cũng cho rằng, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mãn tính. Nếu như trước đây, người dân thường chờ khi có bệnh mới đi khám thì hiện nay cần chuyển sang chủ động phòng ngừa. Khi sức khỏe của người cao tuổi được quản lý tốt, chắc chắn chất lượng cuộc sống sẽ được nâng lên, giúp người cao tuổi sống khỏe, sống lâu và nhận được sự quan tâm, chăm sóc tốt hơn.

“Đối với ngành Y tế, chúng tôi đã tham mưu thành phố đưa ra những mô hình hoạt động phù hợp. Trước hết là kết nối chăm sóc sức khỏe người cao tuổi từ gia đình đến các trạm y tế và bệnh viện. Đối với những trường hợp mắc bệnh mãn tính, ngay tại trạm y tế cũng có thể quan tâm, hướng dẫn, chăm sóc người cao tuổi cũng như hỗ trợ gia đình trong quá trình chăm sóc. Cùng với đó là đẩy mạnh truyền thông để người dân nhận thức rõ tình trạng già hóa dân số hiện nay, cũng như hiểu được việc chăm sóc người cao tuổi như thế nào cho phù hợp”, ông Phong cho biết.

Một vấn đề nữa là cần có những mô hình để người cao tuổi vừa được chăm sóc sức khỏe, vừa có nơi vui chơi, thư giãn. Hiện nay, thành phố đang chỉ đạo triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Với mô hình này, người cao tuổi có thể đến các cơ sở chăm sóc ban ngày, vừa được chăm sóc y tế, chăm sóc sức khỏe, vừa có điều kiện giao lưu với những người cao tuổi khác. Trong quá trình chuyển đổi này, trọng tâm chính là người cao tuổi. Do vậy, các chính sách cũng cần được đáp ứng để phù hợp với điều kiện thực tế.

Gia đình vẫn là trung tâm chăm sóc người cao tuổi

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường cho biết, không mô hình nào có thể thay thế vai trò của gia đình trong chăm sóc người cao tuổi. Tình thương, sự quan tâm và trách nhiệm của con cháu chính là nền tảng quan trọng nhất, là “linh hồn” trong công tác chăm sóc người cao tuổi.

Tuy nhiên, trước những thay đổi trong đời sống xã hội hiện nay, nhu cầu chăm sóc người cao tuổi cũng ngày càng đa dạng. Người cao tuổi không chỉ cần được chăm sóc khi đau ốm mà còn mong muốn được theo dõi, kiểm tra sức khỏe thường xuyên, chủ động phòng ngừa bệnh tật và duy trì chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh sức khỏe thể chất, nhu cầu chăm lo đời sống tinh thần cũng ngày càng rõ nét. Nhiều người cao tuổi mong muốn được tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, giao lưu, chia sẻ và duy trì các mối quan hệ xã hội. Đây là những yếu tố có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe và tinh thần, nhưng đôi khi chưa được đáp ứng đầy đủ trong mô hình chăm sóc truyền thống.

Trong khi đó, áp lực công việc của con cháu ngày càng lớn, đặc biệt vào ban ngày. Không ít người cao tuổi sống một mình; ngay cả những người sống cùng gia đình cũng có thể có ít thời gian trò chuyện, chăm sóc cùng con cháu. Vì vậy, việc xây dựng các mô hình hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi ban ngày là vấn đề cần được quan tâm.

Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường cho rằng, theo định hướng của Trung ương và thành phố, mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày được triển khai nhằm bổ sung và hỗ trợ gia đình, chứ không thay thế vai trò của gia đình. Người cao tuổi có thể được theo dõi sức khỏe, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, giao lưu và sinh hoạt cộng đồng. Sau một ngày sinh hoạt, họ vẫn trở về với gia đình - nơi giữ vai trò trung tâm trong chăm sóc và đồng hành.

Mục tiêu của mô hình là xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi ngay tại cộng đồng. Trong đó, gia đình là hạt nhân; trạm y tế phường giữ vai trò nòng cốt trong theo dõi, chăm sóc sức khỏe; chính quyền làm nhiệm vụ kết nối, tổ chức và huy động các nguồn lực xã hội. Sự phối hợp giữa gia đình, y tế, chính quyền và cộng đồng sẽ góp phần từng bước hình thành mạng lưới chăm sóc toàn diện, giúp người cao tuổi được sống khỏe, sống vui, được quan tâm và tiếp tục phát huy vai trò ngay tại nơi mình sinh sống.

Chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh cho người cao tuổi

Theo ông Đinh Hồng Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, Nghị quyết 72 -NQ/TW của Bộ Chính trị về tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là một chủ trương rất thiết thực, phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi công tác chăm sóc sức khỏe người dân ngày càng được đặt lên hàng đầu, trong đó đặc biệt quan tâm, chú trọng đến người cao tuổi. Đây là nhóm thường mắc nhiều bệnh mãn tính, cần được quan tâm sát sao.

Vì vậy, ngành Y tế cần đổi mới phương thức chăm sóc, quản lý sức khỏe người cao tuổi xuyên suốt từ gia đình đến trạm y tế và bệnh viện. Qua đó, chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, tăng cường sự kết nối và nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đặc biệt, ngành Y tế đang xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử nhằm giúp quản lý sức khỏe người cao tuổi rất tốt, kết nối từ gia đình đến trạm y tế và bệnh viện.

“Khi người cao tuổi gặp các vấn đề về sức khỏe sẽ có điều kiện được chăm sóc kịp thời. Cùng với những giải pháp của ngành Y tế, sự quan tâm của cộng đồng, các cấp ủy Đảng, chính quyền sẽ tạo nên sự kết nối chặt chẽ để người cao tuổi được chăm sóc một cách toàn diện”, ông Phong chia sẻ.

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, sự quan tâm từ cộng đồng, từ gia đình sẽ giúp người cao tuổi không bị bỏ lại phía sau. Hiện nay, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi không chỉ dừng lại ở việc kéo dài tuổi thọ mà điều quan trọng là phải nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe cho người cao tuổi. Vì vậy, chủ trương đổi mới theo Nghị quyết 72 là rất đúng đắn. Ngành Y tế cũng như các cấp, ngành đang triển khai theo định hướng này, hướng tới chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ngày càng toàn diện và phù hợp hơn.

Không để mô hình trở thành phong trào mang tính thời điểm

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường khẳng định, chăm sóc người cao tuổi không phải là trách nhiệm riêng của gia đình, hay của chính quyền, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

“Chúng ta không chỉ hướng tới việc xây dựng một cộng đồng dành riêng cho người cao tuổi, mà mục tiêu lớn hơn là tạo dựng một xã hội phát triển bền vững, hài hòa và hạnh phúc. Khi người cao tuổi được quan tâm, chăm sóc tốt, mỗi gia đình ổn định, hạnh phúc thì sẽ góp phần tạo nên một xã hội hạnh phúc và bền vững hơn”, ông Vũ Xuân Trường chia sẻ.

Để thực hiện mục tiêu trên, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng cho rằng, chính quyền không thể và cũng không nên thay thế vai trò của gia đình. Gia đình giữ vai trò trung tâm; chính quyền là cầu nối và hỗ trợ; ngành y tế giữ vai trò nòng cốt trong chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh đó, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh… sẽ tham gia tổ chức các hoạt động cụ thể, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

“Chúng tôi cũng có thể phối hợp với ngành văn hóa để xây dựng những sân chơi, chương trình văn hóa, văn nghệ, thể thao hấp dẫn, qua đó thu hút người cao tuổi tham gia, giúp họ vừa rèn luyện sức khỏe, vừa giao lưu, chia sẻ và tăng cường kết nối cộng đồng. Một vấn đề chúng tôi đặc biệt quan tâm là làm sao để mô hình này không trở thành một phong trào mang tính thời điểm, mà phải được duy trì thực chất, trong đó, hiệu quả được đo bằng sự tham gia, sự hài lòng và sự ủng hộ của người cao tuổi cũng như từng gia đình”, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng nhận định.

Đặc biệt, trong quá trình triển khai, chính quyền phải thường xuyên lắng nghe ý kiến của người cao tuổi và gia đình để đánh giá chương trình đã phù hợp chưa, cần bổ sung nội dung gì..., từ đó liên tục cải tiến, điều chỉnh sát với nhu cầu thực tế. Ông Vũ Xuân Trường hy vọng, khi được triển khai một cách thực chất và lâu dài, mô hình sẽ góp phần thay đổi nhận thức của cả hệ thống chính trị, từng gia đình và chính người cao tuổi. Khi nhận thức thay đổi, sự tham gia của cộng đồng sẽ chủ động hơn và hiệu quả chăm sóc người cao tuổi cũng được nâng lên.

Phát huy vai trò y tế cơ sở trong quản lý sức khỏe người cao tuổi

Về việc phát huy vai trò của y tế cơ sở để quản lý sức khỏe người cao tuổi chủ động, liên tục và toàn diện hơn, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong cho biết, trong giai đoạn hiện nay, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương, các trạm y tế phường ngày càng gần dân, sát dân. Do vậy, công tác quản lý, theo dõi sức khỏe người dân, đặc biệt là người cao tuổi, có nhiều thuận lợi.

Theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, người dân được khám sức khỏe ít nhất mỗi năm một lần. Bên cạnh đó, việc quản lý sức khỏe đã được thực hiện trên hệ thống điện tử với sổ sức khỏe điện tử; bệnh án cũng được theo dõi bằng bệnh án điện tử. Nhờ đó, những bệnh mạn tính của người cao tuổi sẽ được trạm y tế nắm bắt, theo dõi thường xuyên.

“Chúng tôi cho rằng đây là một kênh thông tin rất tốt để quản lý, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Đối với y tế cơ sở, chúng tôi cũng đang chỉ đạo tăng cường kết nối giữa các bệnh viện của thành phố, các bệnh viện Trung ương đóng trên địa bàn với các trạm y tế để hỗ trợ về nguồn nhân lực cũng như chuyên môn. Sự kết nối, hỗ trợ này sẽ giúp nâng cao năng lực của y tế cơ sở”, ông Phong chia sẻ.

Theo ông Đinh Hồng Phong, với lợi thế gần dân, sát dân, các trạm y tế sẽ thực hiện tốt hơn công tác chăm sóc, tư vấn sức khỏe cho người cao tuổi, đặc biệt là những người mắc bệnh mạn tính. Cùng với đó, các mô hình đang được triển khai hiện nay, trong đó có mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, cũng tạo điều kiện thuận lợi để người cao tuổi được kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Các thông số về sức khỏe được ghi chép, cập nhật vào sổ theo dõi của trạm y tế. Thực tế, khi ở nhà, người cao tuổi có thể quên uống thuốc. Khi tham gia các mô hình chăm sóc tại trạm y tế và các cơ sở chăm sóc, bác sĩ có thể hướng dẫn người cao tuổi uống thuốc, bảo đảm đúng thời gian quy định. Do vậy, y tế cơ sở hiện là một trong những nội dung được ngành Y tế Hà Nội biệt quan tâm và đang ngày càng phát huy tốt vai trò trong quản lý, theo dõi và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Lấy người cao tuổi làm trung tâm chăm sóc

Để công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi thực sự đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả thiết thực trước nhu cầu ngày càng cao của người dân, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong khẳng định, phải lấy người cao tuổi làm trung tâm của mọi hoạt động chăm sóc. Mục tiêu cuối cùng là người cao tuổi được sống khỏe, sống vui, sống trường thọ; đồng thời, gia đình cảm thấy việc chăm sóc thuận tiện, phù hợp và yên tâm. Khi người cao tuổi được chăm sóc tốt, gia đình cảm thấy thoải mái, thuận tiện và bản thân người cao tuổi hài lòng thì khi đó chúng ta mới thực sự đạt được mục tiêu đề ra.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường cũng cho rằng, muốn mô hình đi vào thực chất và đạt hiệu quả thì trước hết phải xuất phát từ nhu cầu thực sự của người cao tuổi.

“Một mô hình chỉ có thể thành công khi người cao tuổi cảm thấy mình cần, gia đình thấy phù hợp và cộng đồng sẵn sàng tham gia. Đây là ba yếu tố phải được đặt trong mối quan hệ thống nhất với nhau. Trong quá trình triển khai, chúng tôi xác định rõ vai trò của từng chủ thể. Gia đình là trung tâm, ngành y tế là nòng cốt về chuyên môn, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tham gia tổ chức những hoạt động cụ thể, còn chính quyền đóng vai trò cầu nối, điều phối và huy động các nguồn lực”, ông Vũ Xuân Trường chia sẻ.

Đặc biệt, tại phường Việt Hưng, mục tiêu của mô hình không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu người cao tuổi tham gia, hay số lượng hoạt động được tổ chức mà quan trọng hơn là phải tạo ra sự thay đổi về nhận thức trong toàn xã hội về chăm sóc người cao tuổi và về vai trò, giá trị của người cao tuổi trong cộng đồng.

Khi mỗi gia đình hiểu đúng, cộng đồng quan tâm đúng và bản thân người cao tuổi chủ động tham gia chăm sóc sức khỏe, đời sống tinh thần của mình, thì khi đó công tác chăm sóc người cao tuổi mới thực sự đi vào chiều sâu, tạo ra hiệu quả bền vững. Việc lấy người cao tuổi làm trung tâm, lấy nhu cầu thực tế làm cơ sở và lấy sự tham gia của gia đình, cộng đồng làm nền tảng chính là những yếu tố quyết định để mô hình phát triển lâu dài.

Huy động đa dạng nguồn lực chăm sóc người cao tuổi

Để mô hình an sinh cộng đồng dành cho người cao tuổi hoạt động hiệu quả, phường Việt Hưng (Hà Nội) đã chủ động huy động cơ sở vật chất, nhân lực, đồng thời tăng cường phối hợp với các tổ chức đoàn thể, ngành Y tế và bệnh viện trên địa bàn.

Theo ông Vũ Xuân Trường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng, ngay từ khi triển khai mô hình, địa phương xác định đây là mô hình an sinh cộng đồng, cần sự chung tay của nhiều lực lượng.

Về cơ sở vật chất, phường đã rà soát các điều kiện hiện có, đồng thời làm việc với các đơn vị, vận động nguồn lực xã hội và các nhà hảo tâm hỗ trợ trang thiết bị phục vụ khám, chăm sóc sức khỏe, cũng như các hoạt động văn hóa, thể thao tại cơ sở. Mục tiêu là tạo không gian thuận tiện, thân thiện, giúp người cao tuổi cảm thấy gần gũi, thoải mái như ở nhà.

Về nhân lực, ngoài lực lượng y tế tại trạm y tế phường, Việt Hưng huy động đội ngũ cộng tác viên tại các tổ dân phố, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tham gia. Trung tâm Văn hóa - Thể thao phường cũng phát huy vai trò trong tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho người cao tuổi.

Đáng chú ý, phường Việt Hưng đã phối hợp với Sở Y tế Hà Nội và các bệnh viện trên địa bàn thành phố để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Theo ông Vũ Xuân Trường, phường đã xây dựng mô hình liên kết chuyên môn với 6 bệnh viện trên địa bàn thành phố. Đây là kênh quan trọng hỗ trợ địa phương trong công tác chăm sóc, theo dõi sức khỏe người cao tuổi.

Ông Vũ Xuân Trường nhấn mạnh, bên cạnh cơ sở vật chất và nhân lực, yếu tố quan trọng để mô hình hoạt động bền vững là xây dựng được tinh thần trách nhiệm và sự đồng hành của các đơn vị, tổ chức, cá nhân. Khi mô hình an sinh cộng đồng nhận được sự chung tay của nhiều lực lượng, việc huy động nguồn lực từ cơ sở vật chất đến nhân lực sẽ thuận lợi hơn, qua đó từng bước nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi trên địa bàn.

Mô hình chăm sóc ban ngày giúp người cao tuổi sống vui, sống khỏe hơn

Đánh giá về kết quả bước đầu của mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong cho biết, Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong việc triển khai thí điểm mô hình này với mục tiêu tạo ra một không gian chăm sóc gần gũi, thân thiện, để người cao tuổi khi đến sinh hoạt cảm thấy như đang ở nhà.

Ban đầu, thành phố lựa chọn 6 địa phương để triển khai thí điểm, qua đó rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Điểm đáng ghi nhận là mô hình không chỉ có sự tham gia của ngành Y tế và chính quyền địa phương, mà còn huy động được nhiều nguồn lực xã hội. Hội Người cao tuổi, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, các câu lạc bộ liên thế hệ cùng tham gia tổ chức hoạt động, hướng dẫn và hỗ trợ người cao tuổi. Nhờ đó, các điểm chăm sóc ban ngày trở thành nơi giao lưu, sinh hoạt cộng đồng, chứ không đơn thuần là nơi khám, tư vấn sức khỏe.

Tại đây, người cao tuổi được các y, bác sĩ hướng dẫn những kiến thức thiết thực như phòng tránh té ngã, sử dụng thuốc an toàn, chăm sóc sức khỏe phù hợp với tuổi tác. Bên cạnh đó, người cao tuổi còn được nghe thông tin thời sự, tư vấn pháp luật và tham gia nhiều hoạt động văn hóa, tinh thần. Những nội dung gần gũi, thiết thực này giúp người cao tuổi chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, đồng thời cảm thấy vui vẻ, gắn kết hơn với cộng đồng.

Qua khảo sát thực tế tại các địa phương thí điểm, ngành Y tế Hà Nội nhận thấy mô hình bước đầu mang lại hiệu quả tích cực cả về sức khỏe thể chất lẫn đời sống tinh thần cho người cao tuổi.

Một điểm đáng chú ý khác là mô hình được triển khai theo hướng tận dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có. Các địa điểm sinh hoạt chủ yếu sử dụng cơ sở vật chất dôi dư sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, không làm phát sinh thêm nhiều chi phí đầu tư. Nhân lực được huy động từ các trạm y tế, đội ngũ y, bác sĩ, tình nguyện viên và đặc biệt là sự chung tay của cộng đồng.

Theo ông Đinh Hồng Phong, từ những kết quả ban đầu, trên cơ sở tổng kết các mô hình thí điểm, ngành Y tế Hà Nội sẽ tiếp tục đánh giá, rút kinh nghiệm để tham mưu thành phố từng bước nhân rộng, hướng tới xây dựng mạng lưới chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng ngày càng gần gũi, hiệu quả và bền vững.

Lắng nghe người cao tuổi để hoàn thiện mô hình an sinh cộng đồng

Phường Việt Hưng xác định sự hài lòng của người cao tuổi là thước đo quan trọng nhất về hiệu quả của mô hình chăm sóc người cao tuổi. Địa phương đang tăng cường lấy ý kiến trực tiếp từ người cao tuổi, gia đình và cộng đồng để từng bước hoàn thiện mô hình an sinh cộng đồng.

Theo ông Vũ Xuân Trường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng, hiệu quả của mô hình không thể chỉ được đánh giá qua công tác tuyên truyền, mà phải xuất phát từ chính những người thụ hưởng.

Ông Vũ Xuân Trường cho biết, đây là mô hình mới, vì vậy, trong quá trình triển khai, địa phương đã tham khảo một số mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở khu vực ngoài công lập, đồng thời, nghiên cứu để vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế.

Tuy nhiên, phường xác định mỗi địa phương có đặc điểm dân cư, điều kiện kinh tế - xã hội và nhu cầu của người cao tuổi, gia đình khác nhau. Do đó, phường đã triển khai việc lấy ý kiến trực tiếp thông qua các phiếu khảo sát tại cơ sở, nắm bắt nhu cầu, mong muốn của người cao tuổi và gia đình. Thông tin cũng được chuyển tới các tổ dân phố để người dân tham gia góp ý, giúp địa phương có thêm cơ sở điều chỉnh và hoàn thiện mô hình.

Cùng với đó, phường chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương khác. Hiện trên địa bàn Hà Nội đã có 4 đơn vị triển khai mô hình với những đặc thù riêng. Phường đã tổ chức khảo sát thực tế, lựa chọn những cách làm phù hợp để nghiên cứu, vận dụng vào điều kiện của phường.

Chủ tịch UBND phường Việt Hưng nhấn mạnh, người cao tuổi phải là chủ thể trung tâm của mô hình. Vì vậy, một mô hình thực sự hiệu quả trước hết phải mang lại sự hài lòng cho người cao tuổi, giúp họ cảm thấy vui vẻ, thoải mái và chủ động tham gia các hoạt động tại cơ sở.

Bên cạnh đó, sự yên tâm của gia đình cũng là yếu tố quan trọng. Khi gia đình tin tưởng gửi người thân đến cơ sở chăm sóc trong ngày, đồng thời, cộng đồng nhận thấy mô hình thiết thực, hấp dẫn và thu hút ngày càng nhiều người tham gia, đó sẽ là minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của mô hình an sinh cộng đồng tại Việt Hưng.

Bảo đảm chất lượng chăm sóc người cao tuổi từ quy trình đến chuyên môn

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong cho biết, để mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày vận hành đúng chức năng, an toàn và bảo đảm chất lượng, ngành Y tế tập trung vào ba nhiệm vụ chính: Xây dựng quy trình hướng dẫn cụ thể; nâng cao năng lực đội ngũ và tăng cường kiểm tra, giám sát.

Ngay khi bắt đầu triển khai mô hình, thành phố đã giao Sở Y tế xây dựng quy trình hướng dẫn bài bản, cụ thể từng bước. Các trạm y tế khi thực hiện các nội dung chăm sóc người cao tuổi đều phải bám sát quy trình này, qua đó bảo đảm hoạt động đúng chức năng và yêu cầu an toàn của ngành Y tế.

Cùng với quy trình, ngành Y tế đặc biệt quan tâm chất lượng đội ngũ tại các trạm y tế. Cán bộ, y bác sĩ được tập huấn, nâng cao năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu chăm sóc người cao tuổi. Trong đó, chú trọng các nội dung về chăm sóc lão khoa, quản lý bệnh mạn tính, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và chăm sóc sức khỏe.

Nhiệm vụ thứ ba là tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm mô hình được duy trì đúng quy định.

Đối với người cao tuổi tham gia mô hình chăm sóc ban ngày, ngành Y tế yêu cầu thực hiện quản lý hồ sơ sức khỏe. Từ hồ sơ, cán bộ y tế có thể nắm bắt tình trạng bệnh của từng người, hỗ trợ việc sử dụng thuốc điều trị phù hợp và theo dõi quá trình chăm sóc.

Cùng với quản lý sức khỏe, ngành Y tế chú trọng tư vấn, hướng dẫn để người cao tuổi nhận biết các loại bệnh mà mình đang mắc phải, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm của mỗi người đối với sức khỏe bản thân.

Một nội dung quan trọng khác là tăng cường kết nối giữa trạm y tế với các bệnh viện. Việc phối hợp này hiện nay đang được thực hiện khá tốt và tạo thêm nguồn lực chuyên môn hỗ trợ các trạm y tế trong quá trình chăm sóc, phục hồi chức năng hoặc tư vấn dinh dưỡng cho người cao tuổi tại địa phương.

“Chúng tôi mong muốn làm sao để người cao tuổi ở địa phương được gần các cơ sở y tế, được gần với cộng đồng và được gần với gia đình”, ông Đinh Hồng Phong cho biết. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt khi Hà Nội triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, hướng tới đưa các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người cao tuổi hơn, đồng thời tạo điều kiện để các cụ được chăm sóc ngay tại cộng đồng.

Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Đinh Hồng Phong, để đánh giá chính xác hiệu quả mô hình thí điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày trước khi nhân rộng trên địa bàn thành phố, công tác kiểm tra, đánh giá sẽ tập trung vào 3 nhóm tiêu chí cốt lõi

Thứ nhất, lấy người cao tuổi và gia đình làm trung tâm. Mô hình phải đem lại hiệu quả thực chất về mặt sức khỏe, mang đến tinh thần phấn khởi, vui vẻ cho người cao tuổi, đặc biệt là tình trạng sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Đồng thời, mô hình phải tạo sự gần gũi, trở thành điểm tựa đồng hành cùng các gia đình trong việc chăm sóc ông bà, bố mẹ.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả tổ chức, vận hành, đánh giá năng lực phối hợp giữa chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan. Trong đó, vai trò của ngành Y tế cơ sở được coi là hạt nhân; đội ngũ y, bác sĩ tại trạm y tế phải bám sát địa bàn, nêu cao trách nhiệm và thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Thứ ba, đánh giá sâu về chuyên môn y tế. Ngành Y tế có trách nhiệm thẩm định chất lượng chuyên môn theo từng đặc thù mô hình, từ đó rút kinh nghiệm, từng bước hoàn thiện quy trình.

Cùng với đó, ngành Y tế Hà Nội cũng xây dựng các tài liệu hướng dẫn như poster, cẩm nang chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, cung cấp kiến thức về dinh dưỡng, bệnh thường gặp và các bài tập phục hồi chức năng. Những tài liệu này không chỉ hỗ trợ cán bộ y tế mà còn giúp các gia đình chủ động chăm sóc người thân ngay tại nhà.

"Một mô hình hiệu quả phải thiết thực, gần dân, đáp ứng được nhu cầu của người dân và nhận được sự đồng thuận của cộng đồng", ông Đinh Hồng Phong nhấn mạnh.

Ba trụ cột chính xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi

Qua quá trình triển khai thực tế, ông Vũ Xuân Trường, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng cho rằng, việc xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi là một lĩnh vực hoàn toàn mới, đòi hỏi các đơn vị phải vừa làm vừa nghiên cứu, tìm tòi.

Do đó, không có một khuôn mẫu cứng nhắc nào có thể áp dụng chung cho tất cả các địa phương. Thay vào đó, việc xây dựng mô hình phải căn cứ sát thực tế với đặc điểm của từng vùng, từ nông thôn, vùng cận đô thị đến đô thị.

Dù triển khai dưới hình thức nào, theo Vũ Xuân Trường, cần quan tâm đến ba yếu tố then chốt để đảm bảo tính hiệu quả của mô hình.

Thứ nhất là thấu hiểu nhu cầu của người cao tuổi, tập trung vào ba chữ: Thân - tâm - trí. Trong đó, “thân” là việc theo dõi và quản lý sức khỏe; "tâm" là tạo dựng môi trường giao lưu, chia sẻ để các cụ luôn vui vẻ; và "trí" là thông qua các bài tập rèn luyện trí lực để giúp người già minh mẫn, tránh tình trạng hay quên, lẫn lộn.

Thứ hai là phát huy vai trò của chính quyền và y tế cơ sở. Trong mô hình này, chính quyền đóng vai trò kiến tạo, kết nối, bố trí cơ sở vật chất và phân công nhiệm vụ. Ngành Y tế chịu trách nhiệm chuyên môn về chăm sóc sức khỏe, trong khi các đơn vị văn hóa, thể thao phối hợp xây dựng các chương trình sinh hoạt phù hợp.

Thứ ba là sự đồng hành của gia đình và các ngành đoàn thể. Ông Trường nhấn mạnh, gia đình chính là nền tảng và chỗ dựa quan trọng nhất, bởi người cao tuổi vẫn sinh hoạt tại gia đình vào buổi tối. Bên cạnh đó, các ngành đoàn thể có vai trò tạo ra môi trường sinh hoạt ban ngày phong phú, bảo đảm người cao tuổi luôn cảm thấy hạnh phúc.

Chủ tịch UBND phường Việt Hưng tin tưởng rằng, khi các đơn vị vận dụng tốt ba yếu tố này sẽ tạo ra một môi trường chăm sóc người cao tuổi thực sự chất lượng và hiệu quả.

Hoàn thiện mô hình thí điểm để nhân rộng

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Đinh Hồng Phong, việc triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại Hà Nội được khẳng định là chủ trương đúng đắn, thể hiện sự quan tâm nhất quán của Đảng và Nhà nước trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, đặc biệt là trước xu hướng già hóa dân số ngày càng rõ nét.

Điểm nổi bật của mô hình là thể hiện rõ sự chuyển đổi tư duy từ “khám, chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện, chủ động và liên tục”. Người cao tuổi không chỉ được theo dõi, quản lý tốt các bệnh mạn tính, mà còn được tư vấn về dinh dưỡng, luyện tập và phục hồi chức năng, hướng tới duy trì thể trạng, nâng cao sức khỏe lâu dài.

Bên cạnh đó, mô hình đã phát huy rõ nét vai trò của y tế cơ sở. Các trạm y tế không còn đơn thuần là nơi khám, chữa bệnh, mà trở thành không gian sinh hoạt thân thiện, gần gũi, kết hợp chăm sóc sức khỏe với các hoạt động cộng đồng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ.

Thực tiễn triển khai cũng cho thấy sức lan tỏa tích cực của mô hình. Nhiều địa phương đã chủ động tìm hiểu, học tập kinh nghiệm từ Hà Nội; trong đó, một số đơn vị như phường Việt Hưng đã bước đầu vận hành hiệu quả và trở thành mô hình tham khảo cho các địa phương khác.

Trong thời gian tới, ngành Y tế Hà Nội kỳ vọng mô hình thí điểm sẽ tiếp tục được hoàn thiện, nhân rộng, góp phần đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân, đặc biệt là với người cao tuổi.

Để người cao tuổi sống vui, khỏe, có ích

Phó Giám đốc Sở Y tế Đinh Hồng Phong cho rằng, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trước hết là trách nhiệm của gia đình, nhưng đồng thời cũng là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Cùng với đó, bản thân người cao tuổi cũng cần chủ động quan tâm đến sức khỏe của mình, duy trì vận động, dinh dưỡng hợp lý và tích cực tham gia các hoạt động tại cộng đồng. Có như vậy, cuộc sống của người cao tuổi mới ngày một vui hơn, khỏe hơn và tốt hơn.

Theo ông Đinh Hồng Phong, gia đình cần dành sự quan tâm, đồng hành và chia sẻ với người cao tuổi. Chính quyền cơ sở cần tiếp tục tạo dựng môi trường sống thân thiện, an toàn và thuận tiện để người cao tuổi được chăm sóc ngay tại nơi mình sinh sống. Ngành Y tế tiếp tục phát huy vai trò của y tế cơ sở và hoàn thiện hơn các mô hình chăm sóc cho người cao tuổi.

Trong khi đó, ông Vũ Xuân Trường, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng chia sẻ, kính trọng ông bà, phụng dưỡng cha mẹ là đạo lý truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Việc chăm sóc người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách để mỗi người chung tay xây dựng một tương lai nhân văn và bền vững.

Để hiện thực hóa điều này, theo ông Vũ Xuân Trường, người cao tuổi hãy luôn giữ tinh thần sống vui vẻ, lạc quan, tích cực rèn luyện thân thể; đồng thời, tiếp tục phát huy kinh nghiệm và trí tuệ quý báu của mình để đóng góp cho địa phương, xã hội.

Đối với gia đình - nền tảng và là chỗ dựa vững chắc nhất của người cao tuổi, cần xác định rõ vai trò của mình trong việc thường xuyên chăm sóc, đồng hành cùng chính quyền và các đơn vị chức năng. Chính quyền cần tích cực, chủ động trong việc xây dựng môi trường sống thân thiện với người cao tuổi.

Với sự gắn kết chặt chẽ của những thành tố nêu trên, ông Vũ Xuân Trường tin tưởng, chúng ta sẽ xây dựng được một xã hội nhân văn và tốt đẹp hơn.