Tái cấu trúc mạng lưới trường học - Khởi đầu mô hình quản trị mớiBài cuối: Cần “đầu tư” gì cho những nhà quản trị giáo dục?

Một hiệu trưởng giỏi hôm nay phải là nhà quản trị có tầm nhìn, biết kết nối nguồn lực, làm chủ chuyển đổi số và truyền cảm hứng cho đội ngũ giáo viên, nhân viên. Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã trao đổi và nhận được một số ý kiến đóng góp về cơ chế, chính sách, việc “đầu tư”… đố́i vớ́i đội ngũ hiệu trưởng.

Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Vũ Minh Đức:

Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng năng lực quản trị

Khi mô hình trường học mới được triển khai, về cơ bản, nhiệm vụ và định mức làm việc của giáo viên không có nhiều thay đổi. Điều quan trọng là sự thay đổi theo hướng tích cực, tập trung cho nâng cao chất lượng giáo dục và năng lực đội ngũ, đáp ứng yêu cầu dạy và học trong giai đoạn mới.

Tôi mong đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước nhìn nhận việc sắp xếp hệ thống trường học là cơ hội để nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới mô hình quản trị và xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, hiệu quả hơn. Đây cũng là dịp để mỗi nhà giáo không ngừng rèn luyện, nâng cao năng lực chuyên môn, phát huy tinh thần trách nhiệm vì tập thể và vì sự nghiệp giáo dục, cùng chung tay nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xây dựng các chương trình bồi dưỡng phù hợp với yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục cho đội ngũ giáo viên, đồng thời đáp ứng yêu cầu của mô hình trường học mới tiên tiến, hiện đại, phù hợp với mục tiêu phát triển và đặc điểm của giáo dục trong nước. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ quản lý sẽ được tăng cường tập huấn, bồi dưỡng về năng lực quản trị nhà trường, xây dựng văn hóa học đường, môi trường giáo dục thân thiện, tạo sự đoàn kết, thống nhất để cùng hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục.

TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo):

Nêu cao đạo đức liêm chính, trung thực trong quản trị trường học

Sau khi sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục công lập, vai trò của người hiệu trưởng không còn dừng ở quản lý một đơn vị riêng lẻ mà đòi hỏi tầm nhìn chiến lược và năng lực quản trị ở quy mô lớn hơn, với nhiều cơ sở hoặc phân hiệu. Hiệu trưởng phải có khả năng xây dựng định hướng phát triển dài hạn, tổ chức lại bộ máy, sắp xếp nhân sự hợp lý. Quá trình này không tránh khỏi những thay đổi về vị trí công tác, có người từ hiệu trưởng trở thành phó hiệu trưởng, có người từ phó hiệu trưởng trở thành giáo viên. Vì vậy, người đứng đầu phải có năng lực lãnh đạo, biết nêu gương, phân công công việc minh bạch, rõ ràng để tạo sự đồng thuận trong tập thể.

Sau sáp nhập, mỗi nhà trường đều tồn tại những khác biệt về văn hóa tổ chức và thói quen làm việc, bao gồm cả những điểm tích cực lẫn những hạn chế. Do đó, hiệu trưởng cần có kỹ năng điều hành, giải quyết xung đột và dung hòa các khác biệt để xây dựng một môi trường làm việc thống nhất, hiệu quả.

Tôi cho rằng, tiêu chí về phẩm chất, đạo đức thường được quy định khá chung chung, trong khi đây lại là yêu cầu cần được cụ thể hóa. Trong bối cảnh hiện nay, đạo đức của người hiệu trưởng phải được thể hiện bằng sự trung thực, liêm chính trong quản trị nhà trường, đặc biệt ở những lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, như: Tổ chức bữa ăn bán trú, dạy thêm, học thêm, các hoạt động liên kết giáo dục hay quản lý tài chính.

Khi chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị nhà trường hiện đại, hiệu trưởng cần được trang bị nhiều năng lực mới, như quản trị dữ liệu, quản trị nhân sự, quản trị tài chính, kỹ năng lãnh đạo và điều hành sự thay đổi. Vì vậy, ngành Giáo dục cần xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng mang tính thực chiến, đáp ứng yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành, Hiệu trưởng Trường Bồi dưỡng cán bộ giáo dục Hà Nội, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo):

Hà Nội sẽ bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị nhà trường cho hiệu trưởng

Để nâng cao năng lực quản trị của hiệu trưởng, thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ giai đoạn 2026-2030. Trong đó, đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông sẽ có 8 mô-đun, gồm: Quản trị hoạt động dạy học, giáo dục; Quản trị nhân sự; Quản trị cơ sở vật chất; Quản trị tài chính; Quản trị chất lượng; Quản trị văn hóa nhà trường; Quản trị trường học an toàn; Quản trị dữ liệu và chuyển đổi số.

Qua đó, hiệu trưởng sẽ được bồi dưỡng, nâng cao năng lực quản trị nhà trường, đáp ứng được yêu cầu trong giai đoạn mới.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng:

Trao quyền chủ động để hiệu trưởng phát huy năng lực quản trị

Xã Đông Anh xác định rất rõ, khi quy mô trường học lớn hơn, mô hình quản trị phức tạp hơn, hiệu trưởng cũng phải được trao thêm quyền chủ động. Có như vậy, người đứng đầu nhà trường mới phát huy được năng lực quản trị và chủ động đưa ra những quyết định phù hợp với thực tiễn.

Xã trao quyền chủ động cho hiệu trưởng trong công tác nhân sự. Cụ thể, hiệu trưởng có quyền đề xuất, sắp xếp, phân công giáo viên, nhân viên giữa trường chính và các phân hiệu theo nhu cầu thực tế; đồng thời, chủ động giao nhiệm vụ cho các phó hiệu trưởng phụ trách từng cơ sở để bộ máy vận hành linh hoạt, hiệu quả.

Trường sau sáp nhập cũng được tự chủ chuyên môn ở mức cao hơn. Hiệu trưởng chủ động xây dựng kế hoạch thống nhất trên toàn bộ hệ thống trường chính - phân hiệu, trên cơ sở khung chương trình chung, phù hợp đặc điểm từng địa bàn. Người đứng đầu được chủ động hơn trong quản lý tài chính, tài sản, mua sắm, đầu tư cơ sở vật chất trong hạn mức phân cấp, đặc biệt là các khoản đầu tư phục vụ chuyển đổi số, trang thiết bị dạy học dùng chung cho cả hệ thống; chủ động quyết định, triển khai các giải pháp chuyển đổi số, quản trị nhà trường thông minh, kết nối dữ liệu giữa trường chính và các phân hiệu, phù hợp định hướng xây dựng trường học số, nền tảng giáo dục thông minh theo chỉ đạo của Trung ương.

Đặc biệt, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong hợp tác, xã hội hóa giáo dục, kết nối nguồn lực xã hội, từng bước tiếp cận yêu cầu hội nhập quốc tế, phù hợp định hướng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chuẩn quốc tế mà Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22-8-2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra. Đồng thời, chúng tôi cũng khuyến khích hiệu trưởng mạnh dạn triển khai các mô hình giáo dục mới, ứng dụng chuyển đổi số, cải tiến phương pháp quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục cũng như hiệu quả sử dụng nguồn lực được giao.

Trong 5 năm tới, chúng tôi kỳ vọng đội ngũ hiệu trưởng của xã Đông Anh sẽ thực sự trở thành những nhà lãnh đạo giáo dục chuyên nghiệp. Không chỉ giỏi chuyên môn mà còn có năng lực quản trị nhân lực, quản trị tài chính, làm chủ chuyển đổi số và xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc. Chúng tôi tin rằng, đầu tư cho đội ngũ hiệu trưởng chính là đầu tư cho chất lượng giáo dục lâu dài của địa phương.

Phó Chủ tịch UBND phường Chương Mỹ Nguyễn Thị Kim Anh:

Kỳ vọng vào đội ngũ cán bộ quản trị giáo dục có năng lực vượt trội

Mục đích của việc sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập nhằm hướng đến nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường, tinh gọn đầu mối quản lý, nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học; sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên theo quy định về vị trí việc làm và định mức biên chế; phát huy hiệu quả năng lực chuyên môn của đội ngũ nhà giáo.

Việc tổ chức lại các cơ sở giáo dục cần tạo điều kiện để tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, nâng cao hiệu quả điều hành, giảm chi phí quản lý, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục. Với mục đích này, yêu cầu về năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, đặc biệt là hiệu trưởng sau sắp xếp rất cao. Ban Thường vụ Đảng ủy phường Chương Mỹ kỳ vọng, sau 5 năm, phường sẽ có đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở giáo dục có trình độ chuyên môn vượt chuẩn, có năng lực vượt trội, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, vì mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương.