Đại biểu Quốc hội đề xuất tách chức danh Bí thư Đảng ủy xã và Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự xã

Sáng 8-8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng.

Cân nhắc tăng tuổi nghỉ hưu của sĩ quan quân đội

Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, cần cân nhắc việc tăng tuổi nghỉ hưu đối với đội ngũ sĩ quan. Theo đại biểu, hiện nay đất nước đang trong thời bình, mặc dù vẫn phải chủ động trước khả năng xảy ra chiến tranh, trong khi đó lực lượng quân đội ngày càng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đội ngũ sĩ quan được đào tạo bài bản, chính quy.

Nếu tuổi nghỉ hưu quá sớm, theo đại biểu, sẽ làm mất đi một nguồn nhân lực có kinh nghiệm, chất lượng của quân đội. Đại biểu cũng cho rằng, việc nghỉ hưu sớm có thể ảnh hưởng đến quỹ bảo hiểm xã hội, tuy nhiên, việc kéo dài tuổi nghỉ hưu cần được xem xét phù hợp với đặc thù từng lực lượng.

Từ đó, đại biểu đề nghị Bộ Quốc phòng nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi quy định về tuổi nghỉ hưu đối với sĩ quan theo hướng phù hợp hơn với từng nhóm đối tượng.

Về chức danh Bí thư Đảng ủy xã kiêm Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đại biểu Phạm Văn Hòa cho biết thống nhất với giải trình, tiếp thu của Bộ Quốc phòng và nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội theo hướng tách hai vị trí chức năng này.

Theo đại biểu, Chính trị viên nên là lực lượng chính quy để thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách đối với lực lượng vũ trang và bảo đảm nguyên tắc chế độ một người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên.

Trong khi đó, Bí thư Đảng ủy cấp xã hiện có rất nhiều công việc. Nếu đồng thời trực tiếp thực hiện công tác chính trị tại Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, sẽ tạo thêm áp lực công việc và có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng tại địa phương.

Vì thế, đại biểu đề xuất nghiên cứu phương án bố trí Chính trị viên là cán bộ chính quy; có thể không cần bố trí Chính trị viên phó chính quy mà bố trí thêm một cán bộ trợ lý để hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ chính trị viên. Theo đại biểu, đây là vấn đề cần được nghiên cứu kỹ nhằm bảo đảm hoạt động của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã hiệu quả, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hiện nay.

Đại biểu Quốc hội Bế Xuân Trường (Đoàn Cao Bằng) đồng tình với chủ trương chính quy hóa cơ quan quân sự cấp xã và đưa cơ quan quân sự về địa phương theo mô hình mới. Tuy nhiên, đại biểu đặc biệt nhấn mạnh vấn đề bố trí Chính trị viên. Theo đại biểu, Chính trị viên phải là sĩ quan chính quy, được đào tạo cơ bản, chuyên sâu và chuyên nghiệp về công tác chính trị trong quân đội, thực hiện đúng chế độ chính ủy, chính trị viên.

Đại biểu viện dẫn chủ trương thực hiện chế độ người chỉ huy gắn với chế độ chính ủy, chính trị viên trong quân đội. Cơ quan quân sự cấp xã, phường là đơn vị cấp cơ sở thuộc sự chỉ huy của cơ quan quân sự cấp trên, do đó việc bố trí sĩ quan chính quy làm Chính trị viên là phù hợp.

Theo đại biểu, không nên bố trí Bí thư Đảng ủy xã đồng thời làm Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Lý do là Bí thư Đảng ủy xã thực hiện nhiệm vụ theo cơ chế lãnh đạo của cấp ủy địa phương, trong khi công tác chính trị trong quân đội đòi hỏi cán bộ phải được đào tạo chuyên sâu, có kiến thức và nghiệp vụ phù hợp.

Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng đi cùng với Chính trị viên phải có cơ quan, bộ phận tham mưu phù hợp. Nếu không có cơ quan bảo đảm, rất khó xây dựng khu vực phòng thủ cấp xã, phường vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại biểu Bế Xuân Trường đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến tổ chức cơ quan quân sự cấp xã, phường theo hướng chính quy, đồng bộ, khoa học, bảo đảm thực hiện hiệu quả chức năng tham mưu về quốc phòng, quân sự địa phương.

Về việc kiện toàn Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đại biểu Quốc hội Huỳnh Văn Ngon (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng, nội dung này không phải là thành lập tổ chức mới, mà là kiện toàn trên cơ sở kế thừa hệ thống tổ chức quân sự địa phương hiện có, phù hợp với các kết luận của Bộ Chính trị.

Theo đại biểu, dự án luật không ban hành chính sách mới về chế độ, chính sách; không thành lập tổ chức mới, không tăng biên chế và không phát sinh nhiệm vụ chi mới của ngân sách nhà nước so với thực tiễn đang triển khai. Do đó, dự thảo luật phù hợp và có tính khả thi với khả năng đáp ứng về tổ chức, biên chế, nhân lực, cơ sở vật chất và kinh phí thực hiện nhiệm vụ của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã.

Từ đó, đại biểu cho rằng việc thi hành luật không làm tăng tổng mức chi ngân sách nhà nước, phù hợp với yêu cầu tiết kiệm, chống lãng phí trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Từ những phân tích trên, đại biểu cho rằng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về quân sự, quốc phòng là phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và có cơ sở để triển khai hiệu quả.

Tăng chế tài đối với hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự

Phát biểu thảo luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Lưu Nam Tiến (Đoàn thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, sửa đổi pháp luật quân sự, quốc phòng là yêu cầu tất yếu, cấp thiết. Đại biểu cho rằng, sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc đang chịu tác động lớn từ tình hình thế giới và khu vực, với nhiều vấn đề mới, phức tạp cần được nghiên cứu, giải quyết. Chiến tranh hiện đại, chiến tranh sử dụng công nghệ cao, tác chiến không gian mạng và yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia đang đặt ra nhiều vấn đề mới. Vì vậy, hệ thống pháp luật về quân sự, quốc phòng cũng cần được sửa đổi, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đại biểu Lưu Nam Tiến cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung các luật xuất phát từ yêu cầu bảo đảm sự thống nhất giữa mô hình tổ chức mới và hệ thống pháp luật hiện hành. Theo đại biểu, việc đổi mới tổng thể bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và chủ trương đưa sĩ quan quân đội về cơ quan quân sự cấp xã bước đầu đã phát huy hiệu quả tích cực.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thành Trung (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, thời gian qua bên cạnh đại đa số thanh niên có nhận thức đúng đắn, sẵn sàng lên đường nhập ngũ, thực tế vẫn còn một bộ phận tìm cách trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Cụ thể, có trường hợp gian dối trong đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe; có trường hợp cố tình không chấp hành quyết định gọi nhập ngũ; thậm chí lợi dụng những sơ hở của pháp luật để né tránh trách nhiệm công dân.

Theo đại biểu, những hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật, tạo sự thiếu công bằng đối với những thanh niên nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng quân đội và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Đại biểu đánh giá cao quy định tại khoản 1, khoản 2 của dự thảo Luật về việc bổ sung, làm rõ các hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Theo đó, dự thảo quy định cụ thể các hành vi không chấp hành quyết định đăng ký nghĩa vụ quân sự, quyết định sơ tuyển, khám sức khỏe, lệnh gọi nhập ngũ; không chấp hành quyết định tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên; cũng như hành vi gian dối trong đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Theo đại biểu, những quy định này là cần thiết, vừa bảo đảm tính minh bạch, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, vừa tăng tính răn đe đối với các hành vi cố tình vi phạm. Vì thế, đại biểu đề nghị tăng tuyên truyền để thanh niên hiểu nghĩa vụ quân sự là niềm vinh dự

Đại biểu đề nghị sau khi luật được thông qua, Chính phủ và Bộ Quốc phòng sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành, quy định rõ cơ chế phối hợp giữa các địa phương, cơ quan chức năng trong phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự.