Vành đai 3 - Đòn bẩy mở rộng không gian phát triển phía Bắc Thủ đô
Đầu tháng 8, trên những đoạn mặt bằng đã được bàn giao tại xã Phúc Thịnh, không khí thi công dự án đường Vành đai 3 diễn ra khẩn trương. Mỗi hạng mục được triển khai không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ dự án mà còn mở ra kỳ vọng về một cực tăng trưởng mới ở phía Bắc Thủ đô.
Thu hồi đất của 2.661 hộ dân để phục vụ dự án
Là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của thành phố Hà Nội, tuyến đường Vành đai 3 đoạn qua các xã Đông Anh, Thư Lâm, Phúc Thịnh và Quang Minh được kỳ vọng sẽ tạo nên trục kết nối chiến lược giữa các tuyến giao thông quốc gia, giảm áp lực cho hệ thống đường hiện hữu, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Phúc Thịnh (Chủ đầu tư dự án), dự án có chiều dài khoảng 14,9km, mặt cắt ngang từ 61 đến 68m với sáu làn xe cơ giới cùng hai tuyến đường song hành. Tổng mức đầu tư của dự án xây dựng đạt 6.649 tỷ đồng; dự án giải phóng mặt bằng và tái định cư có tổng mức đầu tư 5.082 tỷ đồng, liên quan đến 2.661 hộ dân và tổ chức với diện tích thu hồi hơn 166ha, trong đó riêng đất ở liên quan đến 647 hộ. Đây là một trong những dự án có quy mô lớn nhất đang triển khai trên địa bàn phía Bắc thành phố.
Điều đáng ghi nhận là phía sau những con số ấy là sự đồng hành của người dân và cả hệ thống chính trị. Nếu như trước đây, giải phóng mặt bằng thường được xem là "nút thắt" của nhiều dự án thì tại Phúc Thịnh, địa phương đã lựa chọn cách tiếp cận lấy đối thoại và sự đồng thuận làm nền tảng.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Minh, địa phương xác định, mỗi thửa đất bị thu hồi đều gắn với tài sản, nơi ở và sinh kế của một gia đình. Vì vậy, thay vì chỉ tuyên truyền theo hình thức, cán bộ xã cùng các tổ công tác đã trực tiếp xuống từng thôn, từng hộ dân để lắng nghe, giải thích chính sách, rà soát nguồn gốc đất và tháo gỡ từng khó khăn phát sinh.
Mọi thông tin về quy hoạch, mốc giới, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đều được công khai để người dân kiểm tra, giám sát. Người dân phải được biết đầy đủ, được trao đổi thẳng thắn và bảo đảm đúng quyền lợi. Quan điểm chỉ đạo của xã là quyết liệt nhưng không nóng vội, bảo đảm ba yêu cầu: Đúng pháp luật, đúng quyền lợi của người dân và đúng tiến độ dự án.

Ông Nguyễn Văn Đấu (trú tại thôn Lương Nỗ, xã Phúc Thịnh) là một trong những hộ gia đình bị thu hồi đất ở để phục vụ thi công tuyến đường Vành đai 3. Tiếp xúc với phóng viên, ông Đấu cũng như nhiều hộ dân khác đều bày tỏ sự ủng hộ và tin tưởng với cách thức thực hiện dự án của xã. Trước khi bị thu hồi đất ở, gia đình ông được các cán bộ xã thông tin đầy đủ về dự án cũng như mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Chính sự minh bạch ấy đã tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận trong quá trình triển khai dự án. “Mọi người ở đây đều yên tâm vì đã biết được mình sẽ được về tái định cư ở khu Nam Trung Oai. Về chỗ ở mới chắc là sẽ tốt hơn nơi mở mới nên mọi người đều yên tâm”, ông Đấu cho biết.
Phấn đấu hoàn thành dự án vào quý III-2027
Thực tế cho thấy, khi quyền lợi chính đáng của người dân được bảo đảm thì tiến độ dự án cũng được đẩy nhanh. Đến nay, dự án đã hoàn thành bàn giao 158,66ha trên tổng số 166,16ha cần thu hồi, đạt khoảng 95,4%. Riêng địa bàn xã Phúc Thịnh đã bàn giao hơn 84ha mặt bằng với 1.151 hộ dân. Đây là kết quả nổi bật trong bối cảnh khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn, liên quan đến nhiều loại đất và nhiều đối tượng sử dụng khác nhau.
Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư - Hạ tầng xã Phúc Thịnh, một trong những điểm sáng của dự án là công tác tái định cư được triển khai song hành với giải phóng mặt bằng.
Trước khi người dân di chuyển, chính quyền tập trung hoàn thiện các khu tái định cư và tổ chức bốc thăm công khai, minh bạch. Đến nay, đã có 592 hộ dân tham gia bốc thăm đất tái định cư. Dự kiến 100 hộ dân còn lại sẽ được bốc thăm vào ngày 9-8.

Không dừng lại ở việc bố trí nơi ở mới, Phúc Thịnh còn đặc biệt quan tâm đến sinh kế của người dân sau thu hồi đất. Địa phương đang triển khai đề án chuyển đổi nghề nghiệp, tổ chức đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động; kết nối doanh nghiệp tuyển dụng; hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh.
Song song với công tác giải phóng mặt bằng, các hạng mục xây dựng cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Tuyến chính của dự án đã khởi công từ tháng 1-2026. Các nút giao quan trọng với cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, Quốc lộ 3 cũ, Võ Văn Kiệt, Võ Nguyên Giáp và các hạng mục giao cắt đường sắt đang được hoàn thiện thủ tục đầu tư, điều chỉnh thiết kế để triển khai đồng bộ. Ban Quản lý dự án tập trung tổ chức thi công ngay trên các đoạn đã có mặt bằng sạch nhằm tận dụng tối đa thời gian, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào quý III-2027.