Hà Nội tạo chuyển biến rõ nét trong xử lý úng ngập

Nhiều "điểm nóng" úng ngập được kiểm soát

Tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trương Hải Long đã thông tin về việc tổ chức triển khai thực hiện các giải pháp về xử lý úng ngập trên địa bàn thành phố.

Theo đó, trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa lớn xảy ra với tần suất ngày càng cao, gây áp lực lớn đối với hệ thống thoát nước của Thủ đô.

Năm 2025, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10 và số 11, nhiều khu vực ghi nhận lượng mưa lên tới 500-600mm, vượt gần 200% năng lực thiết kế của hệ thống thoát nước. Toàn thành phố xuất hiện 220 điểm úng ngập cục bộ, ảnh hưởng lớn đến giao thông, sinh hoạt và đời sống người dân.

Trước thực trạng đó, Thành ủy, HĐND và UBND thành phố đã xác định úng ngập là một trong 5 "điểm nghẽn" cần tập trung giải quyết với quyết tâm chính trị cao. Thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trước mắt tập trung thực hiện 10 dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp, gồm 5 dự án hệ thống thoát nước và 5 dự án hồ điều hòa, với mục tiêu đưa vào vận hành trước mùa mưa năm 2026.

Các dự án được kỳ vọng từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo quy hoạch, tăng cường kết nối các công trình hiện có, nâng cao năng lực tiêu thoát nước, góp phần giảm số điểm, diện tích, độ sâu và thời gian ngập so với các trận mưa có cường độ tương đương trước đây.

Song song với việc triển khai các dự án khẩn cấp, thành phố đã hoàn thành công tác duy tu, duy trì vận hành hệ thống thoát nước đô thị; phối hợp vận hành hệ thống thoát nước đô thị và nông thôn; chuyển đổi 21 tuyến mương tiêu nông nghiệp trong khu vực phát triển đô thị phục vụ tiêu thoát nước. UBND thành phố cũng đã ban hành Kế hoạch thoát nước mùa mưa năm 2026, chỉ đạo bố trí 100% nhân lực, phương tiện và thiết bị ứng trực để chủ động xử lý các tình huống úng ngập trên toàn địa bàn.

Đến nay, 10 dự án khẩn cấp giai đoạn I đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành, gồm 5 hồ điều hòa: Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương và 5 dự án gồm: Cải tạo hệ thống thoát nước tại hạ lưu sông Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại Giao Đoàn, Ressco Ecohome, Tây Hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch.

Sau hơn 4 tháng, các dự án đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Qua những trận mưa lớn vừa qua, nhiều khu vực từng là "điểm nóng" úng ngập đã được cải thiện đáng kể. Một số vị trí chỉ còn ngập nhẹ và nước rút sau khoảng 30 phút khi mưa kết thúc; thành phố không còn xuất hiện các điểm ngập kéo dài gây ảnh hưởng lớn đến giao thông như trước đây.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống thoát nước theo hướng bền vững

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Trương Hải Long cho biết, chống úng ngập là nhiệm vụ liên ngành, liên lưu vực, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Thành phố sẽ tiếp tục triển khai Kế hoạch thoát nước mùa mưa năm 2026 nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của mưa bão, đồng thời phát huy tối đa hiệu quả của các công trình đã đầu tư.

Theo đó, thành phố sẽ tập trung bảo dưỡng các trạm bơm, nạo vét, duy tu hệ thống cống, kênh, mương, sông và hồ điều hòa; duy trì 100% lực lượng ứng trực tại các điểm ngập trọng yếu; thường xuyên cập nhật kịch bản vận hành hạ mực nước trước, trong và sau mưa để nâng cao hiệu quả tiêu thoát nước. Cùng với đó là hoàn thiện quy trình vận hành các dự án khẩn cấp, đánh giá sau từng trận mưa để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành, phát huy tối đa năng lực của hệ thống thoát nước hiện có.

Thành phố cũng sẽ tiếp tục thực nghiêm Chỉ thị số 18-CT/TU ngày 28-6-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về tăng cường trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên trong giải quyết 5 điểm nghẽn trên địa bàn thành phố.

Trong đó, vai trò của trưởng ban chỉ đạo xử lý điểm nghẽn úng ngập của chính quyền địa phương là hết sức quan trọng trong việc triển khai các giải pháp xử lý các điểm úng ngập trên địa bàn quản lý theo phân cấp; chỉ đạo các chủ đầu tư dự án trên địa bàn thực hiện duy tu duy trì hệ thống thoát nước đảm bảo, khớp nối thoát nước nội khu với khu vực không gây áp lực lên hệ thống thoát nước hiện hữu, gây úng ngập cục bộ cho khu vực.

Thành phố triển khai phương án tổ chức phân luồng, bảo đảm giao thông ứng với các kịch bản mưa, bão gây ngập trên địa bàn thành phố Hà Nội gồm 4 phương án ứng với các vị trí ngập (dưới 10cm; từ 10-20cm; từ 20-30cm; trên 30cm) tại 141 điểm úng ngập xuất hiện trước đây; tổ chức diễn tập ứng với phương án đề ra.

Bên cạnh các giải pháp trước mắt, Hà Nội xác định xử lý úng ngập là nhiệm vụ lâu dài, gắn với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Thành phố sẽ triển khai Đề án xử lý úng ngập khu vực nội thành giai đoạn 2026-2030; xây dựng quy hoạch cao độ nền và hệ thống thoát nước; nghiên cứu phương án phòng, chống thiên tai thích ứng với biến đổi khí hậu; ứng dụng công nghệ điều hành thoát nước thông minh và kiểm soát chặt quy hoạch hồ điều hòa, hệ thống thoát nước trong các dự án phát triển đô thị.

Đặc biệt, Hà Nội sẽ từng bước áp dụng mô hình "thành phố bọt biển", không chỉ tiêu thoát nước mưa mà còn tăng khả năng giữ nước, thấm nước, điều tiết và tái sử dụng nước mưa trong các dự án phát triển mới. Cùng với đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương, tăng cường kiểm tra, giám sát công tác quản lý, khai thác hệ thống thoát nước, bảo đảm vận hành an toàn, hiệu quả và bền vững.