Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân thiết lập, vận hành nền tảng số lớn theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là lần đầu tiên quy định trách nhiệm riêng đối với tổ chức, cá nhân thiết lập, vận hành nền tảng số lớn.

Quy định này thể hiện cách tiếp cận phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế số, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các nền tảng có quy mô, phạm vi ảnh hưởng lớn trong việc xây dựng môi trường giao dịch trực tuyến minh bạch, an toàn và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Để hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các quy định về trách nhiệm của nền tảng số lớn, đồng thời phục vụ công tác theo dõi, đánh giá việc thi hành pháp luật, năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống báo cáo trực tuyến tại Cổng thông tin điện tử https://ntsl.vcc.gov.vn, đồng thời ban hành Đề cương báo cáo hướng dẫn việc xác định nền tảng số lớn và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.

Theo đó, các tổ chức, cá nhân thiếp lập, vận hành nền tảng số cần nghiên cứu và thực hiện trách nhiệm theo quy định của Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cụ thể như sau:

Chủ động xác định nền tảng do mình thiết lập, vận hành có thuộc đối tượng nền tảng số lớn hay không

Theo khoản 2 Điều 2 Nghị định số 55/2024/NĐ-CP, nền tảng số lớn là nền tảng số phục vụ giao dịch điện tử được thiết lập, vận hành để phục vụ hoạt động kinh doanh trên không gian mạng và đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

Có từ 3 triệu tài khoản người sử dụng hoạt động hằng năm tại Việt Nam trở lên theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử; Là nền tảng số trung gian quy mô lớn hoặc rất lớn phục vụ giao dịch điện tử theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử.

Theo đó, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm tự xác định quy mô hoạt động của nền tảng do mình thiết lập, vận hành. Trường hợp thuộc đối tượng nền tảng số lớn thì phải thực hiện đầy đủ các trách nhiệm đặc thù theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và Nghị định số 55/2024/NĐ-CP.

Thực hiện việc mở tài khoản trên Hệ thống báo cáo trực tuyến của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia

Sau khi xác định thuộc đối tượng nền tảng số lớn, tổ chức, cá nhân kinh doanh gửi văn bản đến Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (25 Ngô Quyền, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội) để đề nghị mở tài khoản trên Hệ thống báo cáo trực tuyến.

Hồ sơ đề nghị bao gồm địa chỉ thư điện tử chính thức của doanh nghiệp để cấp tài khoản và thông tin người đại diện, đầu mối phối hợp với Ủy ban trong quá trình thực hiện các trách nhiệm đặc thù của nền tảng số lớn.

Thực hiện chế độ báo cáo theo quy định của pháp luật

Các tổ chức, cá nhân thiết lập, vận hành nền tảng số lớn có trách nhiệm xây dựng Báo cáo về việc thực hiện trách nhiệm đặc thù theo quy định tại Điều 39 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và Điều 23 Nghị định số 55/2024/NĐ-CP.

Việc tổ chức, cá nhân thiết lập, vận hành nền tảng số lớn chủ động rà soát, xác định đối tượng áp dụng và thực hiện đầy đủ các trách nhiệm theo quy định không chỉ góp phần bảo đảm tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của nền tảng, tăng cường niềm tin của người tiêu dùng đối với môi trường giao dịch trực tuyến.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đề nghị các tổ chức, cá nhân thiết lập, vận hành nền tảng số tiếp tục nghiên cứu, thực hiện nghiêm các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 và Nghị định số 55/2024/NĐ-CP; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ủy ban trong quá trình triển khai các trách nhiệm của nền tảng số lớn, góp phần nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong nền kinh tế số.