Phở Việt - Từ di sản đến sức mạnh mềm văn hóa
Từ gánh phở phố cổ Hà Nội đến những không gian ẩm thực trên toàn cầu, phở đã trở thành biểu tượng văn hóa Việt Nam. Chương trình trực tiếp “Hà Nội Chuyển động” do Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện sẽ khám phá hành trình đưa phở từ di sản văn hóa sống trở thành nguồn lực lan tỏa sức mạnh mềm quốc gia.
Không phải món ăn nào cũng có thể trở thành biểu tượng văn hóa của cả một dân tộc. Muốn làm được điều đó, món ăn ấy phải mang trong mình những câu chuyện về lịch sử, con người, lối sống và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ. Với Việt Nam, phở là một trong số ít những món ăn như vậy.
Hơn một thế kỷ qua, phở đã đồng hành cùng đời sống người Việt, từ những gánh hàng rong trên phố cổ Hà Nội đến các quán ăn ở nhiều quốc gia trên thế giới. Mỗi bát phở không chỉ lưu giữ hương vị truyền thống mà còn kết tinh những tri thức dân gian về lựa chọn nguyên liệu, chế biến, thưởng thức và văn hóa ứng xử trong ẩm thực. Chính những giá trị ấy đã giúp phở trở thành một di sản văn hóa sống, được cộng đồng gìn giữ, trao truyền và không ngừng bồi đắp qua nhiều thế hệ.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phở ngày càng trở thành cầu nối văn hóa giữa Việt Nam và thế giới. Không chỉ quảng bá ẩm thực, phở còn góp phần kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, thúc đẩy giao lưu nhân dân và lan tỏa sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam. Để giá trị ấy được phát huy bền vững, cần bảo tồn tri thức truyền thống, khuyến khích sáng tạo và đưa phở thích ứng với đời sống đương đại.
Là nơi gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của phở, Hà Nội đang triển khai nhiều hoạt động nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản, đồng thời từng bước đưa phở trở thành một nguồn lực cho phát triển văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Đây cũng là nền tảng để quảng bá hình ảnh Thủ đô và Việt Nam thông qua sức hấp dẫn của văn hóa ẩm thực.
Nhằm góp thêm góc nhìn về hành trình ấy, chương trình truyền hình trực tiếp “Hà Nội Chuyển động” với chủ đề “Phở Việt – Từ di sản đến sức mạnh mềm văn hóa” cùng nhìn lại những nỗ lực quảng bá phở Việt tại châu Âu, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và những người làm nghề trong việc gìn giữ, trao truyền các giá trị văn hóa; đồng thời lắng nghe những chia sẻ của ông Mai Hải Lâm, Chủ tịch Hội We Love Phở và ông Dương Văn Hùng, Chủ tịch Hội Đầu bếp Hoàng gia, về các giải pháp đưa phở trở thành một biểu tượng văn hóa, góp phần nâng cao hình ảnh và thương hiệu Việt Nam trên trường quốc tế.
Phở kết nối cộng đồng người Việt Nam trên toàn cầu
Chủ tịch Hội We Love Phở, ông Mai Hải Lâm, cho biết hành trình quảng bá Phở Cultural Roadshow Europe 2026 kéo dài ba tuần, đi qua sáu quốc gia, là sáng kiến do Hội We Love Phở phối hợp với Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Bình triển khai.
Theo ông, điều ý nghĩa và xúc động nhất sau chuyến đi là phở đã trở thành sợi dây kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Khoảng 80 đơn vị, gồm các hội đoàn, doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng nhiều cá nhân, đã tham gia tổ chức và đồng hành với chương trình.
Ông Mai Hải Lâm cho biết, nhiều người trước đó chưa từng quen biết nhưng đã cùng chung tay chuẩn bị các hoạt động tại từng điểm đến. Bên cạnh hai đơn vị tổ chức chính, cộng đồng người Việt, các hội đoàn và đối tác địa phương cũng tích cực tham gia, góp phần tạo nên thành công của hành trình.
"Thông qua phở, chương trình không chỉ góp phần tăng cường sự gắn kết trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mà còn lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế", ông Mai Hải Lâm nhấn mạnh.
Phía sau mỗi bát phở là một câu chuyện về văn hóa Việt Nam
Ông Dương Văn Hùng cho biết, điều khiến ông ấn tượng nhất trong hành trình Phở Cultural Roadshow Europe 2026 không chỉ là sự yêu thích của thực khách đối với hương vị phở, mà còn là sự quan tâm đặc biệt dành cho những giá trị văn hóa phía sau món ăn. Nhiều người đã đứng rất lâu để quan sát từng công đoạn chế biến, từ ninh nước dùng, nướng gừng, nướng hành đến cách sử dụng các loại gia vị.
Theo ông, không ít thực khách bất ngờ khi nhận ra phía sau một món ăn tưởng chừng quen thuộc lại là cả một kho tàng tri thức, kinh nghiệm và bản sắc văn hóa được tích lũy qua nhiều thế hệ. Chính sự tò mò và mong muốn tìm hiểu ấy khiến ông cảm nhận rõ rằng hành trình vừa qua đã vượt ra ngoài khuôn khổ của một hoạt động giới thiệu ẩm thực. Với ông, phở đã trở thành một "ngôn ngữ" để kể câu chuyện về đất nước, con người và văn hóa Việt Nam với bạn bè châu Âu.
Phở mở ra cánh cửa để bạn bè quốc tế tìm hiểu văn hóa Việt Nam
Ông Mai Hải Lâm cho rằng ẩm thực là một trong những hình thức ngoại giao văn hóa tự nhiên và hiệu quả nhất. Thông qua những món ăn Việt Nam, người dân bản địa có cơ hội tiếp cận và hiểu hơn về đất nước, con người Việt Nam một cách gần gũi, không gượng ép. Theo ông, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thường xuyên tổ chức các tiệc chiêu đãi, các sự kiện nhân dịp Quốc khánh và nhiều hoạt động đối ngoại, tạo nên những không gian giao lưu, kết nối giàu ý nghĩa.
Tại nhiều sự kiện ngoại giao trang trọng với sự tham dự của các đại sứ, quan chức và bạn bè quốc tế, ẩm thực Việt luôn là một trong những điểm nhấn thu hút sự quan tâm.
"Điều đó cũng cho thấy nỗ lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong việc góp phần kết nối Việt Nam với thế giới", ông Mai Hải Lâm nhấn mạnh.
Ở góc độ chuyên gia ẩm thực, ông Dương Văn Hùng cho rằng ngoại giao văn hóa không bắt đầu từ những điều lớn lao mà từ những điều giản dị.
Theo ông, khi thưởng thức một bát phở ngon, nhiều người không chỉ ấn tượng với hương vị mà còn tò mò về những câu chuyện phía sau món ăn. Họ muốn hiểu vì sao xương phải được ninh nhiều giờ để tạo nên vị ngọt tự nhiên cho nước dùng, vì sao quế, hồi, gừng nướng góp phần làm nên hương vị đặc trưng, hay vì sao người Việt luôn coi bữa cơm là dịp gắn kết gia đình và cộng đồng.
"Chính sự tò mò ấy thôi thúc họ tìm hiểu sâu hơn về văn hóa, lối sống và các giá trị truyền thống của Việt Nam. Đó là một quá trình lan tỏa tự nhiên, mềm mại nhưng lại có sức lan tỏa bền vững", ông Dương Văn Hùng chia sẻ.
Tiếp tục cập nhật