Camera an ninh - "nhân chứng số" trong đấu tranh phòng, chống tội phạm ở Hà Nội

"Mắt thần" từ khu dân cư

Một ngày giữa tháng 5-2026, một hộ dân ở tòa K15, phố Thép Mới, phường Việt Hưng, Hà Nội, bị kẻ gian đột nhập lấy trộm khoảng 180 triệu đồng. Đối tượng vẫn nhiều lần quay trở lại khu đô thị vào ban đêm khiến nhiều gia đình thấp thỏm vì lo ngại sẽ tiếp tục xảy ra trộm cắp.

Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Ban Chỉ huy Công an phường Việt Hưng đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, đồng thời rà soát dữ liệu từ hệ thống camera của khu đô thị và camera do các hộ dân lắp đặt. Từ nhiều góc ghi hình khác nhau, lực lượng Công an từng bước dựng lại hành trình di chuyển, xác định quy luật hoạt động của đối tượng và xây dựng phương án mật phục.

Rạng sáng 22-5-2026, khi Trương Đình Nhật (sinh năm 1988, quê Nghệ An) tiếp tục quay lại khu đô thị với ý định gây án, lực lượng Công an đã kịp thời phát hiện, bắt giữ. Quá trình điều tra xác định đối tượng không chỉ là thủ phạm vụ trộm tại gia đình chị Lê Thị Huyền mà còn liên quan đến nhiều vụ đột nhập khác trên địa bàn.

Ít ngày sau, đại diện cư dân tòa K15 đã gửi thư cảm ơn đến Công an phường Việt Hưng. Lá thư ấy không chỉ là sự tri ân dành cho những cán bộ, chiến sĩ nhiều đêm mật phục mà còn là sự ghi nhận đối với mô hình phối hợp giữa lực lượng công an và người dân trong khai thác hiệu quả hệ thống camera an ninh.

Thượng tá Vương Quốc Huy, Trưởng Công an phường Việt Hưng cho biết, cùng với các biện pháp nghiệp vụ, hệ thống camera an ninh đã trở thành nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác xác minh, truy xét. Khi người dân chủ động phối hợp cung cấp hình ảnh, nhiều vụ việc được rút ngắn đáng kể thời gian điều tra, giúp lực lượng công an nhanh chóng khoanh vùng đối tượng và tổ chức bắt giữ.

Không chỉ tại phường Việt Hưng, vai trò của camera an ninh tiếp tục được khẳng định trong nhiều vụ án xảy ra trên địa bàn thành phố. Ngày 9-5-2026, Công an xã Đa Phúc đã bắt giữ Lưu Đình Quyết (sinh năm 2003), đối tượng có nhiều tiền án về tội "Trộm cắp tài sản", sau khi liên tiếp gây ra các vụ đột nhập nhà dân tại Đa Phúc, Kim Anh và Sóc Sơn.

Theo tài liệu điều tra, Quyết thường điều khiển xe máy đi lang thang qua các khu dân cư để tìm sơ hở, lựa chọn thời điểm buổi chiều khi chủ nhà đi làm, trẻ nhỏ đi học để trèo tường, cạy cửa, phá két sắt lấy tiền và vàng. Chỉ trong thời gian ngắn, đối tượng đã thực hiện nhiều vụ trộm cắp với tổng giá trị tài sản lên tới hàng trăm triệu đồng.

Sau khi bắt giữ đối tượng, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân thường xuyên kiểm tra, gia cố cửa khóa, không để tài sản có giá trị ở nơi sơ hở; đồng thời chủ động lắp đặt camera an ninh và kịp thời cung cấp dữ liệu cho cơ quan công an khi phát hiện người lạ hoặc dấu hiệu nghi vấn. Khuyến cáo này cho thấy, camera không chỉ là phương tiện hỗ trợ điều tra mà còn là giải pháp phòng ngừa tội phạm hiệu quả ngay từ mỗi khu dân cư.

Thực tế tại Hà Nội thời gian qua cũng ghi nhận nhiều vụ trộm xe máy, cướp giật tài sản, gây tai nạn rồi bỏ trốn được lực lượng chức năng nhanh chóng làm rõ nhờ kết nối dữ liệu từ camera của hộ dân, cửa hàng, chung cư và các tuyến đường. Những hình ảnh tưởng như rời rạc, khi được đối chiếu với các biện pháp nghiệp vụ đã góp phần xác định hướng di chuyển, đặc điểm nhận dạng, phương tiện và thời điểm gây án của đối tượng.

Không chỉ phá án mà còn phòng ngừa tội phạm

Nếu trước đây việc điều tra nhiều vụ án phụ thuộc chủ yếu vào lời khai của nhân chứng hoặc dấu vết hiện trường thì nay, dữ liệu camera đang tạo ra nguồn chứng cứ khách quan, liên tục và có thể kiểm chứng. Mỗi chiếc camera được lắp đặt đúng vị trí không chỉ ghi lại hình ảnh tại hiện trường mà còn giúp tái hiện toàn bộ quá trình trước, trong và sau khi vụ việc xảy ra, hỗ trợ lực lượng Công an rút ngắn đáng kể thời gian truy xét.

Đại diện Công an xã Đa Phúc cho biết, bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ, việc người dân chủ động lắp đặt camera, nâng cao cảnh giác và kịp thời thông báo các dấu hiệu bất thường đã góp phần giúp lực lượng công an nhanh chóng xác minh, khoanh vùng và bắt giữ đối tượng gây án. Đây cũng là một trong những giải pháp quan trọng để xây dựng thế trận an ninh nhân dân gắn với chuyển đổi số ở cơ sở.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Giang Nam (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) nhận định, dữ liệu từ hệ thống camera an ninh ngày càng trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ hoạt động điều tra. Hình ảnh camera giúp xác định diễn biến vụ việc, thời gian, địa điểm, phương tiện và đặc điểm nhận dạng của đối tượng, đồng thời là căn cứ để cơ quan tiến hành tố tụng đối chiếu với các tài liệu, chứng cứ khác trong quá trình giải quyết vụ án.

Theo luật sư Lê Giang Nam, thực tế cho thấy nhiều vụ trộm cắp, cướp giật, gây tai nạn rồi bỏ trốn đã được làm rõ nhanh hơn nhờ dữ liệu camera do người dân, doanh nghiệp và các cơ quan lắp đặt. Tuy nhiên, camera không phải là chứng cứ duy nhất để buộc tội mà là một nguồn chứng cứ điện tử cần được thu thập, kiểm tra, đánh giá khách quan và kết hợp với các tài liệu, chứng cứ hợp pháp khác theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

"Việc người dân chủ động lắp đặt camera an ninh, bảo quản dữ liệu và sẵn sàng phối hợp cung cấp cho cơ quan điều tra khi có yêu cầu không chỉ góp phần hỗ trợ khám phá án mà còn nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm ngay từ cơ sở. Tuy nhiên, việc thu thập, khai thác và sử dụng dữ liệu camera phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền và bảo đảm quyền về đời sống riêng tư, dữ liệu cá nhân của công dân", luật sư Lê Giang Nam nhấn mạnh.

Có thể thấy, giá trị lớn nhất của camera an ninh không nằm ở số lượng thiết bị được lắp đặt, mà ở khả năng kết nối giữa công nghệ với ý thức của cộng đồng. Mỗi chiếc camera trước cửa nhà, tại khu dân cư hay cơ sở kinh doanh đều có thể trở thành một "mắt thần" góp phần phát hiện dấu hiệu bất thường, hỗ trợ truy xét đối tượng và răn đe hành vi phạm tội.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đô thị an toàn, camera an ninh không thay thế lực lượng Công an, nhưng đang làm thay đổi phương thức phòng, chống tội phạm. Khi được kết nối với các biện pháp nghiệp vụ và sự tham gia của người dân, những hình ảnh ghi lại từ các "mắt thần" ấy đã thực sự trở thành những "nhân chứng số" trung thực, góp phần giữ gìn bình yên cho từng khu dân cư và toàn thành phố.