Tài chính, tín dụng tiêu dùng: Chủ động tìm hiểu để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Sự phát triển của các dịch vụ ngân hàng, tài chính tiêu dùng đã mang đến nhiều lựa chọn, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các sản phẩm vay vốn, thanh toán, tiết kiệm và nhiều tiện ích tài chính khác. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của thị trường, những tranh chấp phát sinh giữa người tiêu dùng và tổ chức cung cấp dịch vụ cũng ngày càng đa dạng, đòi hỏi người tiêu dùng phải chủ động trang bị kiến thức để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Theo thống kê của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan này đã tiếp nhận 115 phản ánh, khiếu nại liên quan đến dịch vụ tài chính. Các vụ việc chủ yếu liên quan đến việc thực hiện hợp đồng, cung cấp thông tin, giải quyết khiếu nại và hoạt động thu hồi nợ. Những con số này cho thấy lĩnh vực tài chính tiếp tục là một trong những lĩnh vực người tiêu dùng cần đặc biệt quan tâm khi tham gia giao dịch.
Tìm hiểu kỹ thông tin trước khi ký hợp đồng
Nhiều tranh chấp phát sinh từ việc người tiêu dùng chưa đọc kỹ hoặc chưa hiểu đầy đủ các điều khoản của hợp đồng trước khi ký kết. Do đó, trước khi sử dụng dịch vụ vay vốn hoặc các sản phẩm tài chính, người tiêu dùng nên dành thời gian tìm hiểu các nội dung liên quan đến lãi suất, phí, thời hạn thanh toán, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như các điều kiện có thể phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Việc nắm rõ thông tin ngay từ đầu sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của mình.
Bên cạnh đó, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các tổ chức tín dụng được cơ quan nhà nước cấp phép, có thông tin minh bạch và được đánh giá tốt về chất lượng dịch vụ, chăm sóc khách hàng.
Cân nhắc khả năng tài chính trước khi vay
Đối với các khoản vay tiêu dùng, người vay cần cân nhắc kỹ khả năng chi trả trước khi quyết định ký kết hợp đồng. Khoản vay chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi phù hợp với nhu cầu thực tế và nằm trong khả năng thanh toán của bản thân.
Việc xây dựng kế hoạch chi tiêu hợp lý, sử dụng vốn đúng mục đích và thanh toán đúng hạn không chỉ giúp hạn chế phát sinh lãi quá hạn mà còn giảm nguy cơ xảy ra tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Thu hồi nợ phải tuân thủ quy định của pháp luật
Khi phát sinh nợ quá hạn, tổ chức tín dụng có quyền thực hiện các biện pháp nhắc nợ, thu hồi nợ theo thỏa thuận và quy định của pháp luật. Tuy nhiên, quá trình này cũng phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.
Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, tổ chức, cá nhân kinh doanh có trách nhiệm bảo vệ thông tin của người tiêu dùng, đồng thời không được thực hiện các hành vi quấy rối thông qua việc liên hệ trực tiếp hoặc gián tiếp trái với ý muốn của người tiêu dùng, gây ảnh hưởng đến công việc, đời sống và sinh hoạt bình thường.
Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng cần thiết lập cơ chế tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại của khách hàng, tạo điều kiện để các tranh chấp được xử lý trên tinh thần hợp tác và thiện chí.
Chủ động phản ánh khi quyền lợi bị ảnh hưởng
Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người tiêu dùng nên chủ động liên hệ với tổ chức tín dụng để được giải thích và giải quyết theo đúng trình tự đã thỏa thuận trong hợp đồng.
Nếu quyền và lợi ích hợp pháp bị ảnh hưởng hoặc không đạt được kết quả sau quá trình làm việc với doanh nghiệp, người tiêu dùng có thể gửi phản ánh, khiếu nại đến cơ quan có thẩm quyền hoặc các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để được hướng dẫn, hỗ trợ theo quy định.
Việc chủ động tìm hiểu thông tin trước khi giao kết hợp đồng, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết và kịp thời phản ánh những dấu hiệu bất thường sẽ giúp người tiêu dùng hạn chế rủi ro, đồng thời góp phần xây dựng thị trường tài chính - ngân hàng minh bạch, an toàn và phát triển bền vững.