Quốc hội xem xét sửa đổi đồng bộ ba luật để tăng hiệu quả quản lý lĩnh vực ngân hàng
Sáng 5-8, tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn trình bày tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Đề xuất nhiều cơ chế mới trong quản lý ngân hàng và phòng, chống rửa tiền
Theo đó, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Ngân hàng Nhà nước về lập, theo dõi, và phân tích trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, bổ sung quy định giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập cán cân thanh toán và trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam.
Sửa đổi, bổ sung quy định về mở tài khoản và thực hiện giao dịch trên tài khoản cho Kho bạc nhà nước. Bổ sung quy định về nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam trên cơ sở luật hóa toàn bộ Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối.
Sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ chế tài chính đặc thù của Ngân hàng Nhà nước; đồng thời, sửa đổi, bổ sung chuyển thẩm quyền quy định về chế độ thu chỉ tài chính của Ngân hàng Nhà nước từ Thủ tướng Chính phủ sang Chính phủ.
Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ quy định liên quan đến cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan thanh tra, giám sát ngân hàng. Bổ sung quy định cho phép Ngân hàng Nhà nước áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng. Sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm toán nội bộ nhằm đảm bảo phù hợp với cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước.
Bãi bỏ quy định trách nhiệm của Bộ Tài chính đối với việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền theo hướng sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm đáp ứng khuyến nghị của FATF/APG/OECD, bao gồm: sửa đổi, bổ sung khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”; bổ sung “Dịch vụ tài sản mã hóa” là đối tượng báo cáo và các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa, trách nhiệm về triển khai các biện pháp PCRT, thanh tra khi được Chính phủ giao, kiểm tra, giám sát đối với đối tượng báo cáo thuộc lĩnh vực tài sản mã hóa của Bộ Tài chính...
Sửa đổi trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho Ngân hàng Nhà nước, trách nhiệm lưu trữ tất cả hồ sơ của khách hàng và tất cả các giao dịch dưới dạng bản giấy hoặc dữ liệu điện tử... Bổ sung quy định bảo vệ người báo cáo, người cung cấp thông tin và người tố giác hành vi rửa tiền.
Làm rõ thẩm quyền, bảo đảm tính khả thi của quy định mới
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, với việc sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ủy ban đề nghị kịp thời ban hành văn bản quy định chi tiết về chủ thể, phạm vi thông tin, cơ chế cung cấp, chia sẻ, khai thác dữ liệu trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam. Đồng thời, rà soát quy định về việc mở tài khoản của Kho bạc Nhà nước; các trường hợp được phép sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam; cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước.
Quy định rõ cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước; rà soát các quy định về kiểm toán nội bộ; làm rõ cơ chế kiểm soát độc lập thay thế khi bãi bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra việc thực hiện nghiệp vụ in, đúc và tiêu hủy tiền và quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước.
Đối với việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền, Ủy ban đề nghị rà soát khái niệm và hướng dẫn tiêu chí xác định “chủ sở hữu hưởng lợi”; đánh giá tính khả thi của việc thu thập, cập nhật và xác minh thông tin "chủ sở hữu hưởng lợi" theo định nghĩa mới và chi phí tuân thủ có thể phát sinh.
Đánh giá tính hợp lý của các thông tin được yêu cầu thu thập, xác minh; khả năng tiếp cận các nguồn dữ liệu phục vụ xác minh thông tin nhận biết khách hàng; rà soát quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ, dịch vụ tài sản mã hóa; hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh, cập nhật, lưu trữ thông tin, hồ sơ.
Về sửa đổi, bổ sung Điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng, Ủy ban đề nghị quy định chi tiết về trách nhiệm và nghĩa vụ của ngân hàng thương mại khi làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp; trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan; điều kiện thực hiện đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp...