Robot tích hợp AI nâng tầm chất lượng khám, chữa bệnh

“Trợ lý thông minh” trong phòng mổ

Cùng với quá trình chuyển đổi số, nhiều bệnh viện trên địa bàn Hà Nội từng bước đưa robot tích hợp AI vào hoạt động chuyên môn, tạo nền tảng cho việc triển khai các kỹ thuật y khoa hiện đại. Một trong những dấu ấn nổi bật là việc Bệnh viện E triển khai phẫu thuật thay khớp gối toàn phần bằng robot CORI từ tháng 3-2026. Đây là bước tiến mới trong điều trị bệnh lý thoái hóa khớp gối, mở ra cơ hội để nhiều người bệnh được tiếp cận kỹ thuật hiện đại ngay trong nước.

Những bệnh nhân đầu tiên được phẫu thuật đều mắc thoái hóa khớp gối giai đoạn nặng. Trong đó, bà N.T.T. (60 tuổi, Hà Nội) đã hơn 10 năm chịu đựng những cơn đau kéo dài, đi lại ngày càng khó khăn, sinh hoạt bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Theo kết quả chụp X-quang, khớp gối phải của bà đã thoái hóa giai đoạn IV, sụn khớp gần như mất hoàn toàn, xuất hiện nhiều gai xương và biến dạng nặng. Sau khi được thay khớp gối nhân tạo với sự hỗ trợ của robot CORI, người bệnh hồi phục tích cực. Một ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân đã có thể tập đứng và bước đi với sự hỗ trợ của kỹ thuật viên phục hồi chức năng. Thời gian hồi phục được rút ngắn đáng kể, giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Bác sĩ chuyên khoa II Kiều Quốc Hiền, Trưởng khoa Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình (Bệnh viện E) đánh giá, robot CORI có khả năng thu thập và xử lý dữ liệu giải phẫu ngay tại phòng mổ. Trên cơ sở đó, hệ thống hỗ trợ bác sĩ lập kế hoạch phẫu thuật và thực hiện các đường cắt xương với độ chính xác rất cao, giúp khớp nhân tạo được đặt đúng vị trí và phù hợp với cấu trúc tự nhiên của từng người bệnh.

Khác với những công nghệ trước đây, robot CORI không yêu cầu người bệnh phải chụp CT hay MRI trước phẫu thuật. Thay vào đó, thiết bị sẽ xây dựng mô hình 3D và tính toán các thông số sinh cơ học theo thời gian thực ngay trong quá trình mổ. Điều này vừa giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, vừa giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ cho người bệnh. Với sai số dưới 1mm, robot đóng vai trò như “trợ lý thông minh”, giúp phẫu thuật viên kiểm soát chính xác từng thao tác.

Bác sĩ Kiều Quốc Hiền cũng cho biết, so với phương pháp truyền thống, phẫu thuật thay khớp gối với sự hỗ trợ của robot CORI có nhiều ưu điểm như đường mổ nhỏ hơn, mức độ xâm lấn thấp hơn nên hạn chế tổn thương mô mềm, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục. Trong điều kiện thuận lợi, người bệnh có thể tập đứng, đi lại sau 24 giờ và trở lại sinh hoạt gần như bình thường sau khoảng 2-3 tuần. Không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị, công nghệ này còn góp phần tối ưu hóa thời gian phẫu thuật. Nếu như trước đây một ca thay khớp gối có thể kéo dài từ 60 đến 120 phút thì với sự hỗ trợ của robot, thời gian này có thể rút ngắn đáng kể, đặc biệt trong những trường hợp biến dạng phức tạp.

Robot đồng hành với bác sĩ

Không chỉ hỗ trợ phẫu thuật, robot tích hợp AI còn được triển khai trong phục hồi chức năng, mở ra hướng điều trị mới cho nhiều người bệnh. Tại Bệnh viện Bạch Mai, bên cạnh việc triển khai hàng trăm ca phẫu thuật có sự hỗ trợ của robot, bệnh viện còn đưa vào vận hành hệ thống robot huấn luyện điều chỉnh dáng đi cho người bệnh. Đây là dấu mốc quan trọng trong phát triển phục hồi chức năng công nghệ cao, giúp người bệnh đột quỵ, tổn thương não, thần kinh và nhiều bệnh lý phức tạp có thêm cơ hội lấy lại khả năng vận động.

Hệ thống robot được thiết kế để xây dựng chương trình tập luyện phù hợp với từng người bệnh dựa trên sức cơ, khả năng giữ thăng bằng và mức độ tổn thương. Thiết bị có khả năng nâng đỡ trọng lượng cơ thể, điều chỉnh tư thế, ghi nhận các thông số vận động và tích hợp công nghệ cảm biến và nhận diện hình ảnh, giúp quá trình tập luyện an toàn, trực quan và hiệu quả hơn. Nhờ đó, người bệnh có thể bắt đầu phục hồi ngay từ giai đoạn sớm sau phẫu thuật hoặc sau đột quỵ, từng bước lấy lại khả năng đứng, giữ thăng bằng và đi lại một cách tự nhiên.

Robot tích hợp AI không còn là công nghệ thử nghiệm mà đang trở thành một phần trong chiến lược phát triển của nhiều bệnh viện lớn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, robot tích hợp AI chỉ phát huy hiệu quả khi được vận hành dưới sự điều khiển của đội ngũ y tế có chuyên môn.

Bác sĩ Kiều Quốc Hiền lưu ý, để hệ thống robot hoạt động hiệu quả, phẫu thuật viên phải cung cấp dữ liệu đầu vào chính xác và có đủ kinh nghiệm để xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình mổ. Do đó, sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và trình độ chuyên môn của người thầy thuốc vẫn là yếu tố quyết định thành công của ca phẫu thuật.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định, trong ngoại khoa hiện đại, giá trị của công nghệ không nằm ở độ phức tạp của thiết bị mà ở lợi ích cụ thể mang lại cho người bệnh: Can thiệp chính xác hơn, ít xâm lấn hơn, phục hồi sớm hơn và mở thêm cơ hội sống với chất lượng tốt hơn. Robot không thay thế người thầy thuốc. Nhưng robot được vận hành bởi đội ngũ có năng lực, đạo đức và tư duy khoa học, sẽ mở rộng giới hạn của bàn tay phẫu thuật viên, nâng cao độ chính xác của từng quyết định chuyên môn và tạo thêm niềm tin cho người bệnh.

Từ phẫu thuật đến phục hồi chức năng, robot tích hợp AI đang khẳng định vai trò là công cụ hỗ trợ đắc lực cho đội ngũ y tế, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và hiệu quả chăm sóc người bệnh. Khi công nghệ và chuyên môn được kết hợp hài hòa, người bệnh sẽ được hưởng nhiều lợi ích nhất.