Vương Tâm và “Nhịp phố bốn mùa hoa”

Nhà thơ Vương Tâm nguyên là Trưởng ban Hànộimới Cuối tuần của Báo Hànộimới (nay là Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội). Đi và viết trong thầm lặng. Đi như ngày mai sẽ không còn được đi. Viết như ngày mai sẽ không còn được viết. Đó là chân dung văn chương Vương Tâm trong mắt bạn bè. Những tập bút ký gần đây như “Con mắt qua kẽ tay” (NXB Văn học năm 2022), “Mắt nắng rừng le” (NXB Quân đội nhân dân năm 2026) là kết quả của những ngày rong ruổi khắp đất nước.

Vương Tâm gốc xứ Đoài, sinh ra và lớn lên tại làng Ngải, xã Hương Ngải, Thạch Thất (cũ), nay là xã Tây Phương, Hà Nội. Nơi đây vốn là một vùng đất khoa bảng của phủ Quốc Oai (Sơn Tây cũ). Không chỉ ra đời sớm, cách đây 2.000 năm, theo nhà thơ Vương Tâm, “Hương Ngải” là ghép từ “Hương” (hương thơm) và “Ngải” (là cây ngái đọc chệch thành). Lâu đời, hai tiếng Hương Ngải trở thành tên làng như tên gọi ngày nay. Từ 1-7-2025, 8 xã (trong đó có Hương Ngải) sáp nhập thành xã Tây Phương hiện nay, nhưng làng Ngải và truyền thống lịch sử luôn còn đó, là niềm tự hào của người dân.

Vương Tâm yêu mảnh đất quê hương và say mê viết về Hà Nội với tất cả tình cảm chân thành nhất. Ông đã viết hàng trăm bài báo về Hà Nội và trở thành một trong số những cây bút nổi bật hiện nay về đời sống và con người đất kinh kỳ. Các tác phẩm bút ký, truyện ký gần đây như “Vui nhất có chợ Đồng Xuân” (NXB Văn học năm 2022), “Nhịp phố bốn mùa hoa” (NXB Hà Nội năm 2026) đều viết về Hà Nội.

“Nhịp phố bốn mùa hoa” là tuyển tập bút ký về đề tài phố cổ Hà Nội mới nhất của ông, gồm 47 truyện ký. Nhiều câu chuyện lịch sử, văn hóa, đời sống của “Hà Nội 36 phố phường” như Hàng Giấy, Bích Câu, Sinh Từ, Hàng Buồm, Hàng Bông, Hàng Mã, Hàng Lược...; nhiều địa danh, danh thắng Hà Nội như Tháp Bút, Bờ Hồ, Kỳ đài (Cột cờ) Hà Nội hiện lên trong những trang sách đầy hào khí Thăng Long. Đọc “Nhịp phố bốn mùa hoa” của Vương Tâm, ký ức về Hà Nội với tiếng tàu điện leng keng, mùi hoa sữa nồng nàn trên đường Nguyễn Du, câu thơ “Hà Nội ba mươi sáu phố phường /Lòng chàng có để một tơ vương” của Nguyễn Bính vang vọng.

Dù đã gần bát thập nhưng “trời cho” Vương Tâm sức khỏe dẻo dai, đặc biệt là tâm hồn tươi trẻ. Ông mê mải, hăm hở đi như thời thanh niên. Vương Tâm thường rong ruổi trên chiếc xe máy cũ. Phong cách của Vương Tâm là phong cách của một cựu nhà báo: Đến tận nơi, lắng nghe. Có những nơi xa hàng trăm cây số nhưng ông không ngần ngại “lên đàng”. Thậm chí có địa chỉ ở các tỉnh giáp Hà Nội, như Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh ông đi lại vài ba lần bằng xe máy. Có những lần đụng xe ngã gãy xương đòn, hay gãy ba xương sườn, chưa kịp lành ông vẫn quyết tâm lên đường để thực hiện cho được những đề tài mình đã dự định.

Nhà báo Vương Tâm là thế. Trong trái tim ông dường như luôn có “12 mùa hoa”, như tên một bài hát của nhạc sĩ Giáng Son, góp phần làm đẹp bốn mùa hoa Hà Nội. Vương Tâm đã đoạt nhiều giải thưởng về văn chương và báo chí. Trong đó, với ông, giải Nhất cuộc thi phóng sự, bút ký về Hà Nội do tạp chí Người Hà Nội tổ chức năm 2010, nhân 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, là một sự ghi nhận, khích lệ đặc biệt bởi ông luôn dành tình yêu nồng nàn cho Hà Nội.