Chuyển biến từ tái cấu trúc không gian cộng đồng

Không chỉ dừng lại ở việc giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố còn hướng tới nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở, tạo động lực cho sự phát triển bền vững của mỗi cộng đồng dân cư.

Thực tế cho thấy, từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô quản lý ở nhiều địa phương đã thay đổi đáng kể. Bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên, tạo áp lực không nhỏ đối với công tác điều hành ở cơ sở.

Cùng với đó, khi chuyển đổi số được đẩy mạnh, dữ liệu dân cư được liên thông, ngày càng có nhiều thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến, điều này đặt ra những yêu cầu mới đối với bộ máy cơ sở. Một tổ dân phố được tổ chức khoa học, có đội ngũ cán bộ đủ năng lực, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin và phối hợp chặt chẽ với chính quyền cấp xã sẽ góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Bởi vậy, việc tiếp tục sắp xếp thôn, tổ dân phố là yêu cầu khách quan, phù hợp với thực tiễn phát triển.

Đúng một tháng trước, Hà Nội hoàn thành việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố, từ 5.467 thôn, tổ dân phố xuống còn 2.755 đơn vị, tương đương giảm gần 50%. Đó không chỉ là sự thay đổi về số lượng, địa giới hành chính hay tên gọi, mà quan trọng hơn còn là sự thay đổi về cách tổ chức cộng đồng dân cư, cách vận hành bộ máy ở cấp cơ sở và cách phục vụ người dân. Đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân, giải quyết công việc nhanh hơn, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn, đó mới là điều người dân quan tâm.

Sau một tháng vận hành, các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp đang từng bước ổn định; các hoạt động của cộng đồng cơ bản được duy trì, người dân cũng dần thích nghi với cách tổ chức mới. Các thôn, tổ dân phố mới đã tích cực đổi mới hoạt động, phân công nhiệm vụ rõ ràng hơn, phát huy năng lực của từng cán bộ; đồng thời đẩy mạnh các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và gắn kết cộng đồng.

Tuy nhiên, đây mới là thành quả bước đầu. Để mô hình sau sắp xếp vận hành thực sự hiệu quả, việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ ở cơ sở là yêu cầu then chốt. Bên cạnh sự chủ động, nỗ lực của các thôn, tổ dân phố mới, chính quyền các xã, phường cũng cần tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ đồng bộ như thiết bị sử dụng công nghệ số, tổ chức họp trực tuyến, từng bước tháo gỡ những khó khăn về điều kiện làm việc và chế độ khác.

Trên hết, mục tiêu cuối cùng của việc sắp xếp hướng tới không phải là giảm số lượng thôn, tổ dân phố mà là tái cấu trúc không gian cộng đồng trong điều kiện phát triển mới, xây dựng những cộng đồng dân cư có quy mô hợp lý, đủ năng lực tự quản - cánh tay nối dài hiệu quả của chính quyền cơ sở trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sau giai đoạn đầu ổn định tổ chức, các nhiệm vụ trọng tâm tiếp theo sẽ được triển khai nhằm bảo đảm các thôn, tổ dân phố mới đi vào hoạt động ổn định, hiệu quả. Trọng tâm là đổi mới cơ chế vận hành, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng. Trong đó, đẩy mạnh chuyển đổi số ở cơ sở, liên thông dữ liệu, xây dựng cộng đồng dân cư số và phát huy vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tiếp tục là những giải pháp quan trọng.

Dù vẫn còn những khó khăn, song sự đồng thuận của người dân cùng tinh thần trách nhiệm, nỗ lực của đội ngũ cán bộ thôn, tổ dân phố sẽ là nền tảng quan trọng để các đơn vị mới nhanh chóng ổn định hoạt động, phát huy hiệu quả và phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Chỉ khi bộ máy vận hành ổn định, đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, dữ liệu được đồng bộ, liên thông và người dân tiếp tục đồng hành thì mô hình thôn, tổ dân phố mới mới phát huy đầy đủ hiệu quả, góp phần xây dựng cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh, hiện đại, hạnh phúc.