Sáu năm thực thi EVFTA tạo cú hích cho thương mại Việt Nam - EU
Tròn sáu năm kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) chính thức có hiệu lực vào ngày 1-8-2020, quan hệ thương mại giữa hai bên tiếp tục tăng trưởng mạnh, mở ra dư địa hợp tác mới trong giai đoạn tới.
Số liệu từ Tổng cục Hải quan Việt Nam và Cơ quan Thống kê Quốc gia (NSO) cho thấy, lũy kế từ tháng 1-1995 đến hết tháng 6-2026, kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU) đã vượt 900 tỷ USD.
Đáng chú ý, gần 383,8 tỷ USD, tương đương 42,6% tổng kim ngạch của hơn ba thập kỷ, được ghi nhận trong sáu năm kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực vào tháng 8-2020.
Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) Bruno Jaspaert nhận định: "Hiệp định đã tái định hình dòng chảy thương mại, bồi đắp niềm tin kinh doanh và đưa Việt Nam trở thành một trong những 'neo kinh tế' quan trọng hàng đầu của châu Âu tại châu Á."
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Trong sáu tháng đầu năm, kim ngạch thương mại song phương đã đạt 41,4 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang EU đạt 31,8 tỷ USD, giúp tạo ra mức thặng dư thương mại 22 tỷ USD, vượt cả kết quả của năm 2019 - thời điểm trước khi EVFTA có hiệu lực.
Những kết quả này tạo nền tảng để EVFTA bước sang năm thực thi thứ bảy với nhiều dư địa tăng trưởng hơn. EU đang tiến gần đến việc hoàn tất lộ trình xóa bỏ thuế quan đối với khoảng 99% dòng hàng xuất khẩu của Việt Nam. Trong bối cảnh phần lớn hàng hóa Việt Nam đã được hưởng thuế suất ưu đãi theo hiệp định, việc hoàn tất lộ trình này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng thị phần tại châu Âu.
Theo Phó Chủ tịch EuroCham Jean-Jacques Bouflet, EVFTA đang mang lại lợi ích lâu dài cho cả hai bên. Châu Âu cung cấp công nghệ, máy móc và dược phẩm giúp nâng cao năng lực sản xuất của Việt Nam, trong khi các mặt hàng như điện tử, cơ khí, dệt may, da giày, đồ gỗ và nông sản của Việt Nam góp phần đa dạng hóa nguồn cung cho thị trường EU.
Kết quả khảo sát Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý II-2026 cũng phản ánh xu hướng tích cực. Có 55% doanh nghiệp châu Âu coi Việt Nam là trung tâm hoạt động quan trọng, trong khi 66% cho biết đã tiết kiệm được chi phí nhờ các ưu đãi thuế quan của EVFTA, chủ yếu ở mức từ 5% đến 15%.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thực thi EVFTA vẫn đối mặt với một số thách thức như thủ tục thuế, quy tắc xuất xứ và việc đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của EU về môi trường, phát thải carbon và chống phá rừng.
Để tận dụng tốt hơn các cơ hội từ hiệp định trong giai đoạn tới, EuroCham khuyến nghị Việt Nam tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, số hóa hồ sơ và tăng cường nhập khẩu công nghệ cao từ EU nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.