Xã Ứng Hòa gỡ “điểm nghẽn” cơ sở dữ liệu đất đai

Chiến dịch 45 ngày hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai tại xã Ứng Hòa đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Tuy nhiên, nhiều hồ sơ tồn đọng kéo dài, dữ liệu địa chính chưa đồng bộ sau dồn điền đổi thửa và vướng mắc về nghĩa vụ tài chính đang ảnh hưởng đến tiến độ. Do đó, xã Ứng Hòa cùng cơ quan Thuế và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Ứng Hòa đã phối hợp tháo gỡ khó khăn, nhằm tạo bước đột phá trong xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chính xác, đồng bộ.

Xử lý những “điểm nghẽn” kéo dài

Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ phục vụ chuyển đổi số, mà còn là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đất. Tuy nhiên, để có được hệ thống dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", nhiều địa phương phải xử lý hàng loạt hồ sơ tồn đọng kéo dài qua nhiều năm.

Theo báo cáo của Phòng Kinh tế xã Ứng Hòa, bên cạnh khối lượng hồ sơ lớn cần số hóa, địa phương còn phải giải quyết nhiều tồn tại phát sinh từ các giai đoạn trước. Nổi cộm là 383 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc Dự án VLAP giai đoạn 2013-2014 vẫn chưa được trao cho người dân. Trong đó, có 90 trường hợp tại Minh Đức, 169 trường hợp ở Kim Đường, 99 trường hợp tại Hòa Lâm, 1 trường hợp ở Trầm Lộng và 24 trường hợp ở Trung Tú, Đông Lỗ.

Nguyên nhân là sau khi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án thu tiền sử dụng đất và in giấy chứng nhận, cơ quan thuế đã ban hành thông báo thực hiện nghĩa vụ tài chính nhưng nhiều hộ dân chưa hoàn thành nghĩa vụ theo quy định nên giấy chứng nhận vẫn được lưu giữ tại Văn phòng Đăng ký đất đai suốt nhiều năm.

Theo đại diện cơ quan Thuế cơ sở 20 thành phố Hà Nội, việc xử lý dứt điểm các hồ sơ này không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, mà còn góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai và tăng hiệu quả quản lý thu ngân sách. Hiện tại, cơ quan Thuế đang phối hợp với UBND xã và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai để rà soát từng hồ sơ, đối chiếu thông tin, hướng dẫn người dân thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định. Khi các hồ sơ được giải quyết, dữ liệu đất đai sẽ được cập nhật đồng bộ.

Bên cạnh đó, các đơn vị cũng thống nhất rà soát, chuẩn hóa những giấy chứng nhận trước đây ghi mục đích sử dụng là "thổ cư" để cập nhật theo quy định hiện hành. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm thông tin pháp lý thống nhất trước khi tích hợp lên cơ sở dữ liệu đất đai của thành phố.

Việc xử lý đồng thời hồ sơ tồn đọng, chuẩn hóa thông tin pháp lý và hoàn thiện nghĩa vụ tài chính được đánh giá là giải pháp căn cơ để tháo gỡ những "điểm nghẽn" tồn tại nhiều năm, tạo nền tảng cho quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai chính xác và minh bạch.

Đồng bộ dữ liệu để tăng tốc làm sạch đất đai

Ngoài tồn đọng hồ sơ, một điểm nghẽn khác cũng gây khó khăn cho công tác làm sạch dữ liệu ở xã Ứng Hòa là sự thiếu đồng bộ giữa dữ liệu địa chính và hiện trạng sử dụng đất sau nhiều năm dồn điền đổi thửa. Cụ thể, năm 2014, khi thực hiện Dự án VLAP, khu vực Đại Cường (gồm hai thôn Kim Giang và Giang Triều) có 6.308 thửa đất nông nghiệp được đo đạc, lập bản đồ địa chính. Giai đoạn 2015-2016, địa phương triển khai dồn điền đổi thửa và đo đạc lại bản đồ địa chính, số lượng thửa đất giảm xuống còn 2.650. Phần lớn các thửa đất theo bản đồ cũ đã được thu hồi để cấp đổi giấy chứng nhận theo bản đồ mới. Tuy nhiên, dữ liệu phục vụ Chiến dịch 45 ngày vẫn được trích xuất chủ yếu từ bản đồ địa chính năm 2014. Vì vậy, danh sách cần làm sạch của thôn Đại Cường lên tới 5.302 thửa, gồm 361 thửa đất ở và 4.941 thửa đất nông nghiệp.

Đến ngày 31-7, hệ thống ghi nhận địa phương mới quét được gần 800 hồ sơ, đạt khoảng 15%. Trong khi đó, qua rà soát thực tế, cán bộ cơ sở đã kiểm tra, đối chiếu khoảng 4.900 thửa đất, đạt gần 93% khối lượng công việc. Khoảng cách khá lớn giữa số liệu trên phần mềm và kết quả thực hiện phản ánh đúng khó khăn mà địa phương đang gặp phải.

Theo phân tích của các đơn vị chuyên môn, nguyên nhân chủ yếu là dữ liệu đầu vào chưa được cập nhật theo hiện trạng sau dồn điền đổi thửa. Nhiều thửa đất trên bản đồ năm 2014 đã được cấp đổi theo bản đồ địa chính mới, trong khi một số trường hợp người dân đi làm ăn xa nên chưa thể bổ sung đầy đủ hồ sơ để hoàn thiện dữ liệu.

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Giám đốc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Ứng Hòa cho rằng, đây là khó khăn chung của nhiều địa phương từng thực hiện dồn điền đổi thửa. "Làm sạch cơ sở dữ liệu không đơn thuần là quét hồ sơ mà phải đối chiếu giữa hồ sơ pháp lý, bản đồ địa chính và hiện trạng sử dụng đất. Chỉ khi dữ liệu đầu vào chính xác thì dữ liệu số mới phản ánh đúng thực tế và phục vụ hiệu quả công tác quản lý", ông Nguyễn Hữu Nghĩa nhận định.

Nhằm tháo gỡ khó khăn, xã Ứng Hòa đang khẩn trương rà soát, xác định chính xác tổng số thửa đất đã được làm sạch trên địa bàn; đồng thời phân loại rõ những trường hợp còn vướng mắc để phối hợp với cơ quan Thuế và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai xử lý theo từng nhóm. Đồng thời, xã tăng cường cho Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Ứng Hòa 5 cán bộ để kiểm tra, số hóa và tích hợp dữ liệu lên hệ thống.

Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa Nguyễn Đức Bình nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất là dữ liệu sau khi hoàn thiện phải phản ánh đúng thực trạng quản lý đất đai trên địa bàn. Không chạy theo thành tích về tỷ lệ cập nhật mà phải bảo đảm mỗi hồ sơ, mỗi thửa đất đều được rà soát, đối chiếu đầy đủ. Những hồ sơ đủ điều kiện phải được hoàn thiện ngay, những trường hợp còn vướng mắc phải xác định rõ nguyên nhân để xử lý dứt điểm".

Thực tiễn tại xã Ứng Hòa cho thấy, quá trình làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cơ quan thuế và ngành đăng ký đất đai. Khi những hồ sơ tồn đọng nhiều năm được giải quyết, dữ liệu địa chính được chuẩn hóa và các biến động về đất đai được cập nhật đầy đủ, cơ sở dữ liệu đất đai sẽ thực sự trở thành nền tảng quan trọng phục vụ chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai.

“

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.