Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026: Kết nối nguồn lực, tạo sức bật cho doanh nghiệp

Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được đưa ra tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô năm 2026 với chủ đề “Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số”, chiều, 31/7.

Tăng trưởng hai con số đòi hỏi doanh nghiệp phải đổi mới từ gốc

Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME), mục tiêu tăng trưởng cao chỉ có thể trở thành hiện thực khi doanh nghiệp đồng thời giải quyết được bốn bài toán cốt lõi: Tiếp cận đúng chính sách, ứng dụng đúng công nghệ, kết nối đúng nguồn lực và mở rộng đúng thị trường.

Theo ông Mạc Quốc Anh, chính sách chỉ thực sự phát huy giá trị khi doanh nghiệp chủ động tiếp cận và chuyển hóa thành năng lực sản xuất, kinh doanh. Công nghệ cũng chỉ tạo ra giá trị khi giúp doanh nghiệp tăng năng suất, giảm chi phí và mở rộng thị trường.

Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia nhận định, AI đã bước qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành năng lực cạnh tranh mới của doanh nghiệp. Theo bà Ngô Minh Anh, Giám đốc MCG Management Consulting, khoảng cách giữa các doanh nghiệp hiện nay không còn nằm ở việc có sử dụng AI hay không, mà ở cách tổ chức ứng dụng AI trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

“AI không tự động tạo ra năng suất. Năng suất chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp đồng thời thiết kế lại công việc, dữ liệu, con người và trách nhiệm”, bà Minh Anh nhấn mạnh.

Theo bà Minh Anh, nhiều doanh nghiệp vẫn dừng ở việc sử dụng các công cụ AI phổ biến nhưng chưa tái cấu trúc quy trình quản trị. Điều cần làm không phải là “mua một phần mềm AI”, mà bắt đầu từ chính bài toán kinh doanh: Khâu nào đang mất thời gian, quy trình nào còn nhiều sai sót, đâu là điểm nghẽn khiến doanh nghiệp mất khách hàng.

Từ góc nhìn doanh nghiệp công nghệ, ông Lưu Thanh Sơn, Phó Giám đốc Network Planning & Performance Vietnamobile cho rằng, nhu cầu của doanh nghiệp hiện không chỉ dừng ở kết nối hạ tầng số mà là những nền tảng quản trị giúp khai thác dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.

Các giải pháp như nền tảng quản trị SME360, hệ thống phân tích dữ liệu bằng AI InsightOS hay nền tảng y tế số CareLink đều hướng tới mục tiêu dễ triển khai, phù hợp với quy mô doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp tối ưu chi phí nhưng vẫn nâng cao hiệu quả vận hành.

Trong khi đó, từ thực tiễn chuyển đổi số của ngành ngân hàng, ông Đinh Ngọc Dũng, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng SHB cho biết, AI đang được ứng dụng mạnh trong chăm sóc khách hàng, quản trị rủi ro và tối ưu vận hành.

Theo ông Đinh Ngọc Dũng, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại trải nghiệm tốt hơn cho khách hàng, rút ngắn thời gian giao dịch và giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả hơn. “AI không chỉ là câu chuyện đầu tư công nghệ mà còn là câu chuyện về con người, dữ liệu và văn hóa đổi mới”, ông Đinh Ngọc Dũng chia sẻ.

Kiến tạo hệ sinh thái để doanh nghiệp bứt phá

Nếu AI được xác định là động lực tăng trưởng mới thì điều kiện để AI phát huy hiệu quả lại nằm ở hệ sinh thái chính sách và các nguồn lực hỗ trợ. Tại diễn đàn, nhiều ý kiến cho rằng Hà Nội đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái tương đối đồng bộ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, các chương trình phát triển thương mại điện tử, chuyển đổi số và kinh tế số của thành phố đã được tích hợp đồng bộ trong các kế hoạch phát triển, gắn với Luật Thủ đô và các nghị quyết về đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, Hà Nội đang triển khai nhiều chương trình như phát triển Gian hàng số của Thủ đô trên sàn thương mại điện tử, Chiến dịch chuyển đổi số 100 ngày, thí điểm mô hình tiêu dùng số và liên thông dữ liệu logistics phục vụ xuất khẩu nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Ở góc độ khoa học và công nghệ, PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, thành phố đã hình thành chuỗi chính sách khá toàn diện, từ hỗ trợ nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ, thương mại hóa sản phẩm đến cơ chế sandbox để thử nghiệm công nghệ mới.

Song song với đó là các chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học - công nghệ, quỹ đổi mới sáng tạo và cơ chế tài chính linh hoạt nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào AI và các mô hình kinh doanh mới.

Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là định hướng ứng dụng AI trong lĩnh vực quản lý thuế.

Theo bà Nguyễn Bích Hạnh, Trưởng phòng Nghiệp vụ - Dự toán - Pháp chế, Thuế thành phố Hà Nội, cơ quan thuế đang nghiên cứu triển khai trợ lý AI dành cho hộ kinh doanh trên ứng dụng iCaNhan. Hệ thống này có thể hỗ trợ người nộp thuế tra cứu chính sách, giải đáp vướng mắc và từng bước hỗ trợ tạo lập tờ khai dựa trên dữ liệu lịch sử.

Sau nhóm hộ kinh doanh, Thuế Hà Nội cũng đang xây dựng nền tảng AI dành cho doanh nghiệp với mục tiêu giảm thủ tục hành chính, nâng cao mức độ tuân thủ và rút ngắn thời gian thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ, bà Nguyễn Bích Hạnh cho biết, hiện các chính sách ưu đãi thuế đã được mở rộng đáng kể. Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp khoa học và công nghệ được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 15 năm, đồng thời được hưởng cơ chế ưu đãi “miễn 4 năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo”.

Đặc biệt, Luật Thủ đô tạo ra cơ chế đặc thù riêng cho Hà Nội khi cho phép các dự án trọng điểm về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp chỉ 5% trong suốt thời gian thực hiện dự án nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Theo các chuyên gia, đây là một trong những chính sách có sức hấp dẫn lớn đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thủ đô.

Phát biểu bế mạc diễn đàn, GS.TS Mạc Quốc Anh nhấn mạnh: “Kết thúc diễn đàn không phải là khép lại một sự kiện, mà là mở ra một chuỗi hành động sau diễn đàn”.

Theo đó, HANOISME sẽ triển khai nhiều chương trình kết nối doanh nghiệp với ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và hệ thống phân phối; tổ chức các phiên tư vấn chuyên sâu về AI, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ và tín dụng; đồng thời theo dõi kết quả sau 30 ngày, 60 ngày và 100 ngày để đánh giá hiệu quả hỗ trợ.

Thông điệp được đưa ra tại diễn đàn cũng cho thấy mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng doanh nghiệp. Khi chính sách được hoàn thiện, công nghệ được ứng dụng đúng cách, nguồn lực được kết nối hiệu quả và thị trường được mở rộng, doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ có thêm điều kiện để nâng cao năng suất, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh, bền vững của kinh tế Thủ đô.

Tại Diễn đàn đã diễn ra lễ ký kết các thỏa thuận hợp tác giữa HANOISME với các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và các đơn vị đồng hành. Các thỏa thuận tập trung vào kết nối tín dụng, chuyển đổi số, ứng dụng AI, thương mại điện tử, tư vấn doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển thị trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.