Hà Nội phát triển chuỗi nông sản an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc

Hiệu quả từ những mô hình sản xuất hiện đại

Tại Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn (phường Chương Mỹ), toàn bộ gần 18ha diện tích sản xuất đều được quản lý theo quy trình VietGAP và GlobalGAP. Từ khâu làm đất, gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Giám đốc Hợp tác xã Rau quả sạch Chúc Sơn Hoàng Văn Thám cho biết, hợp tác xã hiện cung ứng khoảng 3 tấn rau, củ, quả mỗi ngày cho hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm và bếp ăn tập thể. Nhờ sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, doanh thu đạt từ 10-13 tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Trong lĩnh vực thủy sản, Hợp tác xã Đại Áng (xã Ngọc Hồi) là một trong những cơ sở tiên phong áp dụng công nghệ nuôi cá "sông trong ao". Trên diện tích khoảng 10ha với 15 bể nuôi, hợp tác xã đạt sản lượng khoảng 300 tấn cá mỗi năm, cao gấp 1,8 lần so với phương thức nuôi truyền thống. Điểm nổi bật của mô hình là hệ thống tuần hoàn nước và xử lý chất thải giúp giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm chi phí sản xuất, đồng thời tạo ra sản phẩm bảo đảm an toàn thực phẩm.

Những năm gần đây, Hà Nội xác định phát triển chuỗi sản xuất, cung ứng nông sản thực phẩm an toàn là giải pháp trọng tâm nhằm đáp ưng yêu cầu thị trường, đặc biệt là xuất khẩu, đồng thời bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và gia tăng giá trị sản xuất.

Cùng với phát triển chuỗi liên kết, Hà Nội tập trung nâng cao chất lượng sản xuất theo các tiêu chuẩn an toàn và bền vững. Đến nay, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội đã kiểm tra, chứng nhận 32 cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, gồm 16 cơ sở chăn nuôi lợn, 11 cơ sở nuôi gia cầm và nhiều cơ sở chăn nuôi bò, dê.

Trong lĩnh vực thủy sản, thành phố tiếp tục nhân rộng các mô hình nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP. Hiện, Hà Nội có 34 cơ sở nuôi trồng thủy sản áp dụng VietGAP với diện tích hàng trăm héc-ta cùng 103 hộ nuôi cá lồng bè. Các cơ sở tập trung nuôi thủy sản có giá trị kinh tế cao như cá lăng, cá trắm cỏ, cá chép, cá diêu hồng… góp phần nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng thực phẩm sạch.

Một điểm nhấn khác là việc duy trì và phát triển 62 mô hình áp dụng Hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS), gồm 52 mô hình rau và 10 mô hình cây ăn quả. Đây là mô hình kiểm soát chất lượng có sự tham gia của nông dân, đơn vị quản lý và người tiêu dùng, giúp nâng cao tính minh bạch trong sản xuất, tăng niềm tin đối với nông sản an toàn, đồng thời khuyến khích ngày càng nhiều hộ nông dân tham gia sản xuất theo quy trình sạch.

Thực tế tại nhiều hợp tác xã cho thấy, việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến không chỉ nâng cao chất lượng nông sản mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Đẩy mạnh chuyển đổi số

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng nông sản, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch triển khai Đề án "Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026-2030".

Theo kế hoạch, đến năm 2030, thành phố phấn đấu 95% hội viên, nông dân sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản thực phẩm được tuyên truyền, nâng cao nhận thức về các quy định của pháp luật và chính sách của Trung ương, thành phố về an toàn thực phẩm.

Thành phố cũng đặt mục tiêu hỗ trợ ít nhất 25 sản phẩm OCOP đăng ký truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ chứng nhận 50 sản phẩm đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và các tiêu chuẩn chất lượng khác; hỗ trợ 10 cơ sở đăng ký mã số vùng trồng, vùng nuôi, xây dựng hệ thống mã QR phục vụ truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, khoảng 10.000 hội viên, nông dân, thành viên hợp tác xã sẽ được đào tạo kiến thức chuyển đổi số, sử dụng nhật ký điện tử, mã QR, IoT, AI trong quản lý sản xuất.

Thành phố cũng sẽ kiểm tra, giám sát 790 hộ, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và xây dựng 79 mô hình nông dân giám sát cộng đồng về an toàn thực phẩm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Hà Nội sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản an toàn; vận động các cơ sở sản xuất ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm; mở rộng các mô hình sản xuất hữu cơ, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và công nghệ sinh học trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, để nâng cao hiệu quả các chuỗi nông sản an toàn, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ tiếp tục rà soát, quy hoạch vùng sản xuất tập trung gắn với nhu cầu thị trường; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã đầu tư đổi mới công nghệ, chế biến sâu và ứng dụng chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi giá trị. Thành phố cũng tăng cường liên kết với các tỉnh, thành phố nhằm mở rộng nguồn cung nông sản an toàn, đồng thời hỗ trợ các cơ sở sản xuất hoàn thiện hồ sơ truy xuất nguồn gốc, mã số vùng trồng, vùng nuôi và các chứng nhận chất lượng phục vụ tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu.

Cùng với việc hỗ trợ phát triển sản xuất, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát chất lượng vật tư nông nghiệp, an toàn thực phẩm sẽ tiếp tục được thực hiện thường xuyên, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ngoài ra, ngành nông nghiệp và môi trường sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ với hệ thống siêu thị, chợ đầu mối, sàn thương mại điện tử và các doanh nghiệp chế biến, qua đó xây dựng chuỗi cung ứng nông sản an toàn, minh bạch, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô trên thị trường trong nước và quốc tế.