Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII: Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao năng lực quản lý an toàn bức xạ và hạt nhân

Hoàn thiện hệ thống pháp quy, đáp ứng yêu cầu phát triển mới

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, hội nghị được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực chuẩn bị triển khai chương trình điện hạt nhân, đầu tư xây dựng lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu mới, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình trong nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội.

Theo Bộ trưởng, đây là diễn đàn quan trọng để các cơ quan quản lý, địa phương, chuyên gia, tổ chức quốc tế, cơ sở bức xạ và cơ sở hạt nhân cùng đánh giá thực trạng công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân. Đồng thời trao đổi kinh nghiệm, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh trong các hoạt động năng lượng nguyên tử.

Bộ trưởng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận ba nhóm nội dung trọng tâm, gồm: Đánh giá việc tổ chức thi hành pháp luật về năng lượng nguyên tử, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao năng lực cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia về tổ chức, nhân lực, kỹ thuật, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý, địa phương, cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân và các tổ chức quốc tế, xây dựng văn hóa an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân.

Theo chương trình, phiên toàn thể của hội nghị có các tham luận về công tác quản lý nhà nước đối với an toàn bức xạ và hạt nhân giai đoạn 2026-2035; công tác quản lý trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; các xu hướng phát triển lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), cùng tọa đàm chuyên sâu về quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Xây dựng cơ quan pháp quy hiện đại, đủ năng lực quản lý toàn bộ vòng đời dự án

Thông tin về định hướng công tác pháp quy hạt nhân giai đoạn 2026-2035, Cục trưởng Cục An toàn bức xạ và hạt nhân Nguyễn Hoàng Linh cho biết, nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ quan pháp quy hiện đại, đủ năng lực quản lý toàn bộ vòng đời các dự án điện hạt nhân; trong đó phát triển nguồn nhân lực được xác định là yếu tố then chốt để thực hiện công tác thẩm định, cấp phép và giám sát các công nghệ điện hạt nhân thế hệ mới.

Theo định hướng được trình bày tại hội nghị, giai đoạn 2026-2035 sẽ tập trung triển khai Chiến lược phát triển năng lượng nguyên tử; hoàn thiện thể chế và hành lang pháp lý; xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn; hiện đại hóa cơ quan an toàn bức xạ và hạt nhân quốc gia; tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương; mở rộng hợp tác quốc tế và phát triển nguồn nhân lực.

Đối với công tác xây dựng cơ quan pháp quy, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân đặt mục tiêu kiện toàn tổ chức, hiện đại hóa công tác quản lý thông qua nền tảng số và hệ thống cảnh báo sớm; nâng cao năng lực thẩm định, thanh tra, kiểm tra, giám sát toàn bộ vòng đời dự án điện hạt nhân, đồng thời hình thành mạng lưới tổ chức hỗ trợ kỹ thuật trong và ngoài nước.

Trong giai đoạn tới, Cục cũng xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực với các chương trình trọng điểm trong nước và quốc tế, tập trung vào hệ thống pháp quy, an toàn hạt nhân, đánh giá địa điểm, hồ sơ an toàn nhà máy điện hạt nhân và các chuyên ngành kỹ thuật chuyên sâu.

Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII diễn ra trong hai ngày 30 và 31-7 với sự tham dự của hơn 400 đại biểu đến từ các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, các cơ sở bức xạ, cơ sở hạt nhân cùng các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và nhiều tổ chức quốc tế. Hội nghị được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp quy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn bức xạ và hạt nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.