Phụ nữ Yên Bài khởi nghiệp từ tài nguyên bản địa

Đánh thức tiềm năng

Giữa vùng đất giàu tiềm năng về thiên nhiên và văn hóa, một mô hình kinh tế tập thể do phụ nữ làm chủ đang mở ra hướng đi mới, kết nối sản xuất nông nghiệp, dược liệu bản địa với du lịch trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe. Chị Hoàng Thị Hồng Nga, sinh năm 2001, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch chăm sóc sức khỏe và phát triển nông dược Ba Vì GREEN (thôn Bài, xã Yên Bài) cho biết, xuất phát từ mong muốn khai thác hiệu quả những lợi thế sẵn có của quê hương, chị cùng 7 thành viên đã quyết định thành lập hợp tác xã với định hướng phát triển kinh tế dựa trên tài nguyên bản địa.

Hiện nay, hợp tác xã liên kết với 11 hộ dân địa phương. Các hộ vừa duy trì sản xuất nông nghiệp, vừa phát huy thế mạnh trồng cây dược liệu, chế biến ẩm thực truyền thống, làm nghề thủ công và gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa để tạo thành chuỗi sản phẩm, dịch vụ phục vụ du lịch. Theo chị Hoàng Thị Hồng Nga, điều mà Ba Vì GREEN hướng tới không đơn thuần là đưa khách đến tham quan mà còn giúp du khách hiểu sâu hơn về thiên nhiên, trải nghiệm các phương pháp chăm sóc sức khỏe từ cây thuốc bản địa, khám phá văn hóa Mường và kết nối với đời sống của người dân địa phương.

Quan trọng hơn, hợp tác xã mong muốn người dân địa phương, đặc biệt là phụ nữ, không chỉ là người tham gia cung cấp dịch vụ mà thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển. Mỗi người dân vừa trực tiếp tạo ra sản phẩm, vừa được hưởng lợi từ chính những giá trị của quê hương, đồng thời góp phần gìn giữ tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa truyền thống.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Hợp tác xã Ba Vì GREEN đã phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội và Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Yên Bài tổ chức lớp tập huấn cho 65 hội viên phụ nữ về phát triển kinh tế nông hộ từ tài nguyên bản địa, từng bước trang bị kiến thức, kỹ năng xây dựng sản phẩm, phát triển dịch vụ và đón khách du lịch. Trong thời gian tới, hợp tác xã sẽ tiếp tục xây dựng vùng nguyên liệu dược liệu và nông sản theo hướng bền vững; phát triển các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ nguồn dược liệu địa phương; kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm, bảo tồn bản sắc văn hóa Mường, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số và thương mại điện tử nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo bà Hoàng Thị Minh Quyền, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Yên Bài, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Yên Bài có diện tích hơn 68km² với dân số trên 21.000 người; trong đó đồng bào dân tộc Mường chiếm khoảng 45%. Đây là địa phương hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế xanh với hệ sinh thái tự nhiên đa dạng, khí hậu mát mẻ, vùng dược liệu phong phú, nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng cùng kho tàng văn hóa Mường được gìn giữ khá nguyên vẹn. Những lợi thế này tạo nền tảng quan trọng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã nhận thấy mặc dù nhiều hội viên đã mạnh dạn phát triển kinh tế gia đình, tích lũy được kinh nghiệm sản xuất và mong muốn mở rộng quy mô nhưng vẫn gặp không ít khó khăn. Phần lớn các hộ sản xuất còn hoạt động riêng lẻ, quy mô nhỏ, thiếu sự liên kết; sản phẩm chưa xây dựng được thương hiệu; việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số cũng như kết nối thị trường còn hạn chế. Đây cũng là những rào cản phổ biến đối với phụ nữ khi khởi nghiệp và phát triển kinh tế.

Liên kết để nâng cao giá trị

Từ thực tế đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã xác định cần xây dựng một mô hình liên kết đủ năng lực tập hợp các hộ sản xuất, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên bản địa, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho hội viên. Mô hình hợp tác xã do phụ nữ làm chủ được đánh giá là phù hợp nhất. Theo bà Hoàng Thị Minh Quyền, việc thành lập hợp tác xã không chỉ dừng ở việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý mà là cả một quá trình chuẩn bị bài bản.

Dưới sự chỉ đạo của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội và sự phối hợp của chính quyền địa phương, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã tiến hành khảo sát nhu cầu, đánh giá tiềm năng của từng hộ hội viên; tuyên truyền Luật Hợp tác xã năm 2023, phổ biến các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể và lợi ích của việc liên kết sản xuất theo mô hình hợp tác xã. Với sự hỗ trợ đó, Hợp tác xã Du lịch chăm sóc sức khỏe và phát triển nông dược Ba Vì GREEN chính thức đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã. “Chúng tôi kỳ vọng, không chỉ là sự ra đời của một hợp tác xã mới mà còn là hình thành mô hình kinh tế tập thể do phụ nữ làm chủ, lấy tài nguyên bản địa làm nền tảng và chuyển đổi xanh làm định hướng phát triển lâu dài. Đây cũng là mô hình góp phần cụ thể hóa chủ trương của thành phố về phát triển kinh tế tập thể, phát huy vai trò của phụ nữ trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tạo việc làm, nâng cao thu nhập và đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”- bà Quyền nói.

Tại lễ ra mắt Hợp tác xã Du lịch chăm sóc sức khỏe và phát triển nông dược Ba Vì GREEN, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội Lê Kim Anh cho biết, việc thành lập Hợp tác xã Ba Vì GREEN là một trong những hoạt động cụ thể hóa Đề án số 01 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ các hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030.

Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố đã tích cực hỗ trợ hội viên tư vấn thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ quản lý; tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực quản trị và chuyển đổi số; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ sản phẩm; đồng hành cùng phụ nữ khởi nghiệp theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đến nay, với sự hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, toàn thành phố đã thành lập được 40 hợp tác xã và 45 tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý, quy tụ khoảng 900 thành viên, tạo việc làm cho hơn 1.000 lao động nữ.

Để Hợp tác xã Ba Vì GREEN hoạt động hiệu quả trong thời gian tới, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Yên Bài kiến nghị Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố cùng các sở, ngành tiếp tục quan tâm hỗ trợ đào tạo nâng cao năng lực quản trị; tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, tăng cường sự đồng hành của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn để hợp tác xã từng bước hoàn thiện mô hình, phát triển chuyên nghiệp, hiệu quả, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế tập thể gắn với du lịch chăm sóc sức khỏe và khai thác bền vững tài nguyên bản địa của vùng đất dưới chân núi Ba Vì.