Mặt trận cơ sở: Cầu nối tạo đồng thuận, gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng

Lấy sự đồng thuận làm thước đo

Là địa phương đồng thời triển khai hai dự án trọng điểm của thành phố gồm cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo, phường Hồng Hà phải thu hồi hơn 338.000m² đất trên địa bàn. Đây là nhiệm vụ đặc biệt khó khăn khi phía sau mỗi quyết định thu hồi đất là hàng nghìn câu chuyện về nơi ở, sinh kế và cuộc sống của người dân.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Hồng Hà Trần Thị Thanh Vân, muốn giải phóng mặt bằng thành công, trước hết phải tạo được niềm tin của nhân dân. Vì vậy, MTTQ phường xác định phương châm xuyên suốt là “lắng nghe để thấu hiểu, đồng hành để tạo đồng thuận”.

Ngay từ đầu, MTTQ phường đã tham mưu cấp ủy xây dựng kế hoạch dân vận bài bản, phân công cán bộ Mặt trận và các tổ chức thành viên bám sát từng địa bàn, từng hộ dân để nắm chắc hoàn cảnh, tâm tư và những khó khăn phát sinh. Thay vì chỉ tuyên truyền chính sách, cán bộ Mặt trận dành nhiều thời gian lắng nghe những lo lắng rất đời thường của người dân.

Chính việc đi từ những điều người dân quan tâm nhất đã giúp nhiều khúc mắc được tháo gỡ ngay từ cơ sở. Trong giai đoạn cao điểm, MTTQ phường được giao làm cơ quan thường trực tiếp công dân, duy trì điểm tiếp dân từ 8 giờ đến 22 giờ hằng ngày, kể cả cuối tuần. Hơn 640 lượt công dân với hàng trăm ý kiến liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đều được tổng hợp, phân loại và báo cáo cấp ủy hằng ngày để chỉ đạo giải quyết.

Điểm đáng chú ý là MTTQ không chỉ dừng ở việc tiếp nhận kiến nghị mà còn trực tiếp tham gia hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, giải thích chính sách, hỗ trợ chi trả tiền bồi thường, vận động bàn giao mặt bằng, theo dõi tiến độ xử lý và tiếp tục đồng hành cùng người dân sau khi chuyển đến nơi ở mới.

Song song với đó, nhiều cuộc đối thoại trực tiếp giữa chính quyền với người dân được tổ chức. Nhờ cách làm kiên trì ấy, cả hai dự án cầu Tứ Liên và cầu Trần Hưng Đạo trên địa bàn phường đều hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng đúng tiến độ thành phố giao.

Chìa khóa "ba cùng"

Nếu phường Hồng Hà tạo dấu ấn bằng mô hình “Dân vận khéo”, tại phường Ô Chợ Dừa, phương châm “Ba cùng” gồm: "cùng đi, cùng nghe, cùng giải thích” đã trở thành chìa khóa giúp tháo gỡ một trong những dự án từng được xem là “điểm nghẽn” của thành phố - Dự án đường Vành đai 1.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Ô Chợ Dừa Đào Thị Minh Hiền, thành công lớn nhất của dự án là toàn bộ 591 hộ dân tự nguyện bàn giao mặt bằng trước khi cơ quan chức năng phải ban hành thông báo cưỡng chế.

Để có được kết quả đó, cán bộ Mặt trận không chỉ đến từng hộ dân trong các buổi làm việc chính thức mà còn chủ động gặp gỡ tại các quán nước, những nơi người dân dễ chia sẻ nhất. Việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà” không đơn thuần là tuyên truyền mà còn để hiểu rõ từng hoàn cảnh, từng vướng mắc cụ thể.

Sau khi lắng nghe, các ý kiến được tổng hợp để chính quyền tổ chức đối thoại theo từng nhóm vấn đề, từng nhóm đối tượng. Thay vì áp dụng một cách làm chung, phường còn triển khai phương thức “phân luồng tuyên truyền”, phát huy vai trò của đảng viên, hội viên các đoàn thể, người có uy tín trong từng gia đình và khu dân cư để lan tỏa sự đồng thuận.

Theo đồng chí Đào Thị Minh Hiền, khi người dân đã đồng thuận thì chính quyền cần khẩn trương hoàn thiện các thủ tục liên quan, đồng thời tiếp tục hỗ trợ việc di chuyển tài sản, ổn định cuộc sống để người dân cảm nhận được sự quan tâm thực chất chứ không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành nhiệm vụ.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đến nay dự án bãi đỗ xe, nhà để xe và hạ tầng kỹ thuật tiếp nối Dự án đường Vành đai 1 cũng đang nhận được sự đồng thuận tích cực của người dân, hướng tới mục tiêu không phát sinh trường hợp phải cưỡng chế.

Bài học ấy cũng được minh chứng tại xã Bình Minh, nơi dự án mở rộng Quốc lộ 21B đi qua với diện tích giải phóng mặt bằng khoảng 41.000m², ảnh hưởng gần 800 hộ dân.

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh Nguyễn Văn Huy, MTTQ xã đã huy động từ bí thư chi bộ, trưởng thôn, Ban Công tác Mặt trận đến các đoàn thể và người có uy tín cùng tham gia vận động. Điểm khác biệt là không tuyên truyền một chiều mà tập trung lắng nghe ý kiến người dân. Nhiều trường hợp, cán bộ phải nhiều lần đến tận nhà vào buổi tối hoặc ngày nghỉ để trao đổi, giải thích.

Bên cạnh việc bảo đảm thực hiện đầy đủ chính sách bồi thường theo quy định, địa phương còn giúp người dân hiểu rõ lợi ích lâu dài của dự án đối với phát triển giao thông, kinh tế và nâng cao giá trị đất đai trong khu vực.

Bà Nguyễn Thị Lan (xã Bình Minh), một trong những hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng, chia sẻ, ban đầu gia đình không khỏi băn khoăn vì phải rời ngôi nhà đã gắn bó. Trong suốt quá trình triển khai, cán bộ Mặt trận, tổ dân phố và các đoàn thể nhiều lần đến gặp gỡ, lắng nghe tâm tư, giải thích rõ các quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng như hướng dẫn hoàn thiện các thủ tục cần thiết.

“Điều khiến chúng tôi yên tâm không chỉ là chính sách được công khai, minh bạch mà còn là thái độ tận tình, trách nhiệm của cán bộ nên gia đình cảm nhận được sự sẻ chia. Khi người dân được tôn trọng và bảo đảm quyền lợi chính đáng thì sẽ sẵn sàng đồng hành với chủ trương chung”, bà Lan bày tỏ.

Thực tiễn từ phường Hồng Hà, Ô Chợ Dừa và xã Bình Minh cho thấy, giải phóng mặt bằng không chỉ là câu chuyện của các quyết định hành chính hay phương án bồi thường. Điều quyết định thành công chính là sự đồng thuận của người dân, mà muốn có được điều đó cần một quá trình dân vận kiên trì, chân thành và trách nhiệm.