Xóa bất cập trong quản lý, vận hành chợ dân sinh
Tại một số xã, phường như Tây Mỗ, Xuân Phương (Hà Nội) đang tồn tại thực trạng nhiều chợ dân sinh được xây mới với tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ đồng nhưng chậm đưa vào sử dụng, thậm chí bỏ hoang nhiều năm.
Trong khi đó, ngay khu vực lân cận người dân tràn ra đường lập chợ cóc để buôn bán, gây cản trở giao thông cùng nhiều hệ lụy khác. Vấn đề này đang rất cần các cơ quan chức năng, chính quyền các địa phương của Hà Nội vào cuộc quyết liệt hơn nữa trong quản lý, vận hành chợ dân sinh.
Đường giao thông thành chợ cóc
Cứ tầm cuối giờ chiều, giao thông trên tuyến đường Tây Mỗ (phường Tây Mỗ, Hà Nội) lại trở nên khó khăn. Một phần vì lưu lượng phương tiện tăng cao, phần khác vì dọc hai bên đường ken đặc hàng quán, cơ sở kinh doanh chiếm dụng trái phép lòng đường, vỉa hè làm nơi buôn bán. Nhiều người trên đường đi làm về tranh thủ tạt vào mua hàng khiến hai bên đường vô cùng lộn xộn, ùn ứ.
Cách đường Tây Mỗ không xa, đường Quang Tiến cũng trong tình trạng tương tự khi nhiều năm qua biến thành “chợ cóc”. Cuối giờ chiều hằng ngày, từ đầu đường Quang Tiến (đoạn giao với đường Đại Mỗ) đến ngõ rẽ vào khu di tích đền thờ Tam Đại Vương gần như bị bịt kín bởi các loại hàng quán hai bên đường. Các phương tiện khi đi qua đoạn đường này đều buộc phải giảm tốc độ, chậm chạp nối đuôi nhau luồn lách qua từng khoảng trống nhỏ.
Chợ cóc lấn chiếm lòng đường, vỉa hè vốn không phải chuyện mới ở Hà Nội, song tình trạng đang xảy ra tại các tuyến đường Tây Mỗ, Quang Tiến… lại ẩn chứa nghịch lý đáng bàn: Nhu cầu buôn bán của người dân ngày càng lớn, còn các khu chợ dân sinh được đầu tư quy mô tại khu vực dường như triển khai rất chậm… Cách hai tuyến đường này không xa là dự án xây dựng chợ Tây Mỗ, nằm trên phố Cầu Cốc, có tổng diện tích san nền là 4.047m2, với tổng vốn đầu tư hơn 28 tỷ đồng, nhưng nhiều năm chậm tiến độ. Dự án chợ Tây Mỗ được phê duyệt (sau khi được chấp thuận điều chỉnh chủ đầu tư và tên dự án đầu tư xây dựng cơ bản) ngày 30-10-2014. Ngoài khu nhà chợ chính cao 2 tầng với quy mô 90 điểm kinh doanh, chợ còn có một khu bán hàng ngoài trời có mái che quy mô 40 điểm kinh doanh và 1 khu bán hàng ngoài trời không có mái che, quy mô 40 điểm kinh doanh...
Khẩn trương gỡ “nút thắt”
Sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, những tồn tại đang từng bước được rà soát, tháo gỡ, mở ra kỳ vọng các khu chợ sẽ sớm hoạt động, phục vụ nhu cầu dân sinh và tránh lãng phí nguồn lực đầu tư… Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Tây Mỗ cho biết, hiện dự án xây dựng chợ dân sinh Tây Mỗ đã hoàn thành các hạng mục xây dựng cơ bản. Theo kế hoạch, chợ Tây Mỗ sẽ được đưa vào khai thác trong tháng 9-2026 tới đây.
Cũng theo đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Tây Mỗ, những tồn tại trong quá trình triển khai xây dựng chợ Tây Mỗ chủ yếu phát sinh và tồn tại thời điểm trước ngày 1-7-2025. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Tây Mỗ lập tức vào cuộc, xử lý tồn tại, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ dự án. Nếu tính từ ngày 1-7-2025 đến nay thì có thể thấy tiến độ thực hiện dự án chợ Tây Mỗ đã được đẩy rất nhanh. Hiện tại, dự án về cơ bản đã xong, chỉ chờ hoàn thành thủ tục cuối cùng để đưa vào khai thác...
Không riêng phường Tây Mỗ, tình trạng tương tự cũng diễn ra tại chợ Xuân Phương (phường Xuân Phương). Dự án đầu tư xây dựng chợ Xuân Phương được phê duyệt từ năm 2015, với tổng vốn đầu tư gần 29 tỷ đồng. Dự án bắt đầu thi công từ năm 2017. Đến đầu năm 2019, khi hoàn thành khoảng 60% khối lượng, việc thi công bị đình trệ.
Đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường Xuân Phương cho biết, sau một thời gian dừng thi công, dự án chợ Xuân Phương mới đây đã được khởi động trở lại. Vừa rồi, dự án đã thay nhà thầu xây lắp mới để thực hiện các hạng mục còn lại. Đến nay, dự án cơ bản gần hoàn thành. Đại diện đơn vị này thừa nhận, nhu cầu được vào chợ của người dân và tiểu thương địa phương là rất lớn. Chính quyền phường đang đốc thúc đơn vị thi công hoàn thành các hạng mục còn lại, phấn đấu chậm nhất trong năm 2026 đưa chợ Xuân Phương vào hoạt động…
Hy vọng, với sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, các chợ dân sinh với quy mô hiện đại ở các phường: Tây Mỗ, Xuân Phương nói riêng và toàn thành phố nói chung sẽ sớm đi vào hoạt động, góp phần lập lại trật tự trên địa bàn, phục vụ nhu cầu mua bán của người dân, thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững…
Kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam: “Điểm yếu trong việc lập dự án xây chợ là thiếu khảo sát xã hội học. Nhiều khu chợ được xây dựng dựa trên ý chí của nhà quản lý hoặc chủ đầu tư mà bỏ qua thói quen, tập quán sinh hoạt của cộng đồng dân cư khu vực đó. Vị trí chợ không thuận lợi, thiết kế bên trong bí bách, phân khu ngành hàng thiếu hợp lý khiến cả người bán lẫn người mua đều e ngại. Nếu vị trí thực sự không còn phù hợp để làm chợ truyền thống, cần mạnh dạn đề xuất chuyển đổi công năng sử dụng để tránh lãng phí quỹ đất và nguồn vốn xã hội”.