Người cựu chiến binh giữ trọn nghĩa tình người lính
Gần 30 năm qua, cựu chiến binh, bệnh binh Nguyễn Như Bích, Ủy viên Ban chấp hành Cựu chiến binh phường Đông Ngạc, Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh Tổ dân phố Đống 2 luôn tận tụy với công tác Hội Cựu chiến binh, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các hoạt động vì cộng đồng. Với ông, rời quân ngũ không có nghĩa là khép lại hành trình cống hiến mà là tiếp tục sống có trách nhiệm với quê hương bằng những việc làm bình dị mỗi ngày.
Tuổi 17 theo tiếng gọi non sông
Ở tuổi ngoài 70, cựu chiến binh Nguyễn Như Bích vẫn đều đặn có mặt trong hầu hết các hoạt động của Hội Cựu chiến binh phường Đông Ngạc. Người dân trong khu dân cư đã quen với hình ảnh người Chi hội trưởng tóc bạc, dáng đi nhanh nhẹn, luôn có mặt từ sớm trong những buổi vệ sinh môi trường, dâng hương tri ân, tuyên truyền hay các hoạt động thiện nguyện. Ông bảo, có lẽ nếp sống của người lính đã theo ông suốt hơn nửa thế kỷ, đến mức “ở nhà nhiều lại thấy nhớ việc”. "Còn sức khỏe thì mình còn làm. Nếu chỉ quanh quẩn ở nhà, tôi thấy buồn lắm. Được gặp đồng đội, được góp sức cho địa phương, ngày nào cũng thấy mình còn có ích”, ông Bích bộc bạch.

Ông Nguyễn Như Bích từng có những năm tháng tuổi trẻ gắn với những chiếc xe tăng giữa khói lửa chiến tranh. Năm 1968, khi mới 17 tuổi, ông lên đường nhập ngũ theo lệnh tổng động viên. Khi ấy, chàng trai đang ngồi trên ghế phổ thông mang theo niềm háo hức của tuổi trẻ, xem việc được phục vụ Tổ quốc là niềm vinh dự lớn nhất.
“Lúc đó bố mẹ lo lắm vì tôi là con trai duy nhất trong nhà. Không ai muốn con mình ra chiến trường giữa lúc bom đạn ác liệt. Nhưng trước lời kêu gọi của Tổ quốc, gia đình vẫn động viên tôi lên đường”, ông Bích nhớ lại.
Sau thời gian huấn luyện tại Hòa Bình, ông được đào tạo chuyên ngành sửa chữa xe tăng, thiết giáp. Không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, ông cùng đồng đội đảm nhận nhiệm vụ sửa chữa, đại tu những chiếc xe tăng bị hư hỏng để kịp thời đưa trở lại phục vụ chiến đấu. "Công việc của chúng tôi là làm sao để những chiếc xe tăng tiếp tục lăn bánh. Mỗi lần bàn giao xong một chiếc xe, ai cũng vui vì nghĩ rằng mình đã góp thêm một phần sức mạnh cho chiến trường", ông Bích kể.

Đó là công việc âm thầm nhưng đầy gian nan. Những người lính kỹ thuật luôn phải chạy đua với thời gian trong điều kiện thiếu thốn để từng chiếc xe kịp trở lại đơn vị chiến đấu.
Ký ức khiến ông nhớ nhất là những ngày cuối tháng 12-1972, khi Hà Nội bước vào trận “Điện Biên Phủ trên không”. Giữa lúc đang sửa chữa xe tăng, tiếng còi báo động vang lên, máy bay B-52 của Mỹ trút bom xuống khu vực. Không kịp tìm nơi trú ẩn, ông vội chui vào tháp pháo của chính chiếc xe tăng đang sửa chữa để tránh bom. “Hơn 50 năm rồi nhưng tôi vẫn nhớ như in khoảnh khắc ấy. Bom đạn ở rất gần, chỉ biết chui vào chiếc xe tăng để tránh”, ông trầm ngâm.
Chiến tranh cũng để lại những dấu ấn không thể phai mờ trên cơ thể người lính kỹ thuật. Trong một lần nối xích xe tăng, ông gặp tai nạn lao động, bị dập nát một đốt ngón tay. Sau thời gian điều trị tại Bệnh viện 109, khi sức khỏe vừa tạm ổn định, ông xin trở lại đơn vị bởi phía sau còn rất nhiều phương tiện đang chờ sửa chữa để kịp trở lại chiến trường. “Hơn một tháng là tôi xin về làm tiếp rồi. Xe tăng còn chờ sửa nhiều lắm, anh em đều đang rất bận. Mình nghỉ lâu cũng sốt ruột”, ông nói. Với ông, đó là lựa chọn rất tự nhiên của người lính trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác tại Nhà máy Z179, rồi chuyển ngành sang Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sau đó làm việc tại Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, từng có thời gian công tác tại Đức trước khi nghỉ hưu. Dù ở cương vị nào, người cựu quân nhân ấy vẫn giữ nguyên tác phong kỷ luật, trách nhiệm và tinh thần cống hiến đã được rèn luyện trong quân ngũ.
Giữ trọn nghĩa tình trong cuộc sống đời thường
Trở về địa phương, cựu chiến binh Nguyễn Như Bích lại tiếp tục cống hiến bằng trách nhiệm của một người cựu chiến binh. Từ năm 1999, ông gắn bó với công tác Hội Cựu chiến binh tại địa phương, nhiều năm đảm nhiệm cương vị Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh tổ dân phố Đống 2, đồng thời tham gia công tác Mặt trận và nhiều hoạt động của khu dân cư. Với ông, người lính khi rời quân ngũ không có nghĩa là hết trách nhiệm với cộng đồng.
"Tôi luôn nghĩ người lính, dù còn trong quân ngũ hay đã trở về đời thường, đều có trách nhiệm với cộng đồng. Khi còn sức khỏe, còn làm được việc thì mình tiếp tục cống hiến. Tham gia công tác Hội Cựu chiến binh cũng là cách góp phần xây dựng địa phương, động viên hội viên và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Đó là việc tôi làm bằng trách nhiệm và cũng là niềm vui của bản thân", ông chia sẻ.
Dưới sự lãnh đạo cua Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh phường, Chi hội Cựu chiến binh tổ dân phố Đống 2 nhiều năm trở thành lực lượng nòng cốt trong các phong trào của địa phương. Các hội viên tích cực tham gia công tác hòa giải, giữ gìn an ninh trật tự, vận động nhân dân thực hiện giải phóng mặt bằng, xây dựng đô thị văn minh, chung tay cùng cấp ủy, chính quyền giải quyết nhiều nhiệm vụ ở cơ sở.

Ảnh: Hồng Nhung
Ông đặc biệt quan tâm đến các hoạt động tri ân, chăm lo người có công và giáo dục truyền thống. Hằng năm, Chi hội đều phối hợp tổ chức thăm hỏi gia đình chính sách, dâng hương tại Đài tưởng niệm liệt sĩ, đồng thời tổ chức các buổi nói chuyện truyền thống cho hàng nghìn học sinh trên địa bàn. Theo ông Bích, đó là cách để thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình và sự hy sinh của lớp người đi trước.
Không chỉ tích cực trong công tác Hội, ông còn luôn đi đầu trong các hoạt động thiện nguyện. Trong đại dịch Covid-19, ông cùng Ban Chi hội vận động hội viên chấp hành nghiêm các quy định phòng, chống dịch và ủng hộ Quỹ phòng, chống Covid-19. Khi cơn bão số 3 (Yagi) gây thiệt hại nặng nề tại các tỉnh phía Bắc, ông cùng gia đình trực tiếp mang nhu yếu phẩm, thiết bị đến hỗ trợ người dân và các điểm trường ở Yên Bái.
Gia đình ông cũng nhiều lần tự nguyện đóng góp hàng chục triệu đồng cho các quỹ an sinh, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi và nhiều chương trình xã hội khác. Với ông, sẻ chia không phải điều gì lớn lao, mà đơn giản là khi còn sức khỏe thì còn cố gắng góp một phần cho cộng đồng.
Bên cạnh đó, nhiều mô hình do Chi hội triển khai đã trở thành điểm sáng của địa phương như “Đoạn đường cựu chiến binh tự quản”, phân luồng giao thông trước cổng Trường Tiểu học Cổ Nhuế 2A, những chuyến về nguồn hay đội văn nghệ “Mãi mãi là Bộ đội Cụ Hồ”. Những việc làm bình dị ấy được duy trì bằng tinh thần trách nhiệm và sự gắn kết của những người lính năm xưa.

Điều khiến ông trăn trở nhất vẫn là làm sao để thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hòa bình. Vì vậy, nhiều năm qua, ông cùng đồng đội đã trực tiếp đến các trường học kể lại những câu chuyện về chiến tranh, tình đồng đội và trách nhiệm của người lính. “Thế hệ chúng tôi đã trải qua chiến tranh nên càng hiểu giá trị của độc lập, tự do. Các bạn trẻ hôm nay có điều kiện học tập, làm việc tốt hơn rất nhiều, vì vậy hãy cố gắng học tập, rèn luyện và sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội”, ông bày tỏ.
Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Đông Ngạc Lê Văn Vinh đánh giá, cựu chiến binh Nguyễn Như Bích là một trong những cán bộ Hội tiêu biểu, luôn tận tụy, trách nhiệm và có nhiều đóng góp tích cực cho công tác Hội cũng như các phong trào tại địa phương. Trên cương vị công tác, ông Bích cùng tập thể Hội triển khai hiệu quả nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tri ân người có công, tổ chức gặp mặt truyền thống và chăm lo đời sống hội viên. Với tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và những cống hiến bền bỉ suốt nhiều năm, ông luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trở thành tấm gương cựu chiến binh mẫu mực, được cán bộ, hội viên và nhân dân địa phương tin yêu, quý trọng.
Những phần thưởng, danh hiệu mà cựu chiến binh Nguyễn Như Bích được trao tặng là sự ghi nhận xứng đáng cho những cống hiến không mệt mỏi của ông trong cả thời chiến và thời bình. Năm 1985, ông được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng Huy chương Kháng chiến hạng Nhất vì thành tích trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đến năm 2025, ông tiếp tục được UBND thành phố Hà Nội trao tặng danh hiệu "Người tốt, việc tốt". UBND phường cũng tặng Giấy khen ghi nhận những đóng góp bền bỉ trong công tác Hội và các hoạt động vì cộng đồng.
Khi được hỏi điều gì khiến ông gắn bó với công tác xã hội suốt nhiều năm sau ngày nghỉ hưu, ông Bích chỉ cười hiền: “Còn sức khỏe thì còn làm. Được gặp đồng đội, được góp sức cho địa phương là niềm vui của tôi”. Có lẽ cũng bởi suy nghĩ giản dị ấy mà hơn nửa thế kỷ sau ngày rời quân ngũ, người cựu chiến binh Nguyễn Như Bích vẫn chưa bao giờ thực sự rời “trận tuyến”. Chỉ khác rằng, hôm nay, trận tuyến của ông không còn là những chiếc xe tăng cần sửa chữa hay những ngày tránh bom B-52, mà là hành trình bền bỉ vun đắp nghĩa tình, lan tỏa trách nhiệm và góp phần xây dựng khu dân cư ngày một văn minh, đoàn kết. Đó cũng là phẩm chất đẹp của người lính Bộ đội Cụ Hồ được gìn giữ và tiếp nối trong cuộc sống hôm nay.