Thùng rác công cộng cần được sử dụng đúng mục đích

Trước những phản ánh này, ngành chức năng và Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) đều khẳng định sẽ tiếp thu, tăng cường thu gom và hoàn thiện cơ chế phối hợp để khắc phục tồn tại.

Thùng rác công cộng bị "biến tướng" công năng

Việc rác thải chất đống quanh các thùng rác công cộng kết hợp quảng cáo trên nhiều tuyến phố như Nguyễn Chí Thanh, Nguyên Hồng, đường Láng, Nguyễn Khánh Toàn... thời gian qua đã thu hút sự quan tâm của dư luận. Hình ảnh các bao rác sinh hoạt chất quanh chân cột quảng cáo khiến nhiều người cho rằng mô hình này chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, hệ thống thùng rác công nghệ được triển khai theo Quyết định số 7356/QĐ-UBND nhằm phục vụ người đi đường, khách vãng lai và khách du lịch bỏ các loại rác vụn phát sinh trong quá trình lưu thông. Vì chỉ phục vụ rác vụn nên các thùng được thiết kế dung tích nhỏ, khác với các điểm tiếp nhận rác sinh hoạt của hộ gia đình. Đến nay, thành phố đã lắp đặt 1.036 thùng rác công nghệ và đang hoàn thiện thêm 625 vị trí.

Tuy nhiên, trên thực tế, tại nhiều tuyến phố đông dân cư, không ít người dân lại mang túi rác sinh hoạt đến bỏ vào hoặc đặt cạnh các thùng rác này. Khi lượng rác vượt quá sức chứa, rác nhanh chóng tràn ra ngoài, gây mất mỹ quan và phát sinh mùi hôi. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng nhìn nhận, ở một số nơi việc phối hợp giữa đơn vị vận hành, chính quyền địa phương và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường còn chưa chặt chẽ, dẫn đến việc xử lý các điểm phát sinh rác chưa kịp thời.

Ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, qua kiểm tra thực tế, phần lớn các vị trí phát sinh ô nhiễm đều có điểm chung là người dân sử dụng thùng rác công cộng không đúng mục đích. "Thùng rác công nghệ được bố trí để chứa rác vụn của người đi đường chứ không phải nơi tập kết rác sinh hoạt. Muốn khắc phục tình trạng này cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ nâng cao ý thức người dân, tăng cường tuyên truyền của chính quyền cơ sở đến sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị vận hành và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường", ông Nguyễn Văn Quý nhấn mạnh.

Theo chỉ đạo mới của Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường được yêu cầu rà soát toàn bộ vị trí lắp đặt thùng rác công nghệ; xây dựng quy chế phối hợp với đơn vị vận hành và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân chuyển giao rác sinh hoạt đúng thời gian, đúng địa điểm. Đối với khu vực có nhu cầu bỏ rác ngoài giờ, địa phương cần nghiên cứu bố trí các điểm tiếp nhận rác 24/7 với thiết bị lưu chứa phù hợp nhằm giảm tình trạng người dân bỏ rác vào thùng rác công cộng.

URENCO tiếp thu phản ánh, tăng cường thu gom

Đại diện Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hà Nội (URENCO) cho biết, việc thu gom rác tại các thùng rác công cộng hiện được lồng ghép trong quy trình duy trì vệ sinh đường phố ban ngày theo Quyết định số 50/2025/QĐ-UBND. Tần suất thu gom không áp dụng đồng loạt mà được xác định theo từng gói thầu dịch vụ công ích và đặc điểm thực tế của từng địa bàn.

Các thùng rác công cộng được bố trí chủ yếu để tiếp nhận rác vụn phát sinh từ người đi đường và du khách. Tuy nhiên, trên thực tế, tại một số vị trí, thùng rác lại bị sử dụng làm nơi tập kết rác sinh hoạt của hộ gia đình. Lượng rác phát sinh lớn, không đúng công năng khiến thùng nhanh chóng quá tải, rác tràn ra vỉa hè, ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị.

Phó Tổng Giám đốc URENCO Nguyễn Thanh Sơn khẳng định, Công ty nghiêm túc tiếp thu các phản ánh của báo chí và người dân về tình trạng rác tồn đọng tại một số thùng rác công cộng kết hợp quảng cáo.

“Mặc dù nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc một bộ phận người dân sử dụng thùng rác không đúng công năng, URENCO xác định đơn vị duy trì vệ sinh môi trường cần chủ động hơn trong công tác kiểm tra và thu gom. Công ty đã chỉ đạo các chi nhánh tăng cường kiểm tra những vị trí thường xuyên phát sinh rác, bố trí công nhân thu gom kịp thời, hạn chế thấp nhất tình trạng rác tràn ra ngoài hoặc lưu cữu kéo dài, gây mùi hôi và ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị”, ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết.

Bên cạnh việc tăng cường nhân lực và tần suất kiểm tra, URENCO đề xuất Sở Xây dựng xem xét cơ chế cấp phép cho các phương tiện thực hiện nhiệm vụ khắc phục sự cố vệ sinh môi trường được phép lưu thông, hoạt động trong thời gian ban ngày, ngoài các khung giờ cao điểm. Việc tạo điều kiện cho phương tiện chuyên dụng tiếp cận kịp thời những điểm phát sinh rác đột xuất sẽ góp phần nâng cao khả năng xử lý sự cố, bảo đảm chất lượng vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị.

Cùng với đó, URENCO sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, đơn vị quản lý, vận hành hệ thống thùng rác và các cơ quan chức năng rà soát những vị trí còn bất cập, từ đó đề xuất điều chỉnh hoặc bổ sung giải pháp phù hợp, bảo đảm hệ thống thùng rác công cộng được sử dụng đúng mục tiêu ban đầu.

Các chuyên gia môi trường cũng cho rằng, hạ tầng vệ sinh công cộng chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng với ý thức của người sử dụng. Nếu thùng rác dành cho rác vụn tiếp tục bị biến thành nơi chứa rác sinh hoạt thì dù tần suất thu gom được tăng lên, tình trạng quá tải tại các khung giờ cao điểm vẫn khó có thể được xử lý triệt để.

Những phản ánh của báo chí và người dân là cơ sở để cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và đơn vị duy trì vệ sinh môi trường nhìn nhận rõ hơn những bất cập trong quá trình vận hành. Song song với việc URENCO tăng cường kiểm tra, thu gom và xử lý các điểm phát sinh, giải pháp lâu dài cần được triển khai đồng bộ, từ hoàn thiện cơ chế phối hợp, bố trí điểm tiếp nhận rác sinh hoạt phù hợp đến tuyên truyền, nâng cao ý thức của người dân trong việc bỏ rác đúng nơi, đúng thời gian và đúng công năng của từng loại thùng.

Khi trách nhiệm của từng đơn vị được xác định rõ và mỗi người dân thực hiện nghiêm túc các quy định về vệ sinh môi trường, hệ thống thùng rác công cộng mới có thể phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng xanh, sạch, đẹp và văn minh.