El Niño đẩy lạm phát trở lại các nền kinh tế mới nổi

Trong khi nhiều quốc gia kỳ vọng bước sang chu kỳ nới lỏng tiền tệ, thời tiết cực đoan lại nổi lên như một biến số mới của kinh tế toàn cầu.

Theo Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA), xác suất xuất hiện El Niño rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12 lên tới 81%.

Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là một trong những đợt El Niño mạnh nhất kể từ năm 1950. Hiện tượng thời tiết này có thể gây hạn hán tại nhiều khu vực châu Á, mưa lớn ở Nam Mỹ, làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp và nguồn cung lương thực toàn cầu. Giới đầu tư vì thế ngày càng quan tâm đến tác động kinh tế của El Niño, không chỉ những rủi ro về thời tiết.

Tác động được dự báo đặc biệt rõ tại các nền kinh tế mới nổi, nơi người dân dành tỷ trọng lớn thu nhập cho thực phẩm và nông nghiệp vẫn là trụ cột của nền kinh tế.

Theo bà Gillian Edgeworth, nhà quản lý danh mục đầu tư trái phiếu tại Wellington Management, kỳ vọng cắt giảm lãi suất đang thay đổi nhanh chóng. "Bước vào năm nay, nhiều ngân hàng trung ương cho rằng họ vẫn còn dư địa để cắt giảm lãi suất. Và giờ đây, chúng ta thấy các ngân hàng trung ương ngừng cắt giảm, một số thậm chí còn tăng lãi suất," bà nhận định.

Ấn Độ được xem là một trong những quốc gia dễ tổn thương nhất vì gần 70% lượng mưa hằng năm phụ thuộc vào gió mùa. Cục Khí tượng Ấn Độ cảnh báo lượng mưa năm nay có thể xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ, làm giảm năng suất cây trồng và đẩy giá lương thực tăng cao. Trong bối cảnh lạm phát đã vượt mục tiêu 4%, nhiều nhà phân tích cho rằng một đợt "siêu El Niño" có thể khiến Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt.

Áp lực cũng lan rộng khắp châu Á. Nhiều đồng nội tệ suy yếu đang làm gia tăng chi phí nhập khẩu lương thực và năng lượng, qua đó kéo dài sức ép giá cả. Theo ông Gary Tan, nhà quản lý danh mục đầu tư cổ phiếu tại Allspring Global Investments, thị trường hiện dự báo lãi suất sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao tại nhiều quốc gia Nam Á và Đông Nam Á, trong đó có Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan. "Hiện tượng El Niño khiến lạm phát trở nên dai dẳng hơn," ông nhận định.

Tại Mỹ Latinh, Colombia đối mặt với nguy cơ kép khi hạn hán có thể làm giảm sản lượng nông nghiệp và buộc nước này phải tăng cường sử dụng nhiệt điện do mực nước hồ chứa giảm, kéo theo giá điện và lạm phát gia tăng. Theo nhà kinh tế học Dan Pan tại Standard Chartered, Colombia là quốc gia chịu tác động lớn nhất từ lạm phát lương thực và năng lượng do El Niño. Ngân hàng trung ương Peru cũng cảnh báo giá dầu cao kết hợp với ảnh hưởng của El Niño có thể khiến lạm phát vượt mức mục tiêu trong năm nay.

Sức ép còn lan sang châu Phi, nơi nhiều quốc gia như Kenya và Nam Phi phụ thuộc lớn vào nông nghiệp. S&P Global cảnh báo các cú sốc khí hậu có thể làm suy yếu tăng trưởng, gây áp lực lên tài chính công, cán cân thanh toán và hồ sơ tín dụng của một số nền kinh tế.

Tổng hợp