Xã Hòa Xá lan tỏa mạch nguồn tri ân
Tháng 7 hằng năm, khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7), trên quê hương giàu truyền thống cách mạng Hòa Xá, những hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa" lại được triển khai bằng nhiều việc làm cụ thể, thiết thực.
Không chỉ thực hiện đầy đủ chế độ chính sách đối với người có công, địa phương còn huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và cộng đồng để chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, góp phần lan tỏa sâu sắc đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
Trách nhiệm được thể hiện bằng những việc làm cụ thể
Trải qua các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, xã Hòa Xá đã tiễn hàng nghìn người con ưu tú lên đường chiến đấu. Toàn xã có 977 liệt sĩ, 73 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng được phong tặng và truy tặng; hiện có 791 người đang hưởng chế độ ưu đãi hằng tháng, trong đó có 23 thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học nặng và 1 Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống đang được phụng dưỡng.

Những con số ấy không chỉ nhắc nhớ về một vùng quê giàu truyền thống cách mạng mà còn đặt lên vai Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương trách nhiệm gìn giữ, phát huy đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" bằng những hành động thiết thực.
Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026), UBND xã Hòa Xá đã xây dựng kế hoạch tổ chức chuỗi hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa" đồng bộ, chu đáo. Địa phương đã chuyển trao kịp thời 1.198 suất quà của Chủ tịch nước và 1.198 suất quà của thành phố Hà Nội tới các gia đình chính sách với tổng kinh phí hơn 2,99 tỷ đồng. Cùng với đó, từ Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", xã trao 425 suất quà, 50 suất quà và 12 sổ tiết kiệm tình nghĩa tặng các hộ người có công có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Điều đáng quý là công tác tri ân ở xã Hòa Xá không dừng lại ở việc thực hiện đầy đủ chính sách của Nhà nước mà còn được tiếp nối bằng sự chung tay của cộng đồng.
Một trong những dấu ấn giàu ý nghĩa là lễ khởi công xây dựng nhà tình nghĩa tặng bà Phạm Thị Đãi (sinh năm 1941), vợ liệt sĩ Nguyễn Chí Đức (hy sinh năm 1968 tại chiến trường Quảng Binh) ở thôn Bài Lâm. Nhiều năm sống một mình trong căn nhà cấp 4 xuống cấp nghiêm trọng, lại thuộc diện phải tháo dỡ một phần để phục vụ dự án mở rộng tuyến đường 425, bà không có điều kiện xây dựng nơi ở mới.
Trước hoàn cảnh đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã tham mưu cấp ủy, chính quyền vận động doanh nghiệp và các nhà hảo tâm chung tay hỗ trợ. Đến nay, chương trình đã huy động được 100 triệu đồng, cùng một bộ thiết bị nhà tắm trị giá 20 triệu đồng do doanh nghiệp tài trợ để xây dựng căn nhà mới khang trang, giúp gia đình ổn định cuộc sống và có nơi thờ cúng liệt sĩ trang nghiêm.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Trần Duyên Hải khẳng định, việc xây dựng nhà tình nghĩa không chỉ giúp gia đình người có công vượt qua khó khăn về nhà ở mà còn thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", là sự tri ân sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương đối với những hy sinh to lớn của các anh hùng liệt sĩ vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngay sau lễ khởi công, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, cựu chiến binh cùng đông đảo người dân thôn Bài Lâm đã cùng nhau tháo dỡ căn nhà cũ để bàn giao mặt bằng thi công. Những hình ảnh bình dị ấy đã cho thấy tinh thần tri ân không chỉ hiện diện trong các chủ trương, kế hoạch mà còn được cụ thể hóa bằng sự sẻ chia của cả cộng đồng.

Tinh thần ấy tiếp tục được lan tỏa qua nhiều hoạt động ý nghĩa. Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã đến thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hường cùng các gia đình hội viên là thân nhân liệt sỹ, người có công, trao 28 suất quà với tổng trị giá 17,3 triệu đồng. Đoàn Thanh niên xã phối hợp với Trạm Y tế tổ chức khám sức khỏe tổng quát, tư vấn, cấp phát thuốc miễn phí và lập hồ sơ sức khỏe cho thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và người có công tại các thôn Dư Xá, Đặng Giang. Những việc làm ấy tuy giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm chân thành, góp phần chăm lo tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần của những người đã cống hiến cho đất nước.
Để mạch nguồn tri ân tiếp tục chảy mãi
Không chỉ chăm lo đời sống người có công hôm nay, xã Hòa Xá còn dành nhiều tâm sức cho hành trình tìm lại tên tuổi của những người đã ngã xuống.

Thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm quy tập hài cốt, xác định danh tính liệt sĩ, xã hiện có hơn 500 liệt sĩ đã được quy tập tại 6 nghĩa trang trên địa bàn. Đối với những trường hợp chưa xác định được danh tính, địa phương đang tích cực rà soát thông tin, phối hợp với thân nhân lấy mẫu sinh phẩm ADN để phục vụ công tác xác minh. Đây là công việc đòi hỏi nhiều thời gian, sự kiên trì và trách nhiệm, nhưng cũng là cách để trả món nợ ân tình đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Những ngày cuối tháng 7, tại cả 6 nghĩa trang liệt sĩ, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ, cựu chiến binh, hội nông dân, lực lượng dân quân và người dân lại cùng nhau dọn dẹp khuôn viên, chỉnh trang từng phần mộ, chuẩn bị cho lễ dâng hương, thắp nến tri ân.
Khi hàng nghìn ngọn nến sẽ được thắp sáng trong đêm 26-7, đó không chỉ là nghi thức tưởng niệm mà còn là sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người đã hy sinh với các thế hệ hôm nay. Mỗi nén hương, mỗi ngọn nến và mỗi việc làm nghĩa tình đều góp phần nhắc nhở về giá trị của hòa bình, của độc lập và trách nhiệm tiếp nối truyền thống cách mạng.
Điều đáng trân trọng ở xã Hòa Xá không chỉ là số lượng các hoạt động tri ân được tổ chức, mà chính là cách địa phương biến đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" thành những việc làm thường xuyên, có sự chung tay của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, các đoàn thể và nhân dân. Từ những phần quà được trao tận tay, căn nhà tình nghĩa đang được dựng xây, những buổi khám sức khỏe miễn phí, đến hành trình tìm lại danh tính liệt sĩ và những ngọn nến lung linh trong đêm tháng 7..., tất cả đã hòa thành một mạch nguồn tri ân bền bỉ, tiếp thêm động lực để Hòa Xá hôm nay gìn giữ truyền thống, xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp và nghĩa tình.