Nhà ở xã hội:Từ chính sách an sinh đến động lực tăng trưởng
Bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng sống của người dân. Trong bối cảnh đó, công tác phát triển nhà ở xã hội của thành phố không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của người thu nhập thấp, công nhân lao động và các đối tượng chính sách, mà còn trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược thu hút, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và xây dựng thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững.
Thay đổi tư duy phát triển nhà ở xã hội
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, việc bảo đảm chỗ ở ổn định cho người dân đang trở thành một trong những điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Thực tiễn cho thấy, áp lực về nhà ở tại các đô thị lớn ngày càng gia tăng khi giá nhà liên tục tăng cao, vượt quá khả năng chi trả của nhiều người lao động, đặc biệt là lao động trẻ, công nhân và người nhập cư. Không ít người lao động phải dành phần lớn thu nhập cho chi phí thuê nhà, ảnh hưởng đến khả năng tích lũy, chất lượng cuộc sống cũng như quyết định gắn bó lâu dài với Thủ đô.
Khi bài toán an cư chưa được giải quyết, doanh nghiệp sẽ khó ổn định nguồn nhân lực và thành phố cũng khó phát huy hết tiềm năng tăng trưởng. Chính vì vậy, phát triển nhà ở xã hội không còn đơn thuần là chính sách hỗ trợ người thu nhập thấp mà đã trở thành một yêu cầu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Theo Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24-5-2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới, phát triển nhà ở xã hội phải gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, quá trình đô thị hóa và xây dựng thị trường bất động sản ổn định, lành mạnh, bền vững. Nghị quyết số 7/NQ-CP ngày 12-1-2026 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu đến năm 2030, phải hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đề ra đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp. Theo đó, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cụ thể cho từng địa phương; đồng thời yêu cầu các địa phương đưa chỉ tiêu này vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm để tổ chức thực hiện. Những quyết sách này cho thấy, nhà ở xã hội đã được đặt ở vị trí trọng yếu trong chiến lược phát triển quốc gia, thay vì chỉ được nhìn nhận dưới góc độ là một chính sách an sinh xã hội.
Đáng chú ý, cùng với việc hoàn thiện cơ chế, tư duy phát triển thị trường bất động sản cũng đang thay đổi. Nếu trước đây thị trường thường được đánh giá qua tốc độ tăng giá hay số lượng dự án, thì nay tiêu chí quan trọng hơn là khả năng người dân tiếp cận được chỗ ở phù hợp với thu nhập, cùng với yêu cầu phát triển mạnh nhà ở cho thuê.
Theo các chuyên gia bất động sản, khi nhà ở xã hội được nhìn nhận là một bộ phận của chiến lược phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh, điều này sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa không chỉ đối với an sinh xã hội, mà còn đối với thị trường lao động, môi trường đầu tư và sự phát triển bền vững của đô thị.
Hiện thực hóa mục tiêu an cư
Theo Nghị quyết số 7/NQ-CP, Hà Nội được giao hoàn thành 88.666 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030. Trên cơ sở đó, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 60/KH-UBND ngày 12-2-2026 về phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu cao hơn khi phấn đấu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn hộ, triển khai 148 dự án với khoảng 135.602 căn hộ. Mục tiêu này không chỉ đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người dân, mà còn góp phần xây dựng thị trường bất động sản phát triển cân bằng, bền vững hơn.
Để bảo đảm tiến độ, thành phố đang tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” về quy hoạch, quỹ đất, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư. Cùng với yêu cầu thực hiện nghiêm quy định bố trí 20% quỹ đất trong các dự án xây dựng nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội, Hà Nội đẩy mạnh phát triển các khu nhà ở xã hội tập trung, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai dự án.
Hiện nay, thành phố Hà Nội đang tập trung hoàn thiện các điều kiện để khởi công đồng loạt 114 dự án nhà ở xã hội trong nửa cuối năm 2026 theo kế hoạch. Từ việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng đến tháo gỡ thủ tục hành chính, mục tiêu đặt ra là rút ngắn khoảng cách từ chủ trương, chính sách đến việc hình thành những căn hộ nhà ở xã hội cụ thể, đáp ứng nhu cầu của người dân.
Một điểm mới trong định hướng phát triển nhà ở xã hội của Hà Nội là không chỉ tập trung vào nhà ở xã hội để bán mà từng bước hình thành hệ sinh thái an cư với nhiều lựa chọn phù hợp. Theo đó, bên cạnh việc mở rộng nguồn cung nhà ở xã hội, thành phố định hướng phát triển nhà ở xã hội cho thuê và các mô hình lưu trú dành cho công nhân, người lao động trẻ. Cách tiếp cận này giúp người lao động có nơi ở ổn định ngay cả khi chưa đủ điều kiện mua nhà, đồng thời góp phần giảm áp lực lên thị trường bất động sản và tạo điều kiện để doanh nghiệp giữ chân người lao động lâu dài.
Có thể thấy, phát triển nhà ở xã hội không chỉ là nhiệm vụ an sinh mà đang trở thành một động lực phát triển của Thủ đô. Khi ngày càng nhiều người dân có cơ hội an cư, nguồn nhân lực sẽ được giữ vững, doanh nghiệp có thêm điều kiện phát triển, thị trường bất động sản vận hành lành mạnh hơn và Hà Nội sẽ có thêm nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.