Các trục tăng trưởng của Hà Nội nhìn từ quy hoạch

Hạ tầng mở lối cho những hành lang phát triển

Sau nhiều năm chờ đợi, nhiều công trình giao thông trọng điểm của Hà Nội đã trở lại nhịp thi công. Từ Quốc lộ 3 ở phía Bắc đến tuyến Cienco 5, Quốc lộ 21B ở phía Nam, các dự án không chỉ tạo động lực phát triển trước mắt mà còn từng bước hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Những ngày này, tại khu tập thể Lữ đoàn 971 (thôn Dược Hạ, xã Sóc Sơn), nhiều hộ dân đã hoàn thành việc thu dọn nhà cửa, bàn giao mặt bằng để phục vụ dự án mở rộng Quốc lộ 3. Ông Hoàng Đình Thắng (thôn Dược Hạ, xã Sóc Sơn) cho biết, ngay sau khi có chủ trương giải phóng mặt bằng, các hộ dân đều thống nhất bàn giao đất để dự án sớm triển khai. “Mở rộng Quốc lộ 3 sẽ giúp giao thông thuận lợi hơn, nhà cửa cũng khang trang hơn. Vì vậy, sau khi có chủ trương giải phóng mặt bằng, chúng tôi nhanh chóng thu dọn và bàn giao. Cả khu tập thể đều đã hoàn thành bàn giao mặt bằng” - ông Thắng chia sẻ.

Theo ông Trịnh Văn Duy, Phó Chủ tịch UBND xã Sóc Sơn, địa phương đang tập trung phát triển hạ tầng khung, thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách và chuyển đổi số. Cùng với đó là đẩy nhanh các dự án giao thông, phát huy lợi thế cửa ngõ hàng không để phát triển logistics, thương mại, dịch vụ, công nghiệp và du lịch.

Theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Đông Anh, Mê Linh và Sóc Sơn được xác định là cực động lực hội nhập, phát triển logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và đô thị hiện đại trên cơ sở lợi thế kết nối với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, các địa phương cũng chủ động tạo nền tảng từ sớm. Ông Trần Nguyễn Ngọc, Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh cho biết, địa phương đang tập trung giải phóng mặt bằng, tháo gỡ các dự án chậm triển khai và chuẩn bị quỹ đất cho Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Trong khi đó, ông Hoàng Quốc Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Minh cho biết địa phương sẽ phát huy lợi thế gần Nội Bài để phát triển logistics, kho vận, đồng thời chuyển đổi các khu công nghiệp theo hướng xanh, bền vững nhằm thu hút đầu tư.

Ở phía Nam Thủ đô, nhiều công trình cũng đang tạo nên những chuyển động tích cực. Đứng tại khu tái định cư thôn Xuân Đài (xã Ứng Hòa), ông Lê Trọng Hiệp không giấu được niềm vui khi gia đình đã nhận đất tái định cư sau nhiều năm chờ đợi để dự án Cienco 5 tiếp tục được triển khai. “Kỳ vọng chung là sau khi tuyến đường hoàn thành sẽ phát triển kinh tế phía Nam” - ông Hiệp chia sẻ.

Theo ông Lê Thanh Tùng, Phó Chủ tịch UBND xã Ứng Hòa, tuyến Cienco 5 dài khoảng 9km qua địa bàn, liên quan khoảng 820 hộ dân và địa phương đã hoàn thành GPMB để bàn giao cho nhà đầu tư. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ trở thành trục kết nối quan trọng của khu vực phía Nam, tạo nền tảng phát triển logistics, đô thị sinh thái và các khu vực phát triển theo mô hình TOD.

Quy hoạch kiến tạo các trục tăng trưởng mới

Từ những công trình đang được triển khai có thể thấy Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã thay đổi cách tổ chức không gian phát triển. Thay vì mở rộng đô thị theo từng khu vực riêng lẻ, Hà Nội xác lập 9 trục động lực, gắn mỗi hành lang giao thông với một chức năng phát triển cụ thể, tạo sự liên kết giữa các cực tăng trưởng và tăng cường kết nối vùng.

Một trong những điểm nhấn là trục Hồ Tây - Cổ Loa - Gia Bình. Nếu trước đây quy hoạch chỉ xác định trục Hồ Tây - Cổ Loa thì nay đã mở rộng tới Gia Bình, tạo nên hành lang phát triển mới ở phía Bắc và Đông Bắc Thủ đô. Trục này kết nối khu vực trung tâm lịch sử với các không gian đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ cao và tăng cường liên kết với Bắc Ninh.

Theo ông Nguyễn Hải Linh, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tây Hồ, Hồ Tây được định hướng trở thành điểm khởi đầu của hành lang Hồ Tây - Cổ Loa - Gia Bình, tạo động lực phát triển dịch vụ, thương mại, kinh tế đối ngoại và phát huy giá trị văn hóa, di sản. Địa phương đang tập trung cải thiện hạ tầng, cảnh quan và không gian công cộng để hiện thực hóa định hướng này.

Tiếp nối hành lang là Cổ Loa - vùng đất giàu giá trị lịch sử. Theo ông Nguyễn Hữu Phước, Phó Chủ tịch UBND xã Đông Anh, địa phương đang tập trung đầu tư hạ tầng khung, kết nối các khu đô thị với Khu di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa, đồng thời mở rộng không gian cảnh quan gắn với đầm Vân Trì nhằm phát triển du lịch và dịch vụ.

Ở góc độ chuyên gia, KTS Phạm Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, việc kéo dài trục Hồ Tây - Cổ Loa tới Gia Bình là điểm mới quan trọng của Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Theo ông, hành lang này gắn kết khoảng 2.000 năm lịch sử giữa Thăng Long và vùng Kinh Bắc, đồng thời mở ra cơ hội hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, logistics và kinh tế tri thức với hạt nhân là sân bay Gia Bình.

Ngoài hành lang Hồ Tây - Cổ Loa - Gia Bình, quy hoạch còn xác lập các trục Nhật Tân - Nội Bài, Quốc lộ 5 - cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 6, Quốc lộ 32, Quốc lộ 1A và Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Mỗi trục được định hướng một chức năng riêng, từ đô thị sân bay, logistics, công nghiệp, thương mại đến không gian xanh và đổi mới sáng tạo, góp phần tạo nên cấu trúc phát triển đa cực của Thủ đô.

Theo KTS Đào Ngọc Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam, điểm mới của Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm là chuyển từ mô hình "chùm đô thị" sang mô hình "đa trung tâm, đa cực". Quy hoạch không chỉ phân bố lại không gian dân cư mà còn tái cấu trúc hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, tạo nền tảng phát triển đồng bộ giao thông, không gian công cộng, không gian xanh và tăng cường liên kết vùng.

Những tuyến đường đang thành hình hôm nay không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông trước mắt mà còn từng bước hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Khi các hành lang phát triển được kết nối đồng bộ, các trục tăng trưởng sẽ trở thành nền tảng để Hà Nội mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới.