Nhận diện di sản Phở, khơi nguồn sáng tạo từ văn hóa

Tham dự có đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, Cục Di sản Văn hóa, Viện Văn hóa Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cùng lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao các địa phương.

Trên cơ sở kết quả buổi làm việc, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội sẽ tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch xây dựng hồ sơ khoa học di sản văn hóa phi vật thể "Phở" trình UNESCO xem xét ghi danh.

Tiếp cận hiện đại để lan tỏa giá trị di sản

Cũng trong ngày 24-7, nhằm khơi dậy nguồn lực sáng tạo của cộng đồng trong khai thác các giá trị văn hóa truyền thống theo hướng hiện đại, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì, phối hợp với Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội và Công ty Cổ phần Acecook Việt Nam phát động Cuộc thi "Sáng tạo IP văn hóa từ di sản văn hóa phi vật thể Phở Hà Nội".

Cuộc thi khuyến khích các tổ chức, cá nhân phát triển tài sản trí tuệ (IP) văn hóa từ di sản Phở Hà Nội; hình thành các sản phẩm có giá trị văn hóa, tính sáng tạo và khả năng ứng dụng cao, góp phần quảng bá hình ảnh Thủ đô, thúc đẩy phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Đồng thời, cuộc thi tạo thêm nguồn ý tưởng, tư liệu và sản phẩm phục vụ công tác truyền thông, giới thiệu giá trị của Phở tới công chúng trong nước và quốc tế.

Các tác phẩm dự thi thuộc nhiều loại hình như: Ký họa, ảnh, video ngắn, video shorts, sản phẩm truyền thông số, bộ nhận diện di sản và các ý tưởng sáng tạo IP văn hóa. Tổng giá trị giải thưởng gần 40 triệu đồng.

Phát biểu tại lễ phát động, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long cho biết: "Những giá trị di sản văn hóa phi vật thể về ẩm thực của Hà Nội là một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa. Mục tiêu của cuộc thi là tạo nên một cách nhận diện mới, cách tiếp cận hiện đại đối với di sản vốn gắn bó mật thiết với đời sống người dân Thủ đô. Thông qua cuộc thi, chúng tôi mong muốn nhận được sự tham gia tích cực của các bạn trẻ, những người yêu Hà Nội, yêu ẩm thực và quan tâm đến văn hóa Thủ đô; từ đó, có thêm nhiều ý tưởng sáng tạo để quảng bá, phát huy giá trị của di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc này".

Theo ông Morimoto Junichi, Giám đốc Khối Marketing Acecook Việt Nam, cuộc thi góp phần khơi dậy niềm tự hào của thế hệ trẻ về một di sản sống, đồng thời trao cho sinh viên cơ hội trở thành những đại sứ truyền thông cho văn hóa Phở Việt.

Ông Morimoto Junichi cho biết thêm, sau lễ phát động, Phở Việt sẽ được giới thiệu tại Lễ hội Ẩm thực Tokyo vào tháng 10-2026; đồng thời, nhiều hoạt động quảng bá sẽ được tổ chức nhân Ngày Di sản văn hóa Việt Nam vào tuần cuối tháng 11-2026 tại Hà Nội. Với vai trò đơn vị đồng hành, Acecook Việt Nam cam kết tiếp tục phối hợp, đóng góp nguồn lực để bảo tồn và quảng bá di sản Phở.

Tôn vinh giá trị của Phở Hà Nội

Nhắc đến Hà Nội, Phở là một trong những biểu tượng văn hóa tiêu biểu được đông đảo công chúng trong nước và bạn bè quốc tế biết đến. Giá trị của Phở Hà Nội không chỉ nằm ở một món ăn nổi tiếng mà còn kết tinh nhiều lớp giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ, từ tri thức dân gian trong lựa chọn nguyên liệu, chế biến, gìn giữ nghề truyền thống đến nghệ thuật thưởng thức, tập quán xã hội và nét thanh lịch trong lối sống của người Hà Nội.

Bởi vậy, bảo tồn Phở Hà Nội không chỉ là gìn giữ một món ăn truyền thống mà còn là bảo tồn những giá trị văn hóa làm nên bản sắc Thủ đô. Tuy nhiên, di sản chỉ thực sự có sức sống khi tiếp tục được cộng đồng sáng tạo trên nền tảng tôn trọng những giá trị gốc. Đó cũng là ý nghĩa của việc phát triển các sản phẩm IP văn hóa từ di sản.

Đồng hành cùng cuộc thi, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội sẽ phát huy lợi thế của hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng để tuyên truyền sâu rộng về cuộc thi, giới thiệu những giá trị đặc sắc của Phở Hà Nội, tôn vinh các tác phẩm tiêu biểu và kết nối các chuyên gia, nghệ nhân, nhà sáng tạo, doanh nghiệp với công chúng trong hành trình xây dựng thương hiệu văn hóa Phở Hà Nội.

Phát biểu tại lễ phát động, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi, Phó Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội chia sẻ: "Sáng tạo IP văn hóa không phải là làm mới di sản, mà là làm cho di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay bằng ngôn ngữ của thời đại. Đây là quá trình nhận diện, xây dựng và phát triển những hình ảnh, biểu tượng, câu chuyện văn hóa thành các sản phẩm sáng tạo có khả năng kết nối với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ; đồng thời mở ra những cơ hội phát triển mới trong các lĩnh vực văn hóa, du lịch, giáo dục và truyền thông."

"Điều quan trọng nhất của cuộc thi không chỉ là tìm ra những tác phẩm đẹp hay những ý tưởng độc đáo, mà còn là khơi dậy trách nhiệm của cộng đồng đối với di sản. Mỗi tác phẩm dự thi cần được xây dựng trên nền tảng tôn trọng giá trị gốc, bảo đảm tính xác thực của di sản, đồng thời phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo để Phở Hà Nội tiếp tục được kể bằng những câu chuyện mới, những hình thức mới và đến gần hơn với công chúng trong nước, quốc tế", PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.