Hình thành hệ sinh thái học liệu dùng chung trong giáo dục đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học.

Thông tư nhấn mạnh việc phát huy vai trò nền tảng, cốt lõi của tài nguyên giáo dục mở trong triển khai giáo dục đại học số, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu, học liệu giữa các cơ sở đào tạo với các bên liên quan.

Thông tư cũng quy định đầy đủ các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia, tạo cơ sở để kết nối, chia sẻ, khai thác hiệu quả các nguồn học liệu hợp pháp trong nước và quốc tế phục vụ đào tạo, nghiên cứu, học tập suốt đời.

Một điểm đáng chú ý là các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và các sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc phạm vi hạn chế công bố.

Quy định này góp phần mở rộng khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả các học liệu được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

Thông tư quy định tài nguyên giáo dục mở đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, được gắn giấy phép mở phù hợp và đáp ứng yêu cầu tích hợp, chia sẻ trên môi trường số. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm soát chất lượng, thẩm định, cập nhật và tiếp nhận phản hồi của người sử dụng nhằm bảo đảm chất lượng học liệu.

Đồng thời, Thông tư 61 quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Người sử dụng được quyền truy cập, khai thác, sử dụng, chỉnh sửa, kết hợp và chia sẻ tài nguyên theo điều kiện của giấy phép mở; đồng thời phải tuân thủ các quy định của pháp luật về quyền tác giả, sở hữu trí tuệ, trích dẫn nguồn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, an ninh quốc gia, quốc phòng, liêm chính học thuật và các quy định pháp luật có liên quan.

Một trong những mục tiêu quan trọng của Thông tư 61 là thúc đẩy hình thành mạng lưới kết nối, liên thông và chia sẻ tài nguyên giáo dục mở trong giáo dục đại học.

Theo đó, các cơ sở đào tạo được sử dụng tài nguyên giáo dục mở làm học liệu chính thức, học liệu tham khảo hoặc học liệu bổ trợ trong chương trình đào tạo; sử dụng cho khóa học trực tuyến, hoạt động nghiên cứu khoa học, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định hiện hành.

Thông tư 61 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-9-2026.