Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Năm 2026, đánh dấu mốc son 950 năm hình thành và phát triển của Quốc Tử Giám. Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ với Thủ đô mà còn mang tầm vóc quốc gia, gắn với tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Phong phú các hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

Chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám hướng tới tôn vinh 950 năm nền Quốc học Việt Nam sẽ diễn ra trong năm nay, như: hội thảo khoa học cấp Quốc gia, triển lãm – nghệ thuật, phim tư liệu, cuộc thi cho học sinh – sinh viên, đẩy mạnh số hóa di sản bằng công nghệ 3D, AI, AR và hợp tác quốc tế...

Mở đến hết ngày 5/8/2026, triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật" diễn ra tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám phản ánh một hành trình sáng tạo xuyên suốt gần 100 năm với cảm hứng từ trường đại học đầu tiên của Việt Nam.

Triển lãm không chỉ giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật, mà còn là hành trình nhìn lại gần một thế kỷ hình ảnh Quốc Tử Giám qua góc nhìn của các họa sỹ, kiến trúc sư, nhiếp ảnh gia và nghệ sỹ thuộc nhiều thế hệ. Qua đó, công chúng không chỉ thường thức nghệ thuật mà còn có thêm những góc nhìn mới về giá trị của Quốc Tử Giám hôm nay.

Tại đây, công chúng có cơ hội chiêm ngưỡng từ những bức ảnh tư liệu, ký họa của các kiến trúc sư người Pháp đầu thế kỷ 20 cho đến những bức họa danh tiếng của họa sĩ Bùi Xuân Phái thập niên 80; ký họa màu nước của các họa sĩ đương đại đến những sáng tác mới trên chất liệu lụa, sơn mài, sơn khắc, inox, composit, nhiếp ảnh và sắp đặt đa phương tiện của các nghệ sĩ trẻ. Mỗi tác phẩm mang một cách cảm nhận riêng nhưng đều thể hiện tình yêu dành cho Quốc Tử Giám và sự trân trọng đối với các giá trị văn hóa truyền thống. Không gian trưng bày được thiết kế theo hướng mở với sự kết hợp giữa các mảng trưng bày trên tường và hệ kết cấu gỗ, tạo nên hành trình thị giác sinh động, giúp người xem khám phá những lớp lang lịch sử, nghệ thuật và cảm xúc đan xen.

Ông Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám cho biết, nghệ thuật chính là một trong những nhịp cầu quan trọng để kết nối công chúng với di sản, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn và các giá trị văn hóa được lan tỏa bằng ngôn ngữ của cảm xúc và sáng tạo.

Bà Nguyễn Thị Huệ ở Đức Châu, Nghệ An cho biết, ra thăm quan Văn Miếu- Quốc Tử Giám đúng dịp triển lãm "Quốc Tử Giám trong nghệ thuật" vừa khai mạc, được ngắm nhìn những bức tranh, những tác phẩm thuộc nhiều thời kỳ và chất liệu khác nhau giúp tôi thêm hiểu về các giá trị văn hoá nghệ thuật cũng như lịch sử, văn hoá của Quốc Tử Giám.

Triển lãm là một trong những hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám. Các hoạt động kỷ niệm sẽ diễn ra trong suốt năm 2026 với nội dung phong phú, kết hợp giữa giá trị truyền thống và yếu tố hiện đại. Nhiều hoạt động văn hóa, học thuật và giáo dục cộng đồng sẽ được tổ chức tại di tích. Các chương trình trưng bày, triển lãm chuyên đề, hoạt động nghệ thuật, xuất bản, thiết kế, ấn phẩm và hoạt động trải nghiệm tương tác sẽ giúp công chúng hiểu sâu hơn về lịch sử hình thành, vai trò và giá trị học thuật của Quốc Tử Giám...

Bên cạnh các hoạt động văn hóa – giáo dục, kế hoạch kỷ niệm cũng đặt trọng tâm vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Thành phố sẽ triển khai dự án số hóa toàn diện di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám, bao gồm quét 3D các đơn nguyên kiến trúc và hiện vật, xây dựng cơ sở dữ liệu số phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và quảng bá di sản. Du lịch số Văn Miếu - Quốc Tử Giám; cung cấp thông tin cho khách tham quan trước, trong và sau khi đến Văn Miếu -Quốc Tử Giám…

Lễ kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám dự kiến diễn ra vào ngày 14/11/2026 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám với quy mô cấp quốc gia, có sự tham dự của khách quốc tế, gắn với Festival Thăng Long - Hà Nội và các sự kiện văn hóa lớn trong tháng 11. Tại buổi lễ, du khách sẽ được chứng kiến màn trình diễn ánh sáng (Light show) và thực cảnh để tái hiện giá trị Quốc học Việt Nam.

Nhằm hướng tới 1000 năm thành lập Quốc Tử Giám, Hà Nội xây dựng Đề án tổng thể bảo tồn, phát huy và tái thiết không gian văn hiến Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến năm 2076, xây dựng cơ chế kết nối đồng bộ các không gian văn hoá, lịch sử liên quan như Hoàng thành Thăng Long, các làng khoa bảng, đền thờ Chu Văn An, di tích Bích Câu Đạo quán, chùa Huy Văn cùng hệ thống các Văn Miếu trong cả nước và một số cơ sở giáo dục truyền thống trên thế giới. Đồng thời tổ chức lại không gian khu Nội tự, Vườn Giám, hồ Văn theo hướng thống nhất về hạ tầng giao thông, cảnh quan và hoạt động trải nghiệm văn hóa, giáo dục.

Hồ Văn- không gian trải nghiệm đậm màu sắc văn hóa Hà Nội

Không chỉ là một phần của Văn Miếu Quốc Tử Giám, không gian văn hóa Hồ Văn trở thành điểm đến trải nghiệm văn hóa hấp dẫn giữa lòng Thủ đô.

Tại đây Trung tâm hoạt động văn hóa-khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức các hoạt động trải nghiệm di sản, triển lãm, trình diễn nghệ thuật, workshop sáng tạo và các chương trình giáo dục dành cho cộng đồng, nhiều hoạt động đã để lại ấn tượng cho du khách.

Từ tháng 7/2026, Hồ Văn triển khai chuỗi hoạt động định kỳ với chủ đề “Dạo quanh Hồ Văn - Sống cùng di sản”. Theo đó, các chương trình trải nghiệm văn hoá sẽ được tổ chức vào mỗi thứ Bảy hàng tuần cùng sự kiện điểm nhấn vào Chủ Nhật cuối cùng của tháng với sự tham gia của các nghệ nhân, làng nghề và nhiều hoạt động giao lưu, trình diễn đặc sắc khác.

Theo Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu, trước đây Hồ Văn từng là nơi bình văn, bình thơ của các nho sinh và giám sinh Quốc Tử Giám. Sau một thời gian dài gián đoạn, Trung tâm đã nỗ lực phối hợp với nhiều tổ chức, đơn vị và cá nhân để từng bước hồi sinh không gian này, hướng tới xây dựng Hồ Văn trở thành một trung tâm sinh hoạt văn hóa của Thủ đô.

Văn Miếu – Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử – văn hóa tiêu biểu mà còn là không gian lưu giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống đặc sắc của dân tộc - một điểm hẹn văn hóa quen thuộc, nơi du khách có thể tìm về, trải nghiệm và cảm nhận chiều sâu văn hóa Việt.