Dân vận đi trước - Tạo động lực mới cho sự phát triển

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: "Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công". Lời dạy ấy càng có ý nghĩa khi Hà Nội đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, nhiều dự án trọng điểm.

Thực tế cho thấy, ở đâu làm tốt công tác dân vận, công khai thông tin, lắng nghe và kịp thời giải quyết kiến nghị của người dân, ở đó các dự án được triển khai thuận lợi, những điểm nghẽn được tháo gỡ nhanh hơn. Người dân là trung tâm, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chính là "chìa khóa" để Hà Nội hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.

Hơn lúc nào hết, công tác tuyên giáo và dân vận cần đi trước một bước để tạo đồng thuận, khơi dậy sự đồng hành của người dân, tạo động lực mới cho phát triển. Trước những nhiệm vụ mới, nhiệm vụ khó của Thủ đô, đồng thuận xã hội là yếu tố quyết định để chủ trương đi vào cuộc sống.

Xác định công tác tuyên giáo, dân vận cần đi trước một bước, nhiều địa phương đã triển khai mô hình dân vận khéo trong giải phóng mặt bằng, mang lại hiệu quả thiết thực, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động của người dân, vì mục tiêu phát triển Thủ đô.

Đặc biệt, khi Hà Nội đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng để xây dựng và phát triển Thủ đô, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết để tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Nội dung này sẽ được Chương trình "Hà Nội chuyển động" trao đổi cùng khách mời là Tiến sĩ (TS) Đoàn Văn Báu, Vụ trưởng Vụ Lý luận chính trị, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Dân vận đi trước để tạo đồng thuận trong những nhiệm vụ lớn của Thủ đô

Theo TS Đoàn Văn Báu, trong bối cảnh Hà Nội triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng, công tác dân vận cần đi trước một bước để tạo sự thống nhất về nhận thức, củng cố đồng thuận xã hội và huy động người dân đồng hành với các chủ trương phát triển.

TS Đoàn Văn Báu cho rằng, công tác dân vận giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi khi nhận thức được thống nhất thì mọi nhiệm vụ mới có thể triển khai hiệu quả. Vì vậy, cần xây dựng đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân để tuyên truyền, đưa chủ trương, đường lối của Đảng đến với người dân.

Hà Nội đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn như sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, triển khai Luật Thủ đô và quy hoạch phát triển với tầm nhìn dài hạn. Trong bối cảnh đó, công tác dân vận phải đi trước, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân để người dân thấu hiểu, đồng hành vì mục tiêu phát triển chung. Đây là bước chuyển lớn với nhiều khó khăn, đòi hỏi phải đẩy mạnh công tác dân vận, giúp người dân hiểu và ủng hộ các chủ trương. Thực tế thời gian qua cho thấy nhiều dự án, công tác giải phóng mặt bằng được triển khai thuận lợi, thể hiện hiệu quả của công tác dân vận khéo.

Cán bộ phải nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của nhân dân

Trả lời câu hỏi về những yêu cầu đặt ra đối với ông tác tuyên giáo, dân vận khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp thay đổi, để công tác tuyên giáo, dân vận thực sự "đi trước một bước", kịp thời nắm bắt, giải quyết những vấn đề từ cơ sở và tạo đồng thuận trong nhân dân, TS Đoàn Văn Báu nêu quan điểm: Việc sắp xếp chính quyền tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ gần dân, sát dân hơn. Vì vậy, cán bộ phải chủ động đổi mới phương thức tiếp cận, lắng nghe, nắm bắt kịp thời tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của người dân để giải quyết sớm các vấn đề phát sinh, tránh bị động, bất ngờ.

Điều đó đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác cán bộ, đặc biệt là công tác dân vận.

Theo TS Đoàn Văn Báu, cán bộ phải nắm chắc tâm tư, nguyện vọng của nhân dân khi triển khai các chủ trương, nhiệm vụ lớn, nhất là những nội dung liên quan đến giải phóng mặt bằng hoặc những trường hợp người dân phải chấp nhận hy sinh lợi ích riêng vì lợi ích chung. Trong những trường hợp này, nếu người dân chưa hiểu, chưa thông suốt hoặc còn băn khoăn thì sẽ khó tạo được sự đồng thuận.

"Thực tiễn cho thấy, không có việc gì khó khi người dân đồng thuận, hiểu, tin và sẵn sàng chia sẻ vì lợi ích chung. Khi đó, việc triển khai chủ trương sẽ thuận lợi và đạt kết quả", TS Đoàn Văn Báu phân tích.

Vì vậy, công tác tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng phải đi trước một bước. Không chỉ tuyên truyền chủ trương, chính sách, mà còn phải chủ động nắm bắt diễn biến tư tưởng, tâm tư, tình cảm của người dân; kịp thời dự báo những vấn đề có thể phát sinh để có giải pháp phù hợp, kiên trì giải thích, vận động, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm của mình.

TS Đoàn Văn Báu cho rằng, với những trường hợp vẫn còn băn khoăn sau khi đã được tuyên truyền, cần tiếp tục thực hiện công tác dân vận; đồng thời phát huy vai trò của những cá nhân, hộ gia đình gương mẫu, chấp hành tốt để lan tỏa, thuyết phục những người còn chưa đồng thuận.

"Đây là yêu cầu và cũng là cách làm mới trong công tác dân vận hiện nay", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.

Lắng nghe, đối thoại để tạo đồng thuận trong giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng luôn là khâu khó, dễ phát sinh vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án trọng điểm. Theo TS Đoàn Văn Báu, việc cán bộ trực tiếp đến với người dân, lắng nghe, đối thoại và cùng tháo gỡ khó khăn có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tạo dựng niềm tin, sự đồng thuận và bảo đảm tiến độ các dự án.

TS Đoàn Văn Báu cho rằng, trực tiếp bao giờ cũng thuyết phục hơn việc truyền tải thông qua các phương tiện khác. Cán bộ phải gần dân, lắng nghe và trực tiếp giải quyết những vấn đề người dân đang vướng mắc. Qua đó, chúng ta thấu hiểu, trao đổi và để người dân cảm nhận được rằng cán bộ cũng đang đặt mình vào vị trí của họ.

Khi được lắng nghe, người dân sẽ cảm nhận được sự chia sẻ và có thêm niềm tin vào mục tiêu chung, vào tương lai phát triển. Đặc biệt, đối với công tác giải phóng mặt bằng, vướng mắc là điều khó tránh khỏi. Những vướng mắc ấy có thể xuất phát từ thói quen, cách nghĩ, cơ chế, chính sách, trong đó có vấn đề đơn giá bồi thường, hỗ trợ.

Nếu những vấn đề đó không được gặp gỡ, trao đổi và giải thích trực tiếp thì đôi khi người dân chưa thể đồng thuận. Tuy nhiên, sự chưa đồng thuận không có nghĩa là người dân không biết hy sinh hay không sẵn sàng vì lợi ích chung. Nhiều khi, điều quan trọng là chúng ta chưa gặp được nhau để cùng tạo dựng niềm tin.

Người dân có thể hy sinh lợi ích trước mắt, nếu họ tin rằng sự hy sinh đó sẽ góp phần tạo dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho con cháu, cho chính gia đình mình và cho cộng đồng. Đó là sự hy sinh vì lợi ích chung, vì một xã hội phát triển, tạo thêm nguồn lực và động lực mới cho sự bứt phá của Thủ đô.

"Vì vậy, công tác dân vận phải được tiến hành trực tiếp. Đó là sự trao đổi, lắng nghe, đối thoại, chia sẻ và đồng hành để cùng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Khi người dân cần, khi người dân gặp khó khăn thì cán bộ phải có mặt. Chúng ta không thể thờ ơ, vô trách nhiệm trước những vấn đề, những bất cập mà người dân đang trăn trở", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.

Theo ông, cán bộ phải đặt mình vào vị trí của người dân để làm công tác tư tưởng, giải thích, vận động và cùng tìm giải pháp tháo gỡ. Chỉ khi đó, công tác dân vận mới thực sự đi vào chiều sâu và đạt hiệu quả.

Thực tế thời gian qua cho thấy, khi chính quyền đổi mới phương thức hoạt động thì đội ngũ cán bộ cũng phải thay đổi cách tiếp cận nhân dân. Cán bộ phải nêu gương trong việc tiếp cận, giải thích, gần gũi và lắng nghe người dân. Khi người dân cảm nhận được sự chân thành, gần gũi, như sự chia sẻ giữa những người thân trong một gia đình, việc trao đổi và tạo đồng thuận sẽ thuận lợi hơn.

"Đây là hướng đi đúng và đang được triển khai ngày càng hiệu quả trong thực tiễn", TS Đoàn Văn Báu nhận định.

Hiệu quả thực tiễn là nền tảng tạo dựng niềm tin
Theo TS Đoàn Văn Báu, mọi chủ trương, chính sách đều phải hướng đến mục tiêu cao nhất là phục vụ nhân dân, lấy người dân làm trung tâm và hạnh phúc của nhân dân là thước đo cuối cùng của sự phát triển. Vì vậy, trong quá trình triển khai các nhiệm vụ phát triển, dù có những khó khăn hay hy sinh trước mắt, thì mục tiêu xuyên suốt vẫn là mang lại lợi ích lâu dài cho người dân và các thế hệ tương lai.

Lấy ví dụ từ công tác chỉnh trang đô thị tại phố cổ Hà Nội, TS Đoàn Văn Báu cho biết, khi triển khai các dự án hạ tầng, việc đào đường, tổ chức thi công có thể ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt của người dân. Song khi các công trình hoàn thành, diện mạo khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm đã khang trang hơn, đường sá được nâng cấp… chính những kết quả hữu hình ấy đã tạo dựng sự đồng thuận, niềm tin trong xã hội.

"Người dân chỉ thực sự tin khi nhìn thấy hiệu quả", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh. Theo ông, khi một tuyến đường mới được hình thành, hạ tầng được cải thiện và đời sống dân sinh cũng thay đổi theo hướng tích cực. Những chuyển biến đó là minh chứng rõ nhất để người dân đồng hành, ủng hộ các chủ trương phát triển.

Do vậy, cần tiếp tục phát huy hiệu quả công tác dân vận, tăng cường truyền thông về những kết quả đạt được, đồng thời lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả và những tấm gương tiêu biểu. Đây là phương thức thuyết phục nhất để những người còn băn khoăn, do dự hiểu rõ hơn ý nghĩa của các chủ trương, chính sách. Quan trọng nhất, dân vận phải dựa trên những mô hình thực tiễn, cách làm sáng tạo và gần gũi với nhân dân.

Dân vận khéo phải được đo bằng hiệu quả thực chất

Phong trào thi đua "Dân vận khéo" muốn phát huy hiệu quả thì không thể chỉ nhìn vào số lượng mô hình, mà quan trọng nhất là chất lượng và hiệu quả thực chất. Dù có bao nhiêu tổ chức, bao nhiêu mô hình đi nữa nhưng nếu hiệu quả thấp thì cũng không có nhiều giá trị. Giá trị chỉ được khẳng định khi mỗi tổ chức thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.

Chia sẻ về nội dung này, TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh, trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn như vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực hiện Luật Thủ đô năm 2026 và hiện thực hóa tầm nhìn Quy hoạch Thủ đô trong 100 năm tới, yêu cầu đặt ra đối với công tác dân vận ngày càng cao. Những nhiệm vụ đó đòi hỏi phải có lực lượng dân vận rộng khắp để tuyên truyền, vận động, thuyết phục, nâng cao nhận thức, giúp người dân hiểu, tin tưởng và đồng hành với các chủ trương, chính sách.

Theo TS Đoàn Văn Báu, hiện có nhiều mô hình, nhiều cách làm hay, nhiều hình thức triển khai sáng tạo, nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Điều quan trọng nhất đối với người làm công tác dân vận vẫn là phải thực sự "dân vận khéo". Muốn vận động được người dân thì trước hết phải có cách tiếp cận phù hợp, biết đặt mình vào tâm lý, hoàn cảnh của người dân để thấu hiểu họ đang cần gì, đang băn khoăn hay bức xúc điều gì. Nếu chỉ áp đặt, cứng nhắc thì rất khó tạo được sự đồng thuận.

"Người làm công tác dân vận cần nhẹ nhàng, chân thành, kiên trì, không nóng vội trong quá trình thuyết phục. Thực tế có những cuộc làm việc rất căng thẳng, nhưng nếu cán bộ có kỹ năng dân vận tốt thì hoàn toàn có thể giảm bớt căng thẳng, tạo không khí đối thoại cởi mở, giúp các bên bình tĩnh lắng nghe nhau và cùng tìm được tiếng nói chung", TS Đoàn Văn Báu phân tích.

Người đứng đầu phải gần dân, trực tiếp đối thoại với dân

Theo TS Đoàn Văn Báu, phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả công tác dân vận. Sự gần dân, lắng nghe và đối thoại trực tiếp của người lãnh đạo sẽ tạo niềm tin, lan tỏa tinh thần trách nhiệm trong cả hệ thống.

TS Đoàn Văn Báu cho rằng, thời gian gần đây, vai trò nêu gương của người đứng đầu được đặc biệt nhấn mạnh. Người lãnh đạo phải thực sự gần dân, sát dân, lo cho dân, thể hiện trách nhiệm bằng hành động cụ thể để tạo dựng niềm tin của nhân dân. Khi người đứng đầu làm tốt, sẽ tạo sức lan tỏa, dẫn dắt cả cơ quan, đơn vị cùng thực hiện.

Theo đó, người đứng đầu cần trực tiếp xuống cơ sở để lắng nghe "hơi thở" của nhân dân, đối thoại, trao đổi và cùng tháo gỡ những vấn đề đặt ra. Người lãnh đạo là người nắm rõ chủ trương, quan điểm nên việc trực tiếp gặp gỡ, giải thích với người dân sẽ mang lại hiệu quả cao hơn so với việc giao cho cấp dưới thực hiện.

Theo TS Đoàn Văn Báu, sự gần gũi của người lãnh đạo thể hiện sự tôn trọng nhân dân, đồng thời truyền cảm hứng để đội ngũ cán bộ noi theo tinh thần nêu gương. Ngược lại, nếu người đứng đầu thiếu sự gần dân, hiệu quả công tác sẽ giảm sút. TS Đoàn Văn Báu cho rằng, người dân luôn mong muốn được gặp và trao đổi trực tiếp với người đứng đầu. Vì vậy, càng trong những thời điểm khó khăn, người lãnh đạo càng phải xuống cơ sở lắng nghe, đối thoại để nắm chắc tình hình và có những chỉ đạo sát thực tiễn.

Dân vận khéo tạo đồng thuận giải phóng mặt bằng

Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 21B đi qua xã Bình Minh từng đặt ra nhiều áp lực trong công tác giải phóng mặt bằng khi liên quan đến gần 800 hộ dân. Tuy nhiên, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là phát huy hiệu quả công tác dân vận, đến nay địa phương đã hoàn thành bàn giao 100% mặt bằng sạch cho đơn vị thi công, góp phần bảo đảm tiến độ dự án.

Trao đổi với Chương trình "Hà Nội chuyển động" từ điểm cầu xã Bình Minh, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh Vũ Mạnh Tuấn cho biết, dự án quốc lộ 21B đi qua địa bàn xã có chiều dài 1,8km, phải giải phóng mặt bằng khoảng 41.000m² của gần 800 hộ gia đình, cá nhân.

Trong đó có khoảng 31.000m² đất nông nghiệp và 10.000m² đất phi nông nghiệp. Áp lực lớn nhất đối với chính quyền địa phương là thời gian thực hiện giải phóng mặt bằng, trong khi quá trình triển khai phải xác định chính xác nguồn gốc đất, thời điểm sử dụng đất, thời điểm hình thành tài sản trên đất để xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đúng quy định của pháp luật.

Để tháo gỡ khó khăn, xã xác định mấu chốt là hài hòa giữa quyền lợi chính đáng của người dân với các quy định của pháp luật. Vì vậy, cán bộ trực tiếp thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng phải nắm vững chủ trương, mục tiêu của dự án cũng như các quy định về chế độ, chính sách.

Cùng với đó, toàn bộ quá trình đo đạc, kiểm đếm, xây dựng phương án bồi thường đều được thực hiện công khai, minh bạch, dân chủ; lấy ý kiến nhân dân trước khi phê duyệt. Công tác tuyên truyền, vận động được triển khai đồng bộ để người dân hiểu rõ các quy định về đất đai, tài sản và quyền lợi của mình. Đến nay, 100% hộ dân trên địa bàn đã đồng thuận và bàn giao mặt bằng.

“Ngay sau khi có mặt bằng sạch, UBND xã đã phối hợp với các đơn vị liên quan đôn đốc nhà thầu huy động nhân lực, tăng ca, tăng kíp thi công nhằm đẩy nhanh tiến độ. Theo kế hoạch, tuyến đường phấn đấu thông tuyến trước ngày 2-9-2026; các hạng mục cầu, điện và hạ tầng viễn thông hoàn thành trước ngày 21-11-2026”, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Minh Vũ Mạnh Tuấn thông tin.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh Nguyễn Văn Huy cho hay, địa phương xác định đây không chỉ là một dự án giải phóng mặt bằng mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Ngay từ khi triển khai dự án, MTTQ xã đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền đến từng hộ dân; huy động bí thư chi bộ, trưởng thôn, ban công tác Mặt trận, các chi hội, đoàn thể và những người có uy tín cùng tham gia vận động.

Điểm khác biệt trong công tác dân vận là không tuyên truyền một chiều mà tập trung lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Với nhiều trường hợp, cán bộ phải nhiều lần đến tận nhà, cả buổi tối hoặc ngày nghỉ để trao đổi, giải thích. Những ý kiến, kiến nghị của người dân đều được tổng hợp, báo cáo cấp ủy, chính quyền xem xét, giải quyết kịp thời theo đúng quy định.

Bên cạnh việc giải thích chính sách bồi thường, địa phương cũng tuyên truyền để người dân thấy được lợi ích lâu dài của dự án như tăng cường kết nối giao thông, tạo động lực phát triển kinh tế và góp phần nâng cao giá trị đất đai.

Từ thực tiễn triển khai, ông Nguyễn Văn Huy cho rằng, bài học kinh nghiệm quan trọng là người dân chỉ đồng thuận khi hiểu rõ chủ trương và quyền lợi chính đáng của mình được bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, mọi thông tin liên quan đến dự án phải được công khai, minh bạch; các kiến nghị phải được giải quyết kịp thời.

“Thành công của công tác giải phóng mặt bằng tại Bình Minh là kết quả của sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự phối hợp của chính quyền, MTTQ, các đoàn thể và đặc biệt là sự đồng thuận của nhân dân. Mọi công việc đều phải lấy người dân làm trung tâm, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của nhân dân", Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bình Minh nhấn mạnh.

Là hộ dân cuối cùng bàn giao mặt bằng cho dự án, ông Nguyễn Hợp Hải (thôn Bình Đà 1, xã Bình Minh) cho biết, gia đình thuộc diện phải di dời nơi ở để phục vụ dự án mở rộng quốc lộ 21B. Ban đầu, gia đình còn nhiều băn khoăn vì đây là nơi ở duy nhất của gia đình. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, cán bộ xã nhiều lần đến gia đình tuyên truyền, giải thích chính sách, lắng nghe những băn khoăn, đồng thời hướng dẫn, áp dụng các chính sách theo quy định nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi chính đáng của người dân.

"Khi những lo lắng về quyền lợi và chỗ ở được giải đáp, gia đình tôi yên tâm, tự tháo dỡ công trình và bàn giao mặt bằng để bảo đảm tiến độ dự án", ông Nguyễn Hợp Hải chia sẻ.

Ngoài ra, ông Nguyễn Hợp Hải bày tỏ mong muốn tuyến quốc lộ 21B sớm được hoàn thành, đưa vào khai thác, góp phần thay đổi diện mạo giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã Bình Minh cũng như Thủ đô.

Cán bộ làm công tác "Dân vận số" phải có sự chân thành

Để hiểu đúng và đủ về khái niệm “dân vận số” trong quá trình chuyển đổi số của hệ thống chính trị, TS Đoàn Văn Báu cho rằng, chuyển đổi số không chỉ là số hóa dữ liệu hay cập nhật thông tin lên môi trường điện tử, mà là sự thay đổi toàn diện phương thức quản trị.

"Điều tôi muốn nhấn mạnh là quản trị, tức là thay đổi cách tiếp cận, cách giải quyết công việc và nâng cao năng suất lao động. Nếu không thay đổi, chúng ta sẽ vẫn vận hành theo phương thức truyền thống, khó đáp ứng yêu cầu phát triển", TS Đoàn Văn Báu cho biết.

TS Đoàn Văn Báu phân tích, trước đây, việc tương tác chủ yếu diễn ra trực tiếp. Hình thức này vẫn cần được duy trì, nhưng hiệu quả cao hơn phải là trên nền tảng số.

Trong bối cảnh thông tin được lan truyền liên tục trên không gian mạng, nếu cơ quan nhà nước không chủ động làm chủ nền tảng số, cung cấp thông tin chính thống và dẫn dắt dư luận thì rất dễ để các thông tin xấu, độc lợi dụng, xuyên tạc chủ trương, chính sách.

Vì vậy, nếu tham gia không gian mạng mà thiếu trách nhiệm, thiếu đạo đức trong chia sẻ thông tin thì công tác dân vận sẽ không thể thành công.

Tuy nhiên, theo TS Đoàn Văn Báu, công nghệ chỉ là công cụ. Yếu tố quyết định vẫn là con người, đặc biệt là đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận.

"Cán bộ làm công tác dân vận không chỉ cần biết sử dụng công nghệ. Điều quan trọng nhất vẫn là trái tim, là sự chân thành, khả năng truyền cảm hứng, tạo sự đồng thuận và thuyết phục để người dân tâm phục, khẩu phục. Công nghệ chỉ giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, hiệu quả hơn; còn để giải quyết được những điểm nghẽn, nút thắt thì vẫn phải xuất phát từ sự thấu hiểu và trách nhiệm đối với người dân", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.

TS Đoàn Văn Báu cũng cho rằng công tác chính trị, tư tưởng phải luôn đi trước một bước, bởi nhận thức đúng mới dẫn đến hành động đúng. Theo ông, hiệu quả của công tác này không thể đánh giá bằng khẩu hiệu mà phải được đo bằng sự chuyển biến thực chất trong từng cơ quan, đơn vị, từ mức độ đồng thuận, tinh thần đoàn kết đến kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò nêu gương của cán bộ, nhất là người đứng đầu. Không chỉ nói đúng, viết đúng theo chủ trương, nghị quyết của Đảng, cán bộ còn phải hành động đúng, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và giải quyết hiệu quả những vấn đề bức xúc của người dân. Theo ông, đây cũng là tinh thần được nhấn mạnh trong Chỉ thị số 07 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới.

"Thước đo cuối cùng không phải là chúng ta nói hay đến đâu, mà là hiệu quả mang lại cho người dân. Cần chuyển mạnh từ nhận thức sang hành động, từ hành động sang kết quả cụ thể, với kế hoạch rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ lộ trình và rõ hiệu quả", TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh.

Ngoài ra, TS Đoàn Văn Báu cũng cho rằng, khi tuyên truyền cần thực hiện đầy đủ phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng".

Người dân không chỉ mong chờ sự ghi nhận mà quan trọng hơn là được nhìn thấy những kết quả cụ thể, những đổi thay rõ rệt trong cuộc sống. Khi những công trình được hoàn thành nhanh hơn, những vấn đề tồn đọng được giải quyết, người dân sẽ sẵn sàng đồng hành và chia sẻ.

Chủ động lắng nghe để không bị động trước dư luận

Theo thống kê, hơn 94.000 kiến nghị của người dân đã được tiếp nhận qua ứng dụng iHanoi. Cùng với đó, cơ chế “báo cáo nhanh - phản ứng nhanh” được Hà Nội duy trì, góp phần kịp thời nắm bắt tình hình từ cơ sở và xử lý những vấn đề phát sinh.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Báu, những kết quả trên cho thấy công tác tuyên giáo, dân vận đang chuyển mạnh từ phương thức truyền đạt một chiều sang chủ động lắng nghe, tương tác và xử lý thông tin trên cơ sở dữ liệu thực tiễn.

Tiến sĩ Đoàn Văn Báu chia sẻ, công tác chính trị tư tưởng phải được ưu tiên hàng đầu, không để chậm thông tin, không để thiếu thông tin. Trong bối cảnh hiện nay, việc chủ động lắng nghe, chủ động tiếp cận và tạo ra sự tương tác hai chiều đã trở thành nhu cầu tất yếu của công tác chính trị tư tưởng, nhất là công tác tuyên giáo và dân vận.

Thực tế cho thấy, người dân không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin mà còn là chủ thể cung cấp thông tin, phản ánh những vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội. Vì vậy, việc thiết lập các kênh tiếp nhận, tương tác trực tiếp với người dân như iHanoi có ý nghĩa rất quan trọng. Qua đó, cơ quan chức năng có thể nắm bắt nhanh hơn tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề người dân quan tâm, bức xúc để có phương án xử lý phù hợp.

Theo Tiến sĩ Đoàn Văn Báu, điều quan trọng là công tác tuyên giáo, dân vận hiện nay không thể chỉ dừng ở việc tuyên truyền, giải thích sau khi sự việc đã xảy ra. "Chúng ta phải chủ động nắm bắt tình hình, nhận diện vấn đề từ sớm, từ xa; phải biết người dân đang quan tâm điều gì, dư luận xã hội đang diễn biến ra sao để có thông tin kịp thời, chính xác và thuyết phục", Tiến sĩ Đoàn Văn Báu nói.

Đội ngũ cán bộ dân vận phải chủ động nâng cao kỹ năng số

Theo TS Đoàn Văn Báu, để nâng cao hiệu quả công tác dân vận trên môi trường số, trước hết đội ngũ cán bộ dân vận phải chủ động nâng cao kỹ năng số, bởi nếu năng lực công nghệ hạn chế sẽ khó tiếp cận người dân và đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số.

Cùng với nâng cao năng lực của cán bộ, cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng số, bảo đảm tính kết nối và liên thông giữa các hệ thống. Chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu được chia sẻ, khai thác thống nhất, tránh tình trạng phân tán, manh mún gây ách tắc trong quá trình xử lý công việc.

TS Đoàn Văn Báu nhấn mạnh, mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương phải chủ động xây dựng, cập nhật và kết nối cơ sở dữ liệu của mình vào hệ thống dữ liệu chung, thay vì trông chờ vào sự bổ sung từ cấp trên. Chỉ khi hình thành được hệ sinh thái dữ liệu lớn, việc quản lý, điều hành và phục vụ người dân mới đạt hiệu quả cao.

Tuy nhiên, TS Đoàn Văn Báu khẳng định, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò của con người trong công tác dân vận. Muốn dân vận trên môi trường số đạt hiệu quả, đội ngũ cán bộ vẫn phải gần dân, hiểu dân, lắng nghe, chia sẻ và giải quyết kịp thời những vấn đề từ thực tiễn. Chính tinh thần trách nhiệm, sự đồng hành và tính nhân văn trong ứng xử mới là yếu tố quyết định thành công của công tác dân vận.