Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai: Đầu tư có trọng tâm để tạo chuyển biến thực chất

Không chỉ tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thành phố xác định phát triển đội ngũ giáo viên, xây dựng môi trường học tập, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo là những giải pháp mang tính nền tảng.

Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Phạm Quốc Toản về những nội dung trọng tâm của kế hoạch này.

- Thưa ông, thành phố dự kiến đầu tư khoảng 4.500 tỷ đồng để triển khai Kế hoạch đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Nguồn lực này sẽ được phân bổ và ưu tiên như thế nào?

- Theo kế hoạch đã được UBND thành phố ban hành, tổng kinh phí dự kiến khoảng 4.500 tỷ đồng được xác định cho cả giai đoạn đến năm 2035 và được phân bổ theo từng giai đoạn, từng nhóm nhiệm vụ cụ thể.

Quan điểm của thành phố là đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tế và mức độ sẵn sàng của từng cơ sở giáo dục, không đầu tư dàn trải. Nguồn lực sẽ tập trung vào những yếu tố có tính quyết định như phát triển đội ngũ, xây dựng học liệu và học liệu số, cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh.

Đặc biệt, thành phố dành sự quan tâm lớn cho việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý và xây dựng đội ngũ cốt cán. Các trường làm điểm, trường nòng cốt và các cụm trường thí điểm sẽ được ưu tiên bảo đảm điều kiện triển khai; đồng thời quan tâm hỗ trợ các cơ sở giáo dục còn khó khăn. Mục tiêu là mỗi nguồn lực đầu tư phải tạo ra chuyển biến thực chất về chất lượng giáo dục và năng lực sử dụng tiếng Anh của học sinh.

- Ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất, Hà Nội sẽ tạo ra những đột phá gì về mô hình dạy học và không gian học tập để học sinh có nhiều cơ hội sử dụng tiếng Anh hơn?

- Điểm đột phá quan trọng nhất là từng bước chuyển từ việc chủ yếu dạy và học tiếng Anh như một môn học sang xây dựng môi trường để học sinh thường xuyên được học tập, giao tiếp, sử dụng tiếng Anh trong các hoạt động giáo dục phù hợp.

Vì vậy, bên cạnh việc nâng cao chất lượng phòng học ngoại ngữ, các nhà trường sẽ từng bước phát triển những không gian mở như English Zone, thư viện và học liệu số, câu lạc bộ tiếng Anh, các hoạt động trải nghiệm, STEM, văn hóa, nghệ thuật, thể thao và giới thiệu lịch sử, văn hóa, di sản Thủ đô bằng tiếng Anh.

Thành phố cũng xác định chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo là một trong những giải pháp quan trọng để hỗ trợ giáo viên, phát triển học liệu, cá thể hóa việc học và theo dõi sự tiến bộ của học sinh. Đồng thời, việc triển khai sẽ được tổ chức theo mô hình trường học và cụm trường, trong đó các trường nòng cốt sẽ hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ học liệu và kinh nghiệm, tạo sự lan tỏa trong toàn hệ thống.

- Đội ngũ giáo viên được xem là yếu tố quyết định thành công của kế hoạch. Thành phố sẽ có những giải pháp gì để vừa bảo đảm đủ giáo viên, vừa thu hút được những giáo viên chất lượng cao?

- Chúng tôi xác định đội ngũ là yếu tố có tính quyết định đối với sự thành công của kế hoạch. Vì vậy, thành phố sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ rà soát nhu cầu, tuyển dụng, bố trí và sử dụng hiệu quả đội ngũ đến đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu, xây dựng mạng lưới giáo viên cốt cán.

Không chỉ tập trung vào giáo viên tiếng Anh, Hà Nội còn chú trọng bồi dưỡng giáo viên các môn học có đủ năng lực sử dụng tiếng Anh trong giảng dạy và tổ chức các hoạt động giáo dục. Thành phố sẽ tăng cường bồi dưỡng về năng lực ngoại ngữ, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, dạy học các môn học bằng tiếng Anh và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo.

Đồng thời, thành phố sẽ nghiên cứu các cơ chế, chính sách phù hợp để khuyến khích giáo viên tham gia giảng dạy bằng tiếng Anh; thu hút giáo viên giỏi, chuyên gia, tình nguyện viên và người nước ngoài có năng lực tham gia hỗ trợ giáo dục. Mục tiêu không chỉ là bảo đảm đủ giáo viên mà từng bước xây dựng được một đội ngũ thực sự mạnh về chuyên môn, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa trong toàn hệ thống.

- Kế hoạch sẽ được triển khai theo lộ trình như thế nào và khi nào có thể mở rộng trên phạm vi toàn thành phố?

- Hà Nội xác định đây là một chương trình lớn, được triển khai theo lộ trình nhưng với tinh thần chủ động, quyết liệt và thực chất.

Ngay trong giai đoạn 2026-2027, thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, rà soát thực trạng, xây dựng hệ thống tiêu chí và công cụ đánh giá; đồng thời phát triển học liệu, bồi dưỡng đội ngũ cốt cán, lựa chọn các cơ sở giáo dục làm điểm, cơ sở giáo dục nòng cốt và triển khai giai đoạn đầu của kế hoạch.

Điểm quan trọng là Hà Nội không triển khai đồng loạt theo một mô hình giống nhau cho tất cả các trường. Từ năm học 2026-2027, các cơ sở giáo dục sẽ triển khai theo mức độ phù hợp với điều kiện thực tế. Các trường có điều kiện tốt hơn sẽ triển khai ở mức cao hơn và phát huy vai trò nòng cốt, dẫn dắt; các trường còn khó khăn sẽ được hỗ trợ để từng bước nâng cao điều kiện triển khai.

Trên cơ sở kết quả thực hiện, thành phố sẽ tổ chức đánh giá, hoàn thiện mô hình và từng bước mở rộng quy mô trong giai đoạn 2028-2030. Quan điểm xuyên suốt là mô hình nào thực sự hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn, bảo đảm chất lượng và có khả năng lan tỏa thì sẽ được đánh giá để nhân rộng.

- Trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi!