Cơ chế “làn xanh” sẽ tạo cú hích cho phát triển nhà ở xã hội của Thủ đô Hà Nội

Đây là động thái quyết liệt nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn kéo dài của phân khúc nhà ở xã hội. Phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thế Điệp, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội, về ý nghĩa của chủ trương này cũng như những điều kiện để chính sách sớm phát huy hiệu quả.

- Thưa ông, Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị số 16/CT-UBND với nhiều giải pháp đột phá để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội. Ông đánh giá như thế nào về quyết tâm của thành phố?

- Có thể nói đây là một trong những chỉ đạo quyết liệt nhất của Hà Nội đối với lĩnh vực phát triển nhà ở xã hội trong nhiều năm trở lại đây. Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở mục tiêu khởi công toàn bộ 114 dự án trong 6 tháng cuối năm 2026, mà còn ở cách tiếp cận mới của thành phố là chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong nhiều năm qua, phát triển nhà ở xã hội luôn được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an sinh xã hội, nhưng trên thực tế, tiến độ triển khai nhiều dự án vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu rất lớn của người dân. Nguyên nhân chủ yếu là thủ tục đầu tư còn kéo dài, việc phối hợp giữa các cơ quan chưa thực sự đồng bộ và quá trình hoàn thiện hồ sơ mất nhiều thời gian.

Vì vậy, Chỉ thị này mang ý nghĩa rất lớn khi tập trung giải quyết đúng những "nút thắt" đang tồn tại. Khi các thủ tục được rút ngắn, trách nhiệm được giao cụ thể cho từng đơn vị và tiến độ được xác định theo từng mốc thời gian rõ ràng thì khả năng hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở xã hội sẽ cao hơn rất nhiều.

- Điểm nhấn của Chỉ thị là áp dụng cơ chế "làn xanh" đối với toàn bộ thủ tục liên quan đến nhà ở xã hội và cắt giảm ít nhất 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính. Theo ông, cơ chế này sẽ tạo ra những thay đổi gì?

- Tôi cho rằng đây là giải pháp mang tính đột phá nhất của Chỉ thị. Thực tế hiện nay, thời gian chuẩn bị đầu tư của một dự án nhà ở xã hội thường kéo dài hơn rất nhiều so với thời gian thi công. Có những dự án mất vài năm để hoàn thiện thủ tục nhưng chỉ cần hai đến ba năm để xây dựng.

Điều đó làm gia tăng chi phí tài chính của doanh nghiệp, khiến giá thành sản phẩm bị đội lên, đồng thời làm chậm nguồn cung cho thị trường. Trong khi đó, nhà ở xã hội là phân khúc có lợi nhuận được khống chế, nên nếu thủ tục kéo dài thì doanh nghiệp càng khó tham gia.

Cơ chế "làn xanh" sẽ giúp các hồ sơ được ưu tiên xử lý, giảm thời gian chờ đợi giữa các khâu, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý. Nếu thực hiện đúng tinh thần chỉ đạo, việc cắt giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết thủ tục sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn. Quan trọng hơn, cơ chế này còn phát đi thông điệp mạnh mẽ rằng Hà Nội đang coi phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ ưu tiên, cần được giải quyết nhanh như các dự án trọng điểm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

- Theo ông, để mục tiêu khởi công 114 dự án nhà ở xã hội trong 6 tháng cuối năm trở thành hiện thực, cần thêm những điều kiện gì?

- Theo tôi, ngoài cải cách thủ tục hành chính, còn ba yếu tố rất quan trọng. Thứ nhất là quỹ đất, các địa phương cần tiếp tục rà soát, chuẩn bị quỹ đất sạch, đồng thời bảo đảm hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ để dự án có thể triển khai ngay sau khi hoàn tất thủ tục.

Thứ hai là nguồn vốn, nhà ở xã hội cần được tiếp cận các gói tín dụng ưu đãi với lãi suất ổn định, thời gian vay đủ dài để cả doanh nghiệp và người mua nhà đều có thể tiếp cận. Thứ ba là cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành và chính quyền địa phương, nếu mỗi cơ quan đều thực hiện đúng trách nhiệm, xử lý công việc theo đúng thời hạn thì tiến độ dự án sẽ được bảo đảm.

Ngoài ra, cũng cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện các chính sách ưu đãi để tăng sức hấp dẫn của phân khúc nhà ở xã hội đối với doanh nghiệp. Chỉ khi doanh nghiệp nhìn thấy hiệu quả đầu tư và thủ tục minh bạch thì họ mới mạnh dạn tham gia lâu dài.

- Ông kỳ vọng như thế nào về tác động của Chỉ thị số 16/CT-UBND đối với thị trường bất động sản cũng như mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Hà Nội?

- Tôi kỳ vọng Chỉ thị sẽ tạo ra chuyển biến rõ nét ngay từ cuối năm 2026. Trước hết, nguồn cung nhà ở xã hội sẽ được cải thiện đáng kể, góp phần cân bằng hơn cơ cấu sản phẩm trên thị trường bất động sản.

Trong thời gian qua, thị trường chủ yếu phát triển phân khúc trung và cao cấp, trong khi nguồn cung dành cho người thu nhập thấp còn thiếu hụt rất lớn. Khi nhiều dự án được khởi công và hoàn thành, người lao động sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nhà ở với mức giá phù hợp, qua đó góp phần bảo đảm an sinh xã hội và ổn định thị trường lao động.

Mặt khác, việc đẩy nhanh đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cũng sẽ tạo động lực cho nhiều ngành kinh tế như xây dựng, vật liệu, tài chính, dịch vụ và tạo thêm việc làm cho người lao động. Đây là một trong những lĩnh vực có khả năng lan tỏa lớn đến tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là tổ chức thực hiện. Chỉ thị đã đưa ra định hướng rất rõ, mục tiêu rất cụ thể và cơ chế rất mạnh, nếu các cấp, các ngành triển khai đúng tinh thần chỉ đạo, phát huy trách nhiệm và đồng hành cùng doanh nghiệp thì tôi tin rằng Hà Nội không chỉ hoàn thành mục tiêu khởi công 114 dự án nhà ở xã hội, mà còn tạo dựng được một mô hình phát triển nhà ở xã hội hiệu quả, bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội ở mức hai con số trong giai đoạn tới.

- Xin cảm ơn ông!